သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

EU (European Union) ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္ႏွစ္ဦးဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္အတြင္း သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အီးယူၾကား ဆက္ဆံေရးအနာဂတ္ အေျခအေနေတြကို ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကသလို အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အတိုက္အခံအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အဖဲြ႔၀င္ တခ်ဳိ ႔ ကိုလည္း ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလတုန္းကေတာ့ ဥေရာပသမဂၢဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔ထားမႈေတြကို တႏွစ္သက္တမ္းတိုးျမႇင့္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တုိးတက္မႈ အလားအလာေတြကို ေဆြးေႏြးဖုိ႔အျပင္ ဆက္ဆံေရးလမ္းကို ဖြင့္ထားဖုိ႔ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးအပါအဝင္ တျခား အရပ္သားဝန္ႀကီးအခ်ဳိ႕အေပၚ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္ထားမႈကို ႐ုပ္သိမ္းေပးလုိက္ပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေဝးေရာက္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံညြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ဥေရာပတာဝန္ခံ ဦးႏြယ္ေအာင္ကို ဦးသန္းလြင္ထြန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ တင္ျပထားပါတယ္။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ အမွန္မွာေတာ့ civilian government ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရအေနနဲ႔ ဘာေတြလုပ္မလဲ၊ ဘာေတြ အစီအစဥ္ရွိသလဲဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးကို သူတုိ႔ အဓိက သိခ်င္တယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာလည္း အန္အယ္လ္ဒီ အေနနဲ႔၊ တျခားႏိုင္ငံေရးပါတီေတြအေနနဲ႔လည္း ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ဳိး ရွိသလဲဆုိတဲ့ - အထူးသျဖင့္ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ပါပဲ။ အဲဒီဟာကို သူတို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး သိခ်င္ပံုေပါက္တယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလက ဥေရာပသမဂၢအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚကို ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈကို တႏွစ္သက္တမ္း တုိးလိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးအပါအဝင္ အစုိးရ အဖြဲ႔ထဲက အရပ္သားဝန္ႀကီးေတြကို EU ကို ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္ထားမႈကို ပယ္ဖ်က္ ေပးလိုက္တယ္။ သေဘာကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကို တုိးျမႇင့္လုပ္သြားၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ တုိးတက္လာတဲ့အေျခအေနကို မူတည္ၿပီး ဆက္ဆံသြားမယ္ဆိုတာကို ျပတဲ့ သေဘာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီလုိလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ဗမာျပည္ဖက္က ဘယ္ေလာက္အထိ တုိးတက္လာတယ္လို႔ အခ်က္ေတြ သူတို႔ဘက္က ေထာက္ျပလာတာေတြ ရွိပါသလဲ။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ သူတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကလည္း ဘာမွေထာက္မျပႏိုင္ခဲ့ဘူး။ အခု ေလာေလာဆယ္ Robert Cooper တုိ႔ သြားၿပီး စံုစမ္းေတာ့လည္း သူတုိ႔ မ်ားမ်ားစားစား မေတြ႔ခဲ့ဘူး။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ေနရာယူထားေပမယ့္ အရင္ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဘာမွ ထူးျခားတာကို ေတြ႔သြားပံုမေပၚပါဘူး။ နည္းနည္းေတာ့ encouragement ျဖစ္တဲ့ အရိပ္အေရာင္ေတြ ေတာ့ ရွိတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ဒါကေတာ့ သူတုိ႔ diplomatic language သံတမန္အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအရ ေျပာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ သူတို႔က but ဆိုၿပီး သို႔ပါေသာ္လည္း ဒါေပမဲ့ ဆုိၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးမ်ဳိး သူတုိ႔ reform ေတြရွိမွ၊ ျပဳမွဆိုတာမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ EU အဖြဲ႔ထဲမွာလည္း တကယ္တမ္းက်လို႔ရွိရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျမင္ေတြ ကြဲေနတယ္လို႔ ၾကားသိရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဂ်ာမဏီ၊ အီတလီတို႔လို ႏိုင္ငံမ်ဳိးေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ စီးပြားေရးအရ ပိုၿပီးေတာ့ အဆင့္ျမႇင့္ၿပီး ဆက္သြယ္လာဖုိ႔၊ ဆက္ဆံလာဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ ဆုိတဲ့ ဖိအားေပးေနတဲ့ အသံေတြလည္း ထြက္ေနတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ ဥေရာပသမဂၢမွာ အပိုင္းႏွစ္ပိုင္း ကြဲေနတာေတာ့ မွန္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ တပိုင္းက ေပ်ာ့ေပ်ာ့ဆြဲမယ္ဆိုတဲ့အပိုင္းက တပိုင္း၊ တပိုင္းကေတာ့ ျမန္မာျပည္ ေျပာင္းလဲဖို႔အတြက္ဆိုလုိ႔ရွိရင္ ျပတ္ျပတ္သားသား လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့အပိုင္း အဲဒီလုိ ႏွစ္ပိုင္း ကြဲေနတယ္။ ကြဲေနေတာ့ သူတုိ႔ဟာ အၿမဲျပန္ၿပီးေတာ့ ခ်ိန္ဆၿပီးေတာ့ ေစ့စပ္ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လည္း သူတုိ႔ လြန္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္တုန္းကဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အေပးအယူ သေဘာမ်ဳိး လုပ္လို႔မ်ားရမလားဆိုတဲ့ဟာနဲ႔ သူတုိ႔စမ္းၾကည့္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးတို႔၊ ေနာက္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရထဲမွာပါတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ဥေရာပတို႔၊ ဘာတုိ႔ကို လာခြင့္ေပးမယ္၊ ျပဳမယ္ဆိုၿပီး ဒါေတြ ေျပာခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ပါ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အေစာကေျပာတဲ့ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ခပ္ေပ်ာ့ေပ်ာ့နဲ႔ ေပ်ာ့ေပ်ာ့ ေျပာင္းေျပာင္း ဆက္ဆံဖို႔ သေဘာထားရွိတယ္ဆိုတဲ့အထဲမွာ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံလည္း ပါတယ္။ အဲဒီ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာ Markus Loening က ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ထဲမွာပဲ Financial Times သတင္းစာထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္းပါးေရးထားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာက ျမန္မာႏိုင္ငံကို စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈေတြ ပိုၿပီး ထိခိုက္သြားေစႏိုင္တယ္၊ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ မရွိႏိုင္တဲ့သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ တကယ္တမ္း ဆက္ဆံၿပီးေနာက္မွ ၾသဇာႀကီးလာေအာင္ လုပ္သင့္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာမ်ဳိး ေရးထားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါက ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြအားလံုးရဲ႕ သေဘာထားကို ဆိုလုိခ်င္တာလား။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ မဟုတ္ပါဘူး။ Markus Loening က သူက Federal Commissioner Human Rights - လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာမင္းႀကီး။ သူေျပာတာေတြကေတာ့ ဂ်ာမဏီအစိုးရ ေပၚလစီနဲ႔ေတာ့ ကိုက္ညီတာေတြရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဂ်ာမဏီအစိုးရ ေပၚလစီနဲ႔ သူေျပာတဲ့ပံုသ႑ာန္ေတြကေတာ့ EU ႏိုင္ငံေတြရဲ ႔ EU ေပၚလစီကို reflect မျဖစ္ပါဘူး။ ဒါ EU ေပၚလစီလုိ႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ က်ေနာ္လည္း Markus Loening နဲ႔ ေမလဆန္းမွာတုန္းက ဘာလင္မွာ သူတုိ႔ အစည္းအေဝးတခုလုပ္တယ္။ FNS Foundation အစည္းအေဝးတခု International Conference တခု လုပ္ေတာ့ က်ေနာ္ကိုယ္တုိင္ သြားတက္ပါတယ္။ သြားတက္ေတာ့ အဖြင့္စကားေျပာတဲ့လူက အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ပါတယ္။ Markus Loening က Keynote speaker ေပါ့။ သူ႔အေနနဲ႔ေျပာေတာ့။

သူေျပာတာနဲ႔ က်ေနာ္နဲ႔ ထိပ္တိုက္ ေတြ႔တာပဲ။ က်ေနာ္က သူေျပာတာေတြကို လက္မခံတဲ့အေၾကာင္း က်ေနာ္က အရင္ဆံုး first audience ထဲကေန ထေျပာေတာ့ သူက သိပ္ေတာင္ မႀကိဳက္ခ်င္ဘူးေပါ့။ ဒီ ပုဂၢိဳလ္က သူကိုယ္သူသာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးျဖစ္တယ္ဆိုေပမယ့္ သူဟာ ဗမာျပည္ကို ခ်ထားတဲ့ sanction ေတြကို ေလွ်ာ့ဖုိ႔တာေတြေျပာၿပီးေတာ့ ဗမာျပည္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး နစ္နာမႈေတြ၊ ဆုံး႐ႈံးမႈေတြကို တလံုးမွမေျပာသြားဘဲနဲ႔ ဒီ sanction ေလွ်ာ့ဖို႔ေလာက္ပဲ ေျပာသြားၿပီး အခု Financial Times မွာ article ေရးေတာ့လည္း လူ႔အခြင့္အေရးကို ေျပာတာထက္ sanction ေတြ ေလွ်ာ့ဖို႔နဲ႔ ဂ်ာမဏီအစိုးရအေနနဲ႔ business as usual စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ေလာက္ကိုပဲ သူက ဦးစားေပး ေျပာသြားတဲ့သေဘာမ်ဳိး က်ေနာ္အေနနဲ႔ နားလည္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အခု Markus Loening ေရးတဲ့ ေဆာင္းပါးထဲမွာ သူေရးထားတာက ဗမာႏုိင္ငံမွာ ကုန္သြယ္ေရး၊ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး တုိးျမႇင့္လာလုိ႔ရွိရင္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ပေပ်ာက္ သြားမယ္။ အဲဒီလုိ ေထာက္ျပထားတဲ့အခ်က္က လူ႔အခြင့္အေရးေတြေနာက္ပိုင္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ျမႇင့္တင္လာမယ့္ လမ္းစကို မေရာက္ႏိုင္ဘူးလား။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္ကေတာ့ မထင္ပါဘူး။ သူက စီးပြားေရးေတြ ဖြင့္ေပးလို႔၊ ျပဳေပးလို႔ ဒါက EU အေနနဲ႔ကေတာ့ စီးပြားေရးေတြကို တကယ္ပဲ ပိတ္ထားတာမွ မဟုတ္ဘဲ။ Blanketed sanction ေတြ လုပ္ထားတာမွ မဟုတ္ဘဲ။ သူတုိ႔ကေတာ့ အဲဒီလုိေပါ့ targeted sanction ေလာက္ပဲ ဦးတည္တဲ့ sanction မ်ဳိး၊ ပိတ္ဆို႔မႈေတြေလာက္ပဲ လုပ္ထားတာ။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ ဒီကိစၥေတြမွာဆိုရင္ သူေျပာတာက သိပ္မတိက်ဘူး။ နည္းနည္းလြဲေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ သူေထာက္ျပတဲ့အထဲမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို တိတိက်က်ပါတဲ့ အခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈေတြေၾကာင့္ ဘယ္လိုမ်ဳိး စက္႐ံုေတြပိတ္လိုက္ရၿပီး အဲဒီတုန္းက အဲဒီက မိန္းခေလးေတြ ျပည္တန္ဆာ႐ံုအထိ ေရာက္သြားခဲ့တယ္။ လူထုအေပၚ ထိခိုက္မႈရွိတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ ဒီဥစၥာကေတာ့ ဒီဟာကလည္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ ေျပာရရင္ေတာ့ မမွန္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ EU က အဝတ္အထည္ textile ဘက္မွာ sanction ေတြ မခ်ထားပါဘူး။ ဂ်ာမဏီနဲ႔ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကို textile ပစၥည္းေတြ အဝတ္အထည္ေတြက ဝင္ေနပါတယ္။ ဝင္ေနတာေၾကာင့္ ဒီဥစၥာက ဒီလုိ sanction ခ်ထားလို႔ ဗမာျပည္မွာရွိတဲ့ အဝတ္အထည္စက္႐ံုေတြ ပိတ္ပစ္ရလို႔ အဲဒီမွာလုပ္ေနတဲ့ အလုပ္သမားေတြ ျပည့္တန္ဆာဘက္ကို ေရာက္သြားတယ္ဆိုတာေတြက EU ပိတ္ဆို႔မႈေတြနဲ႔ မဆိုင္ဘူးလို႔ ျမင္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္နာ မင္းႀကီးတေယာက္ရဲ ႔ ေရးသားခ်က္ေတြဟာ EU ဥေရာပသမဂၢ ရဲ ႔ ျမန္မာျပည္အေပၚ ထားရွိတဲ့ ေယဘုယ်သေဘာထား မူဝါဒကို ထူးထူးျခားျခား သက္ေရာက္မႈရွိလိမ့္မယ္လို႔ မယူဆႏိုင္ဘူးေပါ့။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္ေတာ့ မယူဆပါဘူး။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ေရရွည္မွာ လာမယ့္လေတြအတြင္းမွာ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာအေပၚ ထားရွိတဲ့ မူဝါဒအေျပာင္းအလဲ ဘာေတြမ်ား ျမင္ေတြ႔ရဖြယ္ ရွိပါသလဲ။

ဦးႏြယ္ေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ အခု EU ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ျပန္သြားၿပီးရင္ သူတုိ႔ တင္ျပစရာေတြ သူတုိ႔ဆီမွာရွိမယ္။ အဲဒါေတြကို တင္ျပမယ္။ တင္ျပမယ္ဆိုေတာ့ EU အေနနဲ႔ အစကတည္းက ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပတ္ျပတ္သားသား သူက ေျပာထားၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ဘာလဲဆိုရင္ သူတုိ႔ EU ေပၚလစီ ဥေရာပသမဂၢ ေပၚလစီကို ေျပာင္းဖို႔ဆိုတာကုိ ဝန္မေလးဘူး။ Sanction ေတြ ဖယ္ထုတ္ဖို႔ဆိုတာကိုလည္း သူတုိ႔ ဝင္မေလးဘူး။ ျပည္တြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးအရ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ဒီမုိကေရစီဘက္ကို ေျပာင္းလဲမႈေတြ positive change ျဖစ္မယ္ ဆိုလုိ႔ရွိရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔က အၿမဲ ဒီကိစၥေတြကို လိုက္ေလ်ာၿပီးေတာ့ ေျပာင္းလဲေပးဖို႔ အဆင္သင့္ ရွိတယ္ ဆိုတာကို အရင္ကလည္း ေျပာထားၿပီးသာျဖစ္တယ္။

ဒါ EU common position ရဲ႕ အဓိကအခ်က္လည္း ျဖစ္တယ္။ အခု Robert Copper တို႔ သြားခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ကလည္း ဒီလိုပဲ ေျပာခဲ့တာျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္ EU ရဲ႕ မၾကာခင္ ဒီေပၚလစီမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္လိုေကာင္းတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလဲဆိုတဲ့ အေျခအေန ေပၚမွာပဲ မူတည္လိမ့္မယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အေဝးေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံညႊန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ ဥေရာပတာဝန္ခံ ဦးႏြယ္ေအာင္ ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာပါ။

XS
SM
MD
LG