သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေရြးေကာက္ပြဲ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဦးတည္ဖို႔ အာဆီယံ တုိက္တြန္း

  • Ron Burmese

ေရြးေကာက္ပြဲ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဦးတည္ဖို႔ အာဆီယံ တုိက္တြန္း

ႏုိ၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္အျဖစ္ အသုံးခ် လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အာဆီယံ အသင္းႀကီးရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္က ျမန္မာစစ္အစုိးရကုိ ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စစ္အစုိးရနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းၾကား ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ သေဘာထား ကြဲျပားမႈေတြလည္း ေျပလည္သြားလိမ့္မယ္လုိ႔ သူ႔အေနနဲ႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း အာဆီယံ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဆူရင္ ပစ္ဆူ၀န္ (Surin Pitsuwan) က ေျပာတဲ့အေၾကာင္း ဗီြအုိေအ သတင္းေထာက္ ရြန္ေကာ္ဘင္ (Ron Corben) က သတင္းေပးပုိ႔ထားပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

စစ္အစုိးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အာဆီယံ အသင္းႀကီးရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ ျဖစ္လာတုန္းက အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းက ၀ုိင္း၀န္း ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဖိလစ္ပုိင္၊ မေလးရွားနဲ႔ စင္ကာပူလုိ အဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြက တုိင္းျပည္အတြင္း ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ဖိအားေပး ေျပာဆုိလာၾကတဲ့အတြက္ အာဆီယံ အတြင္းထဲမွာတင္ သေဘာထား ကြဲျပားမႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ တျခား အဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြ၊ အထူးသျဖင့္ လာအုိနဲ႔ ကေမၻာဒီးယားလုိ ႏုိင္ငံေတြကေတာ့ အဲဒီလုိ မျမင္ပါဘူး။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိအားေပး ေျပာဆုိခံရၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ အႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ပထမဆုံးအႀကိမ္ အျဖစ္နဲ႔ လာမယ့္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးဖုိ႔ စစ္အစုိးရက ေၾကညာလုိက္ပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက စြန္႔ပယ္ထားတဲ့ အေျခအေနေတြကုိ ေျပလည္သြားေစလိမ့္မယ္လုိ႔ သူေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း ဆူရင္ ပစ္ဆူ၀န္က ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းနဲ႔ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါ၊ ထိေတြ႕ဆက္ဆံတဲ့ အခါေတြမွာ အာဆီယံအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အဓိက ျပႆနာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီျပႆနာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပလည္ခ်င္လွပါၿပီ။ အဲဒါကုိ ေျပလည္ေအာင္လုပ္ဖုိ႔ တခုတည္းေသာ နည္းလမ္းကေတာ့ အခုက်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကေန အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေဖာ္ေဆာင္ဖုိ႔ အတုိင္းအတာ တခုအထိ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစဖုိ႔ပါပဲ။”

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အမ်ားစုက ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကုိ အသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔လည္း လုိပါတယ္လုိ႔ ဆူရင္ ပစ္ဆူ၀န္က ေျပာပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းကေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲသာ ျဖစ္ၿပီး စစ္အစုိးရ သက္ဆုိးရွည္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲသာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။ အသစ္ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ စစ္တပ္က အမတ္ေနရာ ၂၅% ေသခ်ာေပါက္ ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြကုိ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ထုတ္ျပန္ထားတာကုိက အဓိက ႏုိင္ငံေရး အတုိက္အခံ ပါတီႀကီးျဖစ္တဲ့ NLD နဲ႔ တျခား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္ မရေအာင္ ရည္ရြယ္ လုပ္ေဆာင္ထားသလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနအိမ္မွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း ခံထားရတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူေတြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္ မရေအာင္ စစ္အစုိးရက ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြကုိ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အဲဒီလုိ တင္းက်ပ္တဲ့ ဥပေဒေတြ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ အတြက္လည္း NLD က ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ေရးအတြက္ ပါတီကုိ မွတ္ပုံမတင္ဘဲ ေနခဲ့တာေၾကာင့္ ေနာက္ပုိင္းမွာ တရား၀င္ပါတီအျဖစ္ ဆက္လက္ရပ္တည္လုိ႔ မရဘူး ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

နယ္စပ္ေဒက လက္နက္ကုိင္ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိေနတဲ့ ေဒသတခ်ဳိ႕မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပဖုိ႔ စစ္အစုိးရက ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ ႏုိင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ အစုိးရတရပ္ ေပၚေပါက္လာေရးအတြက္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆူရင္ ပစ္ဆူ၀န္က ေျပာပါတယ္။

“အခုဆုိရင္ ေရြးေကာက္ပြဲရက္လည္း သတ္မွတ္ၿပီးၿပီ၊ တကယ္ကုိ က်ိန္းေသေပါက္ ျဖစ္ေတာ့မယ္ဆုိၿပီး စိတ္ေအးလက္ေအး ျဖစ္ေနၾကၿပီ။ ႏုိင္ငံတကာက လက္ခံ အသိအမွတ္ ျပဳၿပီးၿပီဆုိရင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အစုိးရတရပ္ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါေတြအားလုံးဟာ တကယ့္အေျဖမွန္ ထြက္မလာခင္ စပ္ၾကား ႀကိဳတင္ မွန္းဆမႈေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အာဆီယံနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းၾကား ဆက္ဆံေရးအတြက္ ျပႆနာအျဖစ္ ဆက္ရွိမေနေတာ့ဘူးလုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြ ျပဳလုပ္ထားၾကပါတယ္။ တုိင္းျပည္အတြင္း ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အေမရိကန္၊ EU နဲ႔ အာဆီယံ အပါအ၀င္ တုိင္းျပည္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဖိအားေပး ေျပာဆုိေနၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြေတာ့ သိပ္မေတြ႕ရပါဘူး။ စစ္အစုိးရဟာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂,၀၀၀ ေက်ာ္ကုိ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းထားေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေထာက္ျပ ေျပာဆုိေနၾကသလုိ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိေရးသားခြင့္ကုိလည္း ပိတ္ပင္ထားတယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိေနၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG