သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြပါ၀င္ခြင့္ နည္းပါး


ပထမအႀကိမ္က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို တက္ေရာက္လာေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား (Photo credit to Myanmar Peace Center)

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိၾကိဳးပမ္းေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုမို ပါ၀င္လာဖို႔ လိုအပ္တယ္လုိ႔ အမ်ိဳးသမီးေရး တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။ တိုင္းျပည္မွာ အေရးပါတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ရာမွာ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ၾကိဳးပမ္းမႈေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္ႏိုင္မႈ အမ်ားၾကီး အားနည္းေနေသးတယ္လို႔ သူတို႔က ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရရဲ႕ တ၀က္ေက်ာ္ ရွိတဲ့ ျမန္မာအမ်ိဳသမီးေတြ အေနနဲ႔ တိုင္းျပည္မွာ လတ္တေလာ အေရးၾကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက႑မွာ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ ပါ၀င္ စြမ္းေဆာင္ေနႏုိင္ပါျပီလဲ။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက စုစည္း တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေရာ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာပါ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ၊ စစ္ပြဲေတြရဲ႕ဒဏ္ကို အဆိုးဆံုး ခံစားရသူေတြဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြျဖစ္သလို၊ သူတို႔ဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို အလိုလားဆံုးသူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို လိုလားတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါ၀င္ ခြင့္မရၾကေသးဘူးလို႔ WLB အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲ႕ အၾကံေပးဘုတ္အဖြဲ႔၀င္ မသင္းသင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာေတြ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲစကား၀ိုင္းမွာ ေတ့ေတ့ဆိုင္ဆိုင္နဲ႔ ညိႇႏိႈင္း ေဆြးေႏြးတဲ့ ေနရာေတြ ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြက မပါသေလာက္ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသားေတြက ဘာပဲေျပာေျပာ တခါတေလ အေတြးအေခၚမတူဘူး အယူအဆ ေနာက္သူတို႔ရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈနဲ႔ ဒီလိုအပ္ခ်က္ေတြကလည္း မတူတဲ့အခါမွာ အဲလိုမ်ိဳး Balance ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေနာ္ ႏွစ္ဦးစလံုး မွ်မွ်တတ ပါ၀င္ၿပီးေတာ့မွ အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ အမ်ိဳးသားေတြေရာ စဥ္းစားခ်က္က ျပည့္စံုမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့မွ ပါ၀င္ဖို႔လိုေနတယ္ေပါ့ေနာ္ ဆိုေတာ့ စြမ္းရည္အရ ဆုိရင္လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြက ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ရွိတယ္ တကယ့္ စြမ္းရည္လို႔ ေျပာလို႔ရတာေပါ့ေနာ္ ၊ အဲလိုမ်ိဳး စကားေျပာတဲ့ေနရာမွာ Negotiate ေပါ့ေနာ္ ညိွႏႈိင္းတဲ့ေနရာမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြက ေတာ္ၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီ အမ်ိဳးသမီးေတြက တကယ္တမ္း ပါ၀င္ခြင့္မရပဲနဲ႔ ဖယ္ထားခံရတဲ့ အေနအထားကို ေတြ႔ရတယ္။”

ျငိမ္းခ်မ္းေရး ၾကိဳးပမ္းမႈေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈ အားနည္းေနတာဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို အလွမ္းေ၀းေစတဲ့ အရာတခု ျဖစ္တယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Triangle Women အဖြဲ႔က မခင္ေလးက ေျပာပါတယ္။

“ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ အားရစရာ ျဖစ္ေအာင္ ပါ၀င္ေနၿပီလဲဆိုေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ေတာ့ အားရစရာမေကာင္းပါဘူး။ ဒီေန႔ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕အတိုင္ပင္ခံနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြေပါ့ အငယ္ပိုင္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု တဲ့ စကား၀ိုင္းမွာဆိုရင္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေနၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ စီးပြားေရးကို ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ထည့္ၿပီးေတာ့ ေျပာခိုင္းပါတယ္။ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြက Business sector ကေနပဲ လာတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြအမ်ားစုျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ၾကိဳတင္လည္း ျပင္ဆင္မလာတာ ပါေကာင္းပါမယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထပ္ခါထပ္ခါ သတိေပးေပမယ့္ ဒါကိုလည္း ထည့္သြင္းၿပီးေတာ့ ေျပာသြားတာ မေတြ႔ရဘူး ။

ဒါဘာကို ျပသလဲဆိုရင္ က်မတုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ အလွမ္းေ၀းေနေသးတယ္။ ဒီလိုပညာတတ္တဲ့ အေပၚယံအလႊာမွာ ရွိေနတဲ့ ခ်မ္းသာတဲ့သူေတြေတာင္မွ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာကို သူတို႔စိတ္ထဲမွာ နားလည္မႈ ခံယူမႈက သိပ္ၿပီးေတာ့ မရွိေသးဘူး။ စကားလံုးနဲ႔ေတာင္မွ သူတို႔လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ စကား၀ိုင္းမွာ ေျပာရမယ္ဆိုတာကို အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘူးဆိုတာကို သြားေတြ႔ရတဲ့အတြက္ က်မ ၀မ္းနည္းမိတယ္၊ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ ရွိတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ ၂၁ ရာစုပင္လံု ပထမအၾကိမ္မွာလည္း အရင္ကထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ပါ၀င္လာတာေတြ ရွိတယ္။ လာမယ့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေနာက္ပိုင္းလာမယ္ အစီအစဥ္ေတြမွာလည္း ပိုၿပီးေတာ့ ပါ၀င္လာမယ္လို႔ က်မတို႔ ယူဆတယ္။ အခုကေတာ့ အစပဲ ရွိေသးပါတယ္ က်မတို႔ အမ်ားႀကီးေတာ့ လုပ္ရဦးမယ္လို႔က်မျမင္ပါတယ္။”

အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕အခန္းက႑ကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ျပီး အခုသီတင္းပတ္ကို အမ်ိဳးသမီးမ်ား ရက္သတၱပတ္ အျဖစ္ NLD အစိုးရက သတ္မွတ္ျပီး လႈပ္ရွားမႈတခ်ိဳ႕ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒီလိုလႈပ္ရွားမႈေတြထဲမွာေတာ့ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တနလၤာေန႔က ေတြ႔ဆံုၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီလ ၈ ရက္ေန႔ က်ေရာက္မယ့္ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီးေန႔မွာ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားေတြ၊ ဂီတေဖ်ာ္ေျဖပြဲေတြနဲ႔အတူ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာ ပညာေပးအစီအစဥ္ေတြ လုပ္သြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG