သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ CSO ကိုယ္စားလွယ္ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန ရွင္းလင္း


ASEAN လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေခါင္းေဆာင္ေတြ ကန္သမၼတ အႀကံေပး ေတြ႔ဆံု။ (credit to Susan Rice twitter)

အေမရိကန္သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ Susan Rice ဟာ ျမန္မာ အပါအဝင္ အာဆီယံေဒသတြင္း လူထုအေျချပဳအဖဲြ႔အစည္းက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ နဲ႔ မေန႔တုန္းက ေတြ႔ဆံု ခဲ့ရာမွာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပစ္မွတ္ထား အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ ျမန္မာေတြ ရဲ႕ သေဘာထားကို တီးေခါက္ေမးျမန္းမႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ Susan Rice နဲ႔ မေန႔တုန္းက ေတြ႔ဆံု ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက လူထုအေျချပဳအဖဲြ႔အစည္းမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္ ကိုသြင္လင္းေအာင္ကို ကိုသားညြန္႔ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ကိုသြင္လင္းေအာင္ေရ၊ မေန႔တုန္းကေပါ့ အေမရိကန္သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ Susan Rice နဲ႔ ကိုသြင္လင္းေအာင္ တို႔ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြက တက္လာတဲ့ လူမႈအရပ္ဖက္ က ကိုယ္စားလွယ္ေတြ နဲ႔ ေတြ႔ၾကတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ ကိုသြင္လင္းေအာင္ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေပါ့ Susan Rice ကို ဘာေတြမ်ား ေဆြးေႏြးျဖစ္ပါသလဲ။

ကိုသြင္လင္းေအာင္။ ။ အဓိက ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အတိုက္အခံပါတီ NLD က မဲအမ်ားဆံုး အႏုိင္ရ သြားတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျပည္ပႏုိင္ငံေတြက ပြဲၿပီးသြားၿပီေပါ့ေနာ္။ ျမန္မာျပည္ မွာေတာ့ ဒီမိုကေရစီက ရသြားၿပီဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး ျမင္ေနတဲ့ အျမင္မ်ိဳးေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ ဆိုေတာ့ အဲ့ဒီ့အေပၚမွာ ေဝဝါးမႈ မရွိေအာင္လို႔ က်ေနာ္က အဓိကထားၿပီးေတာ့ ေျပာခဲ့ တာပါ။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြေပါ့၊ ဝန္ႀကီးဌာန သံုးခုကို ကိုင္ထား တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရး ေကာင္စီမွာ ကိုင္ထား တာတို႔ အဲ့တာေတြ ရွိေသးတယ္ဆိုတာကို က်ေ်နာ္တို႔ ေထာက္ျပတယ္။ အဲ့ဒီ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔ CSO ေတြေပါ့။ CSO ေတြအတြက္လည္း စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနတာနဲ႔ ေနာက္ ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ပဋိပကၡေတြ အဲ့တာေတြကလည္း ဒီဖန္တီးမႈေတြက ရွိေနတုန္းပဲ။

ေနာက္တခု က်ေနာ္ အဓိက ထားေျပာတာကေတာ့ တုိင္းရင္းသားကိစၥပါ။ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္လည္း အားလံုးလည္း မပါဝင္ႏုိင္ဘူး။ တေလာက လုပ္သြားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမွာလည္း အားလံုး မပါႏုိင္တဲ့အျပင္ တုိက္ပြဲေတြ ဆက္ျဖစ္ေနတယ္။ ဆိုေတာ့ ထံုးစံအတုိင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ကလည္း ဆက္ရွိေနတယ္။ ေနာက္တခု ကေတာ့ ေျမယာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဟာေပါ့။ ႏိုင္ငံမွာဆို အႀကီးမားဆံုး ျပႆ နာ တခုတည္းက အပါအဝင္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ ေျမယာျပႆနာေတြလည္း ရွိေနတယ္။ ေနာက္ဆံုးနဲ႔ အေရးႀကီးဆံုးလို႔ ေျပာလို႔ရတာကေတာ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြေပါ့။ ေက်ာင္းသားေတြ အဖမ္းခံထားရတယ္။ အခုထက္ထိ မလြတ္ေသးဘူး။ အဲ့တာေတြ အဓိကထားၿပီး ေျပာခဲ့တာပါ။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ကိုသြင္လင္းေအာင္ ေျပာတဲ့ ေဆြးေႏြးတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာ Susan Rice ဘက္က ဘာေတြမ်ား ေမးခြန္းထုတ္လဲ။ ဘာေတြမ်ား ေျပာပါလဲခင္ဗ်။

ကိုသြင္လင္းေအာင္။ ။ ဘာေျပာလဲဆိုေတာ့ သူူ႔ရဲ႕ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈေတြေပါ့။ အဲ့တာေတြေတာ့ ဆက္ကိုင္ထားသင့္ေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တပ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ခ႐ိုနီေတြ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ အဲ့ေတာ့ သူက Sanctions နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ Sanctions ေတြ ထားသင့္သလဲေပါ့။ အဲ့တာမ်ိဳး ေမးတာရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ Sanctions ထားပါလို႔ ေျပာလာႏုိင္သလားေပါ့။ အဲ့ႏွစ္ခု က်ေနာ့္ကို ေမးတယ္ဗ်။ အဓိက က်ေနာ္မွတ္မိတာကေတာ့။

က်ေနာ္ကေတာ့ က်ေနာ္ေျပာလိုက္တာကေတာ့ Sanctions ကို ဘယ္လို အေျခအေန မွာ ထားဖို႔လိုလဲ ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ကိုေတာင္ ေမးဖို႔ မလိုဘူးေလ။ သူတို႔ကိုယ္တုိင္က ဒီအခ်က္၊ ဒီအခ်က္ေတြ၊ ဒီလိုအေျခအေနေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္လို႔ရွိလို႔ Sanctions ထားပါတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲ့တာေတြနဲ႔ပဲ ျပန္ခ်ိန္ညိႇပါ။ အဲ့ဒီ့လို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္ရွိေနတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ထားေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔က NLD နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေတာ့ က်ေနာ္က ေျပာတာက အစိုးရတရပ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ အဲ့လိုမ်ိဳး ေျပာဖို႔ဆိုတာ သိပ္ၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပမယ္ မထင္ဘူး။ က်ေနာ့္အထင္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ CSO ေတြက လိုအပ္တယ္ ထင္လို႔ ေျပာသင့္လို႔ ေျပာတာပဲလို႔ အဲ့လိုမ်ိဳး က်ေနာ္ ျပန္ေျပာျဖစ္ပါတယ္။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ေနာက္ အေမရိကန္အစိုးရဘက္က Sanctions နဲ႔ပတ္သက္လို႔ပဲျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ မူဝါဒနဲ႔ပတ္သက္လို႔ျဖစ္ေစ ရပ္တည္ခ်က္ တစံုတရာေျပာတာ ရွိပါသလား။

ကိုသြင္လင္းေအာင္။ ။ သူက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ စေရာက္ လာ ကတည္းက ေျပာတယ္ဗ်။ Sunnylands မွာ လုပ္မယ့္ပြဲကို ခ်ိန္ညိႇဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ဆီက အသံေတြကို ၾကားခ်င္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ဆီက အသံေတြကိုပဲ သူယူခ်င္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ေတာက္ေလ်ာက္ေတာ့ သူ နားေထာင္တာပဲ မ်ားတယ္ဗ်။ တခ်ိဳ႕လည္း က်ေနာ္တို႔ဘက္က ေမးခြန္းေလးေတြ ျပန္ေမးတာရွိပါတယ္ခင္ဗ်။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ အခုက ဆယ္ႏိုင္ငံက အရပ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ေတြ႔ တယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္ေလာက္အထိ စိတ္ဝင္စားမႈ ျပပါသလဲ။

ကိုသြင္လင္းေအာင္။ ။ ခုနက ေျပာသလုိေပါ့။ က်ေနာ္ ေျပာတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ သူက ေမးခြန္း ႏွစ္ခု၊ သံုးခု ေလာက္ ျပန္ေမးတယ္။ က်န္တဲ့သူေတြနဲ႔ေျပာတဲ့ အခါမွာေတာ့ ေမးခြန္း သိပ္ၿပီးေတာ့ ျပန္ေမးတာ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ပံုစံကေတာ့ ဒီဆယ္ႏိုင္ငံလံုးေပၚမွာ ညီတူ ညီမွ် စိတ္ဝင္စားမႈျပတဲ့ပံုစံမ်ိဳးေတာ့ ျပတယ္ဗ်။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ အဲ့ေတာ့ ဆယ္ႏုိင္ငံက လူမႈအရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အေနနဲ႔ လာၾကတယ္ဆိုေတာ့ ဒီအစီအစဥ္ကို အေမရိကန္ အစိုးရဘက္က စီစဥ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္ခင္ဗ်။ အဓိက ဒီခရီးစဥ္ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က ဒီအိမ္ျဖဴေတာ္ ၊ သမၼတအိမ္ျဖဴေတာ္နဲ႔႔ပဲ ေတြ႔ဖို႔ပဲလား။ တျခား ဘာအစီအစဥ္ေတြမ်ား ရွိပါေသးလဲခင္ဗ်။

ကိုသြင္လင္းေအာင္။ ။ အဓိက ရည္ရြယ္တာကေတာ့ ဒီ Sunnylands မွာ ဒီအာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔မယ္။ အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္ၾကားထဲမွာ ဘာေတြ ဆက္လုပ္မလဲဆိုတာ ေျပာၾကမယ္။ ဆိုေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ တဘက္တည္းက အသံကို မယူပဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြဘက္က အသံကို ယူခ်င္တယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္တာ။

ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီကို ေရာက္တဲ့အခါက်ေတာ့ သံုးရက္ အစီအစဥ္ သြားရတယ္ဗ်။ အိမ္ျဖဴေတာ္နဲ႔ေတြ႔တာကေတာ့ အဓိက အစီအစဥ္တခုေပါ့။ ဒါေပမဲ့ က်န္တာကေတာ့ ဒီမွာ ရွိေနတဲ့ Human Rights Watch တို႔ တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြေပါ့ ေနာက္ တျခား think tank ေတြေပါ့။ အဲ့ဒီ့အဖြဲ႔ေတြ CSIS အဲ့ဒီ့အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ လည္း ေတြ႔ရတယ္။ ဒီေန႔ ဆိုရင္ ဆီးနိတ္က ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ေကာ္မတီေတြနဲ႔ လည္း ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ေန႔ဆိုရင္လည္း State Department officials ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဖို႔ရွိတယ္။

ကိုသားညြန္႔ဦး။ ။ ကိုသြင္လင္းေအာင္ေရ၊ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။

ကိုသြင္လင္းေအာင္။ ။ ဟုတ္ကဲ့။

ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္မွာ မၾကာခင္က်င္းပေတာ့မယ့္ အေမရိကန္-အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀း မတိုင္ခင္မွာ၊ အာဆီယံလူထုအေျချပဳအဖဲြ႔ေတြရဲ႕ အျမင္ သေဘာထားကို သိႏိုင္ဖိ္ု႔ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ အခုလို အာဆီယံေဒသ တြင္း လူထုအေျချပဳအဖဲြ႕က ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အေမရိကန္က ေခၚယူေတြ႔ဆံုေန တာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG