သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မူးယစ္နဲ႔ အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာ ျမန္မာျပည္မွာ ႀကီးထြား


ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္ရာကို သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ၾကမယ့္ အလုပ္သမားမ်ား။

ျမန္မာလူငယ္ေတြ လက္ရွိရင္ဆုိင္ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အဓိကျပႆနာဟာ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို လူငယ္ထုၾကား စစ္တမ္းေကာက္ယူေနတဲ့လူငယ္အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔က ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာလူငယ္ေတြထဲ ဆယ္ဦးမွာ ေျခာက္ဦး အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနတဲ့ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးတဲ့ စိန္ေခၚမႈနဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုအခက္အခဲေတြကို အေလးအနက္ထား ေျဖရွင္းေပးဖို႔ကိုလည္း သမၼတအပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္ကိုပါ လူငယ္ေတြက တင္ျပေတာင္းဆိုထားၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက ဧရာဝတီတုိင္းနဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီးႏွစ္ခုက အသက္ (၁၆) ႏွစ္ကေန (၃၅) ႏွစ္အတြင္း လူငယ္ ၂,၀၀၀ေက်ာ္ကို စစ္တမ္း ေကာက္ယူခဲ့ၾကတဲ့အခါမွာ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူငယ္ (၁၀) ဦးမွာ (၆) ဦး အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတယ္ ဆိုတာကို ျမန္မာလူငယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုးက ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္တဲ့။ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈ၊ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္း ပညာရပ္က ဘဝအာမခံခ်က္မရွိတဲ့ အေနအထားျဖစ္ေနတယ္လို႔ ျမန္မာလူငယ္မ်ားအစည္းအ႐ံုး ဥကၠ႒ ကိုဇြဲရန္ႏုိင္က ေျပာပါတယ္။

“ေနရာေဒသအသီးသီးမွာ လူငယ္ဆယ္ဦးကို ေကာက္ခံထားတဲ့အခါမွာ အဲဒီ ဆယ္ဦးမွာ အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီး ဆယ္ဦးမွာ ေျခာက္ဦးဟာ အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္။

အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနက ေၾကညာခ်က္
အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနက ေၾကညာခ်က္

ဘဲြ႔ရၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနတဲ့ ပညာတတ္ အလုပ္လက္မဲ့ေတြရယ္၊ ေနာက္ ရထားတဲ့ဘဲြ႔နဲ႔ အလုပ္နဲ႔ မကိုက္ညီတာေတြရယ္၊ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း ကိုယ္ေနတဲ့ေဒသမွာ အလုပ္အကိုင္ေတြက ရွားပါးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း ကိုယ့္ေဒသ ကိုယ့္နယ္ေျမမွာရွိတဲ့ အလုပ္က၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္နဲ႔ကိုက္ညီတဲ့အလုပ္က တကယ့္တကယ္ ဝင္လုပ္တဲ့အခါမွာ အဆင္မေျပတာေတြ ႀကံဳရတယ္ေပါ့ေလ။ ဘက္ေပါင္းစံုကေတာ့ က႑ေပါင္းစံု၊ ျပႆနာေပါင္းစံုကို လူငယ္ေတြ ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။”

အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြၾကားထဲမွာ လူမႈဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ျပႆနာ၊ မိသားစု စီးပြားေရး မေျပလည္မႈေတြနဲ႔အတူ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ထိခိုက္မႈေတြလည္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးရဲ႕သားေကာင္ျဖစ္ရၿပီး အခုလို လူငယ္ထုၾကား ဆိုးဆိုးရြားရြားျဖစ္ပြားေနတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာကို သက္ဆုိင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က အေရးယူဖို႔ ပ်က္ကြက္ၿပီးေတာ့ လ်စ္လ်ဴရႈထားတယ္လို႔လည္း ကိုဇြဲရန္ႏုိင္က ေထာက္ျပ ေျပာဆိုပါတယ္။

“အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာ အင္အား မ်ားလာရင္းနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မိသားစုရဲ႕ ဖိအားေပးမႈေတြ ခံရတယ္။ ေနာက္ မိသားစု စီးပြားေရး က်ဆင္းလာၿပီးေတာ့ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစဲြမိတာမ်ဳိးေတြ၊ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ၿပီးေတာ့ စီးပြားရွာတာမ်ဳိးေတြအထိ ျဖစ္လာၿပီးေတာ့ ဆိုးဝါးတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ ရင္ဆိုင္လာရတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ အေျခအေနမွာ အေတာ္ေလးကို အျမန္ဆံုးကို ေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥ၊ ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာထက္ေတာင္ ဦးစားေပး ေျဖရွင္းရမယ့္ ကိစၥလို ျဖစ္ေနတာပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚ အေျခခံပညာ ေက်ာင္းေတြ အနီးတဝိုက္မွာေတာင္မွ ေက်ာင္းသားလူငယ္၊ ကိုးတန္း၊ ဆယ္တန္းအရြယ္ေတြရဲ႕ လက္ထဲမွာ စီးကရက္ကေလးေတြ ကုိယ္စီ ကိုင္ထားတာ ေတြ႔ရတယ္။ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူတဲ့ေနရာေတြမွာဆိုရင္ မူးယစ္ေဆးဝါးကို စီးပြားေရးအရ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကား၊ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္တာေတြ၊ အစိုးရဘက္က အေရးယူဖို႔ ပ်က္ကြက္တာေတြေၾကာင့္ လူငယ္ေတြဟာ မူးယစ္ေဆးဝါးေပၚမွာ အေတာ္ေလး အာ႐ံုစုိက္လာၾကရာကေန ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ခက္ခဲတဲ့အေျခအေနကို ေရာက္လာႏိုင္တဲ့ အေနအထားေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပႆနာကလည္း အလ်င္အျမန္ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာျဖစ္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ေျပာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈျပႆနာ၊ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း နည္းပါးမႈျပႆနာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ထိေရာက္စြာကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းေပးသင့္တယ္လို႔ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ယာယီ) ရဲ႕ဥကၠ႒ ဦးေအာင္လင္းကလည္း ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အစိုးရရဲ႕ တာဝန္ယူမႈအပိုင္းမွာ ကၽြမ္းက်င္လုပ္သားေတြ အေျမာက္အမ်ား ေမြးထုတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ကို လိုအပ္တ့ဲ awareness training ေတြ၊ --- ေမြးထုတ္ႏိုင္ဖို႔ကိုလည္း ပိုမိုျမႇင့္တင္ေပးရပါလိမ့္မယ္။ သင္ၾကားလိုက္တဲ့ ပညာေရးစနစ္ကလည္း အေျခခံက်တယ္ဗ်။ ေနာက္ လုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာ တုိက္႐ိုက္ဝင္ဖို႔အတြက္မွာ -- ပညာေရးစနစ္ အားနည္းခ်က္တရပ္ကလည္း ဒါကို ေဖာ္ျပေနတယ္ဗ်။ ဒီေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ အဖဲြ႔အစည္း အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။”

ျမန္မာလူငယ္ထု လက္ရွိရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြ၊ အခက္အခဲေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြကို ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတအေနနဲ႔ အထူး အေလးထား စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လူငယ္ေတြက အေလးအနက္ထားေတာင္းဆိုပါတယ္လို႔ ျမန္မာလူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ံုးက ေျပာပါတယ္။

“ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတကို လိပ္မူၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ေတြ၊ ေနာက္ သမၼတအနီးမွာရွိေနၾကတဲ့ အႀကံေပးအဖဲြ႔ေတြ၊ သမၼတရဲ႕အားကိုးရတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြကို ေပးပို႔ၿပီးေတာ့… သမၼတ အားကိုးရတဲ့-ဆိုတာက သမၼတအေနနဲ႔ လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ အၿမဲတမ္း အႀကံဉာဏ္ေတြ ေပးၿပီးေတာ့ အားလံုး တာဝန္ရွိတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြဆီကို ေပးပို႔ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆိုတာပါ။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ဘက္က ျပန္ေဆာင္ရြက္ေပးေစခ်င္တာ တခ်က္ပါပဲ။ အဲဒါက ဒီ က်ေနာ္တို႔ တင္ျပတဲ့ အခ်က္ေတြ အပါအဝင္ တျခားေသာ က်ေနာ္တို႔ မေဖာ္ျပႏိုင္တဲ့ လူငယ္ကိစၥေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေလး ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာခ်င္တာပါ။ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေလး ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ဆိုတာက မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္႐ံု၊ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္း႐ံုနဲ႔ မၿပီးပါဘူး။ ကိုယ္ကလည္း လူငယ္ေတြ ကိုယ္တုိင္ ပါဝင္တယ္၊ လူငယ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြေရာ ပါဝင္တဲ့အဖဲြ႔ေတြ ဖဲြ႔ၿပီးေတာ့ ေသခ်ာကို လူငယ္ကိစၥကို အာ႐ံုစိုက္ေစခ်င္ပါတယ္။ တုိင္းျပည္မွာ တျခားအေရးႀကီးတဲ့ကိစၥေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ နားလည္ပါတယ္။ လူငယ္ကိစၥကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ လူငယ္ကိစၥကို လ်စ္လွ်ဴ႐ႈရင္ တိုင္းျပည္ အနာဂတ္အတြကို ေဝဝါးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာလူငယ္ထုၾကား အလုပ္အကိုင္ရွားပါးေနတဲ့ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔ အဓိက ပညာေရးအဆင့္အတန္းျမႇင့္တင္ေပးဖို႔၊ ပညာ ဆံုးခန္း တိုင္ေအာင္ မသင္ႏုိင္တဲ့ လူငယ္ေတြအတြက္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းပညာေတြ သင္ၾကားေပးဖို႔၊ ျပည္ပအလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြၾကတဲ့ ေနရာမွာလည္း မွန္ကန္တိက်မႈရွိတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ဝန္ေဆာင္မႈေပးဖို႔၊ မူးယစ္ေဆးဝါးအႏၱရာယ္ ကင္းေဝးေအာင္ တရားဥပေဒနဲ႔အညီ ထိေရာက္ေအာင္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရး လူငယ္ထုရဲ႕အခန္းက႑ကို အေလးထားစဥ္းစားေပးဖို႔ လူငယ္ေတြက ေတာင္းဆိုေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG