သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္း ဝင္ေငြဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္


"Big State Secret" လန္ဒန္အေျခစိုက္ Global Witness အဖြဲ႔ႀကီးက ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာ

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကေန ၀င္ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလံ်ေလာက္ ရရွိေနတယ္လို႔ လာဘ္စားမႈ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔တဖြဲ႔ က ဒီကေန႔ မွာ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီပမာဏဟာ အာဏာပိုင္ေတြ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာရင္းကိန္းဂဏန္းေတြထက္ အမ်ားႀကီး ပိုေနၿပီး ဒီ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာေငြေတြဟာ လက္ရွိ အာဏာပိုင္ စစ္ဖက္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြဆီ ကို ေရာက္ရွိ သြားတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း AFP နဲ႔ AP သတင္းေတြကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ကိုေအာင္ေအာင္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

၂၀၁၄ ခုနွစ္က ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကေန ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလ်ံဖိုးေလာက္ ရရွိခဲ့တယ္လို႔ လန္ဒန္အေျခစိုက္ Global Witness အဖြဲ႔ႀကီးက ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒီပမာဏဟာ GDP ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္တန္ဖိုး တ၀က္နည္းပါး ရွိၿပီး ဒီအဖိုးတန္ေက်ာက္ေတြကို ႏိုင္ငံရဲ႔ တခုတည္းေသာ တရား၀င္ ေစ်းကြက္ျဖစ္ တဲ့ ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲမွာ ေရာင္းခ်ရတယ္ ဆိုတဲ့ ေငြပမာဏ ၃.၄ ဘီလ်ံထက္ အမ်ားႀကီးကြာေနတာပါ။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီေက်ာက္မ်က္ တူးေဖၚတဲ့ လုပ္ငန္းကို ဘယ္သူေတြက ပိုင္ဆိုင္ၾကတယ္ဆိုတာနဲ႔ ပါတ္သတ္ၿပီးေတာ့လည္း ဘယ္သူမွ မသိၾကဘူးလုိ႔ Globel Witness အဖြဲ႔က သုေတသနပညာရွင္ Juman Kubba က အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး လွ်ဳိ႔၀ွက္ခ်က္တခုလို႔ ေခၚၾကၿပီး အဲဒါဟာ တကယ္ ဘာျဖစ္တယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ႏိုင္ငံတြင္းက မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္ရာေကာင္းတဲ့ လူတခ်ဳိ႔ဟာ ဘယ္သူ႔ရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကိုမွ ခံယူေနစရာမလိုဘဲ ဒီေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ရေနၾကတာပါ။"

ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကေန အခုလို ၀င္ေငြအေျမာက္အျမားရ ေနေပမယ့္ လည္း ေဒသခံ ကခ်င္လူထုအတြက္ေတာ့ သူတို႔ ေျခဖ၀ါးေအာက္က ဒီသယံဇာတေရာင္း ရေငြေတြ အတြက္ တစံုတရာ အက်ဳိးအျမတ္ခံစားရတာမ်ဳိး မရွိပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ သူတို႔ရဲ႕ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းလည္း ဖ်က္စီးခံရၿပီး မေရမတြက္ႏုိင္တဲ့ ဘ၀ေတြလည္း ဆံုးရႈံုးခဲ့တာပါ။

ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚတဲ့ မိုင္းလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ ရဲ႕ ေက်းရြာေတြ ေျပာင္းေရႊ႔ေပးရ သလို ေတာင္ေတြကိုလည္း တူးေဖၚၿပီး ရွာေဖြ တာေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ မိုးရာသီေရာက္ခ်ိန္မွာ ေျမၿပိဳမႈေတြျဖစ္ၿပီး လူေတြေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဇန္န၀ါရီလကဆိုလ်င္လည္း ေျမၿပဳိတာေၾကာင့္ စက္ယႏၱရားေတြနဲ႔ တူးေဖၚၿပီးသား ေျမစာပံုေတြၾကားမွာ အၾကြင္းအက်န္ ေက်ာက္ေတြကို ရွာေဖြေနသူ ၃၀ ေလာက္ ေသဆံုးခဲ့တာပါ။ ဒါ့အျပင္ ဒီေဒသခံ လုပ္သားေတြရဲ႔ ကေလးငယ္ေတြ အတြက္လည္း ေျမတူး ေျမသယ္ရာမွာ အသံုးျပဳတဲ့ ဘက္ဖိုးလို႔ေခၚၾကတဲ့ အႀကီးစား စက္ယႏၱရားႀကီးေတြရဲ႕အႏၱရာယ္ကိုလည္း ရင္ဆုိင္ေနရတာပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္ကစလို႔ ဒီမိုင္းတူးေဖၚတဲ့ လုပ္ငန္းခြင္ေတြ ပိုမ်ားလာတာေၾကာင့္ ျပသနာေတြလည္း ပိုတိုးလာတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ တဦးျဖစ္တဲ့ ကခ်င္အမ်ဳိးသမီး Kai Ra က အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဒီကုမၸဏီၾကီးေတြကို မုန္းပါတယ္။ က်မတို႔ အသည္းနာပါတယ္။ ကုမၸဏီ ဘက္ဖိုးေတြျမင္တိုင္း လူသတ္ေကာင္လို႔ က်မတို႔ စိတ္ထဲမွာေပါ့ေနာ္။ ကုမၸဏီကားႀကီး၊ ေျမသယ္ကားႀကီးေတြကို ျဖတ္သြားတဲ့ အသံၾကားတုိင္း ႏွလံုးသားထဲမွာ ေျပာလို႔မတတ္ဘူး။ လူသတ္ေကာင္အျဖစ္ က်မတို႔ျမင္တယ္။ အရမ္းမုန္းတယ္။ ဒီကုမၸဏီကားႀကီးေတြကို။"

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းဟာ ေဒသခံေတြအတြက္ အခုလို အေျခအေနဆိုးေတြကိုသာ ႀကံဳေတြ႔ေစတာမဟုတ္ပဲ အစိုးရတပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးေတာင္းဆိုေနတဲ့ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ႀကားမွာလည္း အေရးပါတဲ့အေနအထားမွာ ရွိေနပါတယ္။

ဒီေက်ာက္စိမ္းထြက္ရွိရာေဒသကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ဖို႔ ႏွစ္ဖက္စလံုးကလည္း ႀကိဳးစားေန တာျဖစ္တာေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလားအလာဟာလည္း အလွမ္းေ၀း သလိုျဖစ္ေနတာပါ။ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ေဒသခံလူထု ေထာင္နဲ႔ခ်ီဟာ တရုတ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္က စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ၾကရၿပီး ခ်မ္းသာႀကြယ္၀တဲ့ နယ္ေျမေပၚက ဆင္းရဲေနၾကတဲ့ လူေတြကို ေနရာတကာမွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ေဒသခံ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ Hkyet La Law ကေတာ့ ဒီအေျခအေနေတြအေပၚ မေက်မနပ္ အခုလိုေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေျမကို ဖ်က္စီးပစ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားတခုပဲ ရွိႏိုင္တယ္လားဗ်ာ။ ဒီေျမရဲ႕မူလပိုင္ရွင္ျဖစ္တဲ့ ကခ်င္ေတြရဲ႕ဘ၀ အရာရာ ဆံုးရႈံုးခဲ့ပါၿပီ။"

အခုလို အေျခအေနမ်ဳီးမွာပဲ မၾကာခင္ ရက္ပိုင္းေတြအတြင္း မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲ႕သမိုင္းမွာ အေရးပါတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေတာ့မွာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ အေျခအေနေတြ ေျပာင္းလဲမွာပါလား ဒါမွမဟုတ္ ဒီေက်ာက္စိမ္း လုပ္ငန္းက ရရွိလာတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ရလာဒ္အရ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစမွာပါလား။ အေျဖကိုေတာ့ ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္ရ မွာျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

XS
SM
MD
LG