သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကန္႔သတ္သြင္းကုန္အမ်ိဳးအစား ေျဖေလွ်ာ့


ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Asia World ဆိပ္ကမ္းျမင္ကြင္းတခု။ ဒီဇင္ဘာ ၈၊ ၂၀၁၅။

သြင္းကုန္လိုင္စင္ ေလွ်ာက္ထားမႈ ေတြလိုအပ္တဲ့ ကုန္စည္လိုင္း ၄၀၀၀ေက်ာ္ရွိတဲ့ အနက္ထဲကေန ကုန္စည္လိုင္း ၁၅ဝ ကို သြင္းကုန္လိုင္စင္ ေလွ်ာက္ထားဖိုု႔ မလိုဘဲ သြင္းႏိုုင္ဖိုု႔ အစိုုးရဘက္ကေျဖေလွ်ာ့လိုက္ပါတယ္။ ဒီေျဖေလ်ာ့မႈေတြက လက္ရွိတိုုးတက္ ေနတဲ့ ကုုန္ေစ်းႏႈန္းကိုု က်ဆင္းလာႏိုုင္မလား၊ က်ဆင္းေနတဲ့ စီးပြားေရးကိုု ဦးေမာ့ႏိုုင္ဖိုု႔ လုုပ္ႏိုုင္မယ့္ အခ်က္တခ်က္မ်ားျဖစ္ေလမလားဆိုုၿပီး ထင္ျမင္ခ်က္ေတြရွိလာပါတယ္. ဒီလိုုေျဖေလ်ာ့မႈက ျမန္မာ့သြင္းကုုန္ပိုု႔ကုုန္ လုုပ္ငန္းေတြအေပၚဘယ္ေလာက္ထိ တိုုးတက္လာမလဲ ဆိုုတာကိုုေတာ့ ဗီြအိုုေအ ျမန္မာပိုုင္းကသတင္းေထာက္ေမခက လုုပ္ငန္းရွင္ေတြဆီက ေျပာလာတဲ့သံုုးသပ္ခ်က္ေတြကိုု စုုစည္းတင္ျပေပးထားတာပါ။

၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔မွ စတင္အက်ဳံးဝင္မယ့္ ဒီေျဖေလ်ာ့မႈဟာအာဆီယံ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ က်င့္သုံးလ်က္ရွိတဲ့ လုပ္ငန္းမ်ားအရ လည္းေကာင္း လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစရန္အတြက္ သြင္းကုန္လိုင္စင္မ်ားကို ေျဖေလွ်ာ့တာျဖစ္တယ္ဆိုုၿပီးေတာ့လည္း စီးပြားေရးနဲ႔ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ ေရးဝန္ႀကီးဌာန ဘက္ကေျပာဆိုုထားပါတယ္။

ဒီေျဖေလွ်ာ့လိုက္တဲ့ ကုန္စည္မ်ားမွာ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္၊ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကဳိင္မ်ား၊ ေရာ္ဘာနဲ႔ေရာ္ဘာ ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား၊ အလူမီနီယမ္နဲ႔ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား၊ ခဲသတၱဳနဲ႔ ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္ရထားစက္ေခါင္းမ်ားနဲ႔ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္မ်ားနဲ႔ ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား ပါဝင္ပါတယ္။

ဒီလိုု ေျဖေလ်ာ့လိုုက္တာနဲ႔ပတ္သတ္လိုု႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေရးနဲ႔ ထုုတ္လုုပ္ေရး လုုပ္ငန္းရွင္ ဥကၠဌတဦး ျဖစ္တဲ့ေဒါက္တာ စိုုးထြန္းကေတာ့ ေျဖေလ်ာ့ မႈကိုု ႀကိဳဆိုုလိုုက္ၿပီး ဒီေျဖေလ်ာ့မႈအက်ိဳးဆက္အေပၚခုုလိုု မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

“ဒါကေတာ့ ေျပာရရင္ေတာ့ ဘာမွေတာ့ သြင္းကုန္လုပ္ငန္းကိုေတာ့ တိုက္ရိုက္သက္ေရာက္မႈအမ်ားႀကီးေတာ့ မရွိပါဘူး။ ကုန္ပစၥည္းအသစ္ေတြကို သြင္းခြင့္ေပးတာေတာ့မဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္၊ ေနာက္ၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းလည္း ၀ွန္းကနဲ က်မွာေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းက်ေစတာနဲ႔ ျမင့္မားေစတဲ့အခ်က္တခုမွာ transaction costs လို႔ေခၚတဲ့ မလိုလားအပ္ပဲနဲ႔ ကုန္က်စရိတ္ေတြရွိေနတာ။ အဲဒီ transaction costs အလႊဲအေျပာင္းျဖစ္ေအာင္ စဥ္းစားတဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ေပးတာေပါ့ေနာ္။ ဒီအတိုင္း sanction လြတ္လိုက္တာနဲ႔ အေမရိကန္က လူေတြ ျမန္မာျပည္ထဲ ေျပးလာၿပီး Invest လုပ္မယ္ အဲဒီလိုေတာ့ ေျပာလို႔ မရဘူးေပါ့ေနာ္ ။ဒါေပမယ့္ လြတ္လိုက္တာကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခ်က္ခ်င္းဘာျဖစ္မလဲဆိုတာေတာ့ မေျပာႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အခုလည္း အဲလိုပဲေပါ့ေနာ္ Import လိုင္စင္ ေလွ်ာက္ဖို႔မလိုတာမ်ိဳးကိုလည္း က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ႀကိဳဆိုရမွာေပါ့ေနာ္ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ”

၂ဝ၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ပို႔ကုန္ ၁၅၂ မ်ဳိးနဲ႔ သြင္းကုန္ ၁၆၆ မ်ဳိး တို႔ကို လိုင္စင္ေလွ်ာက္ထားရန္ မလိုဘဲ ကုန္သြယ္ခြင့္ ျပဳထား

တာတဲ့အေပၚမွာ ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္း ပိုမိုျမန္ဆန္ၿပီး ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ျပျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္လာမယ္လိုု႔စီးပြားကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီး ဌာန ဘက္ကေမ ွ်ာ္ လင့္ထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းမွာလည္းသြင္းကုန္စည္ေပါင္း ၂၆၇ ခုကို ကင္းလြတ္ ခြင့္ျပဳ ထားပါတယ္။ ခုုဆိုု သြင္းကုုန္ အမ်ိဳးေပါင္း ၄၀၀ေက်ာ္ လိုုင္စင္ေလ ွ်ာက္ဖိုု႔မလိုု ေတာ့ပါဘူး။

ကုုန္ေစ်းႏႈန္းတည္ၿငိမ္ၿပီး စီးပြားေရးတိုုးတက္ဖိုု႔ ကုုန္သြယ္မႈလိုုေငြျပတာနည္းဖိုု႔က လက္ရွိေငြေစ်းတည္ၿငိမ္မႈလိုု တယ္လိုု႕ သြင္းကုုန္ပိုု႔ကုုန္လုုပ္ငန္းရွင္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ဝင္းျမင့္က သံုုးသပ္ပါတယ္။

“သြင္းကုန္ေတြ ျမန္ျခင္း၊ ေႏွးျခင္းက ဟိုးအရင္တုန္းကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လိုင္စင္ တေစာင္ရဖို႔က ၁ လခြဲ ၊ ၂ လေလာက္ၾကာတာေပါ့ေနာ္၊ ေငြကလည္း ႀကိဳျပထားရတယ္ေလ။ အေစာႀကီးကတည္းက ႀကိဳရင္းရတဲ့သေဘာမ်ိဳးေပါ့ေလ၊ အဲဒါဆိုရင္ ဘယ္လိုေခၚမလဲ က်ေနာ္တို႔က ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တာေပါ့။ ၿပီးခဲ့တဲ့ကာလကတည္းကပါပဲ က်ေနာ္တို႔ ေငြေတြကို ႀကိဳျဖတ္ရတာမရွိေတာ့ ၊ ႀကိဳရင္းရတာမရွိဘူး၊ လိုင္စင္ကလည္း ၁ ရက္ ၂ ရက္ အမ်ားဆံုးၾကာ ၃ ရက္ေပါ့ေလ အဲဒီေလာက္ဆိုရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္တဲ့ကိစၥကေတာ့ လိုင္စင္ ျမန္ျခင္းေႏွးျခင္းနဲ႔ေတာ့ သိပ္မဆိုင္ဘူး ဘူးလု႔ိ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္တာကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းတခ်က္နဲ႔ပဲဆိုင္ပါတယ္။ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာေငြတန္ဖိုးက်တာေပါ့ေနာ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္တာလာေလ တေျဖးေျဖး ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္မႈေတြရဲ႕ အေၾကာင္းတရားပါပဲ။ ကုန္ေစ်းႏႈန္သက္သာေအာင္ဆုိတဲ့ ကိစၥမွာေတာ့ ေဒၚလာေစ်းကို ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္မလဲဆိုတဲ့ကိစၥက အဓိက က်တယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။”

လက္ရွိ အေမရိကန္ေဒၚလာ တန္ဖိုးက ၂၀၁၆ ဒီဇင္ဘာအတြင္း အျမင့္ဆံုုးေစ်း တစ္ေဒၚလာမွာ ၁၄၀၀နီးပါး အထိ အေမရိကန္ေဒၚလာတန္ ဖိုးအေျပာင္းအလဲျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ထိုကဲ့သုိ႔ ႏိုင္ငံျခားေငြတန္ ဖိုး တည္ၿငိမ္မႈမရွိျခင္းက ေလး ႏွစ္ဆက္တိုက္ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ မ်ားခဲ့ျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုျဖစ္တယ္လိုု႔ ပညာရွင္ေတြက သံုုးသပ္ေထာက္ျပေနေပမယ့္ အစိုုးရက ဒါကိုု မကိုုင္တြယ္ႏိုုင္ေသးပါဘူး။

ဆန္စပါး ပိုု႔ကုုန္ သြင္းကုုန္လုုပ္ငန္းရွင္ ဦးေသာင္းဝင္းကေတာ့ ဒီေျဖေလ်ာ့မႈကိုု ခုုလိုုသံုုးသပ္လိုုက္ ပါတယ္။

“အေရးႀကီးဆံုးကေတာ့ နံပတ္ ၁ ေငြေစ်းၿငိမ္ဖို႔လိုတယ္။ နံပတ္ ၂ ကေတာ့ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြေပၚလာဖို႔လိုတယ္။ ခ်က္ခ်င္းႀကီးေျပာင္းလဲသြားမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ Process ေတြေတာ့ လြယ္သြားတာေပါ့ေနာ္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ငန္းလုပ္ရတဲ့သူေတြအတြက္ သက္ေတာင့္သက္သာ ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္ အဲဒါေလးေတြက မဆိုးပါဘူး။”

လက္ရွိမွာ ထုုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာရင္းေတြအရ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ပထမပတ္အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ပမာဏမွာ အရင္ႏွစ္ ကာလတူထက္ ေဒၚလာသန္း ၂၀၀၀ ခန္႔ ေလ်ာ့နည္းေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG