သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္မႈ အားနည္း


၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္မႈ အားနည္း

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒဟာ လူ႔အခြင့္အေရး အာမခံခ်က္ အခုိင္အမာ ေပးထားမႈ မရွိတာေၾကာင့္ လာမယ့္ အစုိးရသစ္ ေအာက္မွာလည္း အရင္လုိပဲ အမ်ားျပည္သူလူထုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကို ႏုိင္ငံေတာ္က ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္မယ့္ အေျခအေန မရွိဘူးလို႔ ေဒသတြင္း ဥပေဒေရးရာ အဖြဲ႕တဖြဲ႕က ေျပာလုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဖြဲ႕စည္းပုံသစ္အရ လူ႔အခြင့္အေရး တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာမယ္လုိ႔ ျမန္မာအစိုးရက ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီကုိ မမွန္မကန္ တင္ျပခဲ့တယ္လို႔ အဲဒီအဖြဲ႕က ေ၀ဖန္ထားပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကုိသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပုံသစ္အရ လာမယ့္ အေျခအေနမွာ လူ႔အခြင့္အေရး တုိးတက္လာႏုိင္တယ္လို႔ ယူဆေနတာ ရွိတာေၾကာင့္ ALRC အာရွ ဥပေဒေရးရာ အဖြဲ႕ကေနၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီနဲ႔ အဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြကို ရွင္းလင္းခ်က္ စာတေစာင္ ေပးပုိ႔ခဲ့တာလို႔ သိရပါတယ္။

လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံေအာက္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး ရပုိင္ခြင့္ေတြကို ေဖာ္ျပ ေရးသားထားေပမဲ့ ဘယ္လို လက္ေတြ႕ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တယ္၊ ဒီအခြင့္အေရးေတြကို ဘယ္လို အကာအကြယ္ေပးမယ္ ဆုိတာေတြကို အေသးစိတ္ မေဖာ္ျပတဲ့အျပင္ သတ္မွတ္ အေျခအေနေတြမွာ ဒီအေျခခံ အခြင့္အေရးေတြကို ႏုိင္ငံေတာ္က အခ်ိန္မေရြး ႐ုပ္သိမ္းႏုိင္တဲ့ အခြင့္အာဏာေတြပါ ေပးထားတယ္လို႔ အဲဒီစာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့လ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန ေဆြးေႏြးပြဲ UPR အစည္းအေ၀းအတြင္း ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ ေခါင္းေဆာင္ ဦးထြန္းရွင္က အခုရွိတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ လူ႔အခြင့္အေရး အာမခံခ်က္ေတြ ေပးထားခဲ့တယ္လို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

“၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံထဲမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ျမႇင့္တင္ဖုိ႔ အပုိင္းအျဖတ္ကို အပိုဒ္တခုလုံး အေနနဲ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒေအာက္မွာ ႏုိင္ငံသား အားလုံးအတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ေပးထားပါတယ္။ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာ ေပးထားတဲ့ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးေတြအတုိင္း အပုိဒ္ ၈ မွာ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တာရွွိရင္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ အခ်က္ေတြကုိလည္း ထည့္သြင္းထားပါတယ္။”

ဒီအခြင့္အေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ထံ ေလွ်ာက္ထားႏုိင္သလုိ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ကလည္း စာခၽြန္ေတာ္ အမိန္႔ေတြကို သင့္ေလ်ာ္သလုိ ထုတ္ေပးရမယ္လို႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ တရားေရးမွာ စာခၽြန္ေတာ္အမိန္႔ အေလ့အထ မရွိသလို ဒီအေပၚ နားလည္မႈလည္း အားနည္းတယ္လို႔ ALRC က ေထာက္ျပပါတယ္။

အဲဒီ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ တည္ဆဲဥပေဒ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြနဲ႔အညီ ျဖစ္ေစရမယ္လို႔ ဆုိထားသလိုပဲ ဒီအခြင့္အေရးေတြကို ဘယ္လို အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္၊ အခြင့္အေရးေတြ ထိပါးလာရင္ ဘယ္လို အေရးယူမယ္ ဆိုတာမ်ဳိးကုိ တိတိက်က် ခုိင္ခုိင္မာမာ ေဖာ္ျပခ်က္ မရွိဘူးလို႔ ALRC က ျမန္မာေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေထာက္ျပပါတယ္။

“အာဏာပုိင္ေတြ အေနနဲ႔ ဥပေဒအရ အေရးယူႏုိင္တဲ့ ကိစၥရပ္မ်ဳိးေတြဆုိရင္ ယူႏုိင္တယ္။ ဥပမာ အေရးေပၚ စီမံမႈ အက္ဥပေဒအရ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဒါမွမဟုတ္ မာရွယ္ေလာ ဥပေဒအရ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူ ၅ ဦးထက္ ပုိမစုရဘူးဆုိတဲ့ ဥပေဒေတြအရ ေသာ္လည္းေကာင္း ေပၚေပါက္လာမယ္ဆုိရင္ ဒီလူ႔အခြင့္အေရးေတြကုိ သူတုိ႔ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းႏုိင္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုံးစုံ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ မပါရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္တုိ႔က ဆုိလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြက တင္ျပတဲ့အထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို တိုင္ၾကားႏုိင္တဲ့စနစ္၊ Complain Mechanism ရွိပါတယ္၊ သူတုိ႔ ထားပါတယ္၊ လက္ခံရရွိပါတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ တကယ္တမ္း ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံမွာေရာ အဲဒီလို Complain Mechanism ေပါ့၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတဲ့ သူေတြက ျပန္လည္တုိင္ၾကားႏုိင္တဲ့ စနစ္ကို ဘယ္ေလာက္အထိ ခြင့္ျပဳထားလဲခင္ဗ်။

“ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး ေမာင္ဦး လက္ထက္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕ကို တုိင္ၾကားႏုိင္တယ္လို႔ ၾကားရေပမဲ့လည္း အေရးယူ ေဆာင္ရြက္တာေတြ တစုံတရာမွ မေတြ႕ရဘူး။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို တင္ဖို႔အတြက္ အစီရင္ခံစာ ေရးသားတဲ့ အခါမွာေတာင္ ဌာနေပါင္း ၉ ခုက လူေတြနဲ႔ အခ်ိန္ ၆ လေက်ာ္ ယူၿပီးမွ ေရးသားတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Mechanism ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ တိတိက်က် ေဖာ္ျပထားတာ မရွိပါဘူး။

“ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို အေရးယူတာေတြရွိတယ္ ဆုိေပမဲ့လည္း ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈ ဘယ္လိုမ်ဳိး ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္ ဆုိတာေတြကုိ သူတုိ႔ ေဖာ္ျပထားတာ မရွိဘူး။ သတင္းစာေတြထဲမွာ ေတြ႕ရတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းတဲ့အခါမွာ အေရးယူလုိက္တယ္၊ ဘယ္ႏွစ္ဦးကို အေရးယူတယ္။ ဘယ္လိုအေရးယူတယ္ ဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ မသိရပါဘူး။ တပ္က ထုတ္ပယ္တာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေထာင္ခ်ၿပီးေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ေပးလုိက္တာလား။ ဒါေတြကို ေဖာ္ျပထားတာ မရွိပါဘူး။”

အရင္ ျမန္မာ့ဆုိရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံမွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ ပါေပမဲ့ တကယ္တမ္း တည္ဆဲဥပေဒေတြ၊ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ ဥပေဒေတြက အဲဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ရပုိင္ခြင့္ေတြကို လႊမ္းမုိး ၾသဇာသက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အခု အခန္း ၈ မွာ ျပ႒ာန္းထားတယ္ဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးေတြဟာလည္း ေဖာ္ျပခ်က္ သက္သက္သာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြဟာ လုံၿခဳံေရးဥပေဒေအာက္မွာ ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရဦးမွာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ျပည္ပေရာက္ ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြက ယူဆၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG