သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရးသံုးသပ္ခ်က္အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းေရးသားမႈအပါအဝင္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အလားအလာ ဘယ္လိုရွိေနပါသလဲ။ စစ္မွန္တဲ့ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ တကယ္ပဲ ရရွိလာႏိုင္မလား စတဲ့အခ်က္၊ အေၾကာင္းအရာေတြကို စာေရးဆရာ ေမာင္သာမည၊ ဗီြအိုေအ ျမန္မာသတင္းဌာနမွ မေရးလိုက္ရေသာ သတင္းမ်ားက႑ကို စီစဥ္ထုတ္လႊင့္ေနသူ မသင္းသီရိ တုိ႔နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာ က ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ တင္ျပထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ပထမဦးဆံုး ဆရာသာမည ခင္မ်ား က်ေနာ္ အခ်က္ (၃) ခ်က္ကို အဓိကထားၿပီး တိုင္းတာေျပာလိုပါတယ္။ နံပတ္တစ္ က စာေပစီစစ္ေရး။ ဆရာတို႔ စာေရးဆရာေတြက စာေပကင္ေပတိုင္ လို႔ ေခၚခဲ့တဲ့အဖြဲ႔။ အခုလည္းပဲ ေခၚေသးလာေတာ့ က်ေနာ္မသိဘူး။ အဲဒီ စာေပစီစစ္ေရးမွာ ထုတ္ေဝၿပီးေတာ့မွ စီစစ္ေရးကို တင္ျပဖို႔လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္လာၿပီ။ အရင္တုန္းကေတာ့ မထုတ္ေဝခင္ ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူရတယ္ဆိုတဲ့ တင္ထုတ္စနစ္ကေန ထုတ္တင္စနစ္ကို ေရာက္သြားၿပီလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကို သံုးသပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ သတင္းျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာက္လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသားခြင့္ရွိလာၿပီလဲ။ တခ်ဳိ ႔ကေတာ့ ေထာက္ျပေနတယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဓါတ္ပံုေတြပါလာၿပီ ဘာညာဆိုတာ အၾကမ္းဖ်ဥ္းေျပာရရင္ အဲဒီေလာက္ေတာ့ ၾကားရတယ္။ အဲဒါ ဘယ္ေလာက္နက္နက္ရိႈင္းရိႈင္းရွိလာၿပီလဲဆိုတဲ့ အခ်က္။ ေနာက္တခ်က္က ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြ၊ ဝန္ႀကီးေတြ ျပည္ပမီဒီယာေတြကို အင္တာဗ်ဴးေပးတယ္။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ေပးေနတယ္ဆိုၿပီး သူတို႔ကိုယ္တုိင္လည္း ေျပာေနၾကတယ္။ ဒါဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ တိုင္းတာစရာအခ်က္လားဆိုတဲ့ အဲဒီ (၃) ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ စာေပစီစစ္ေရး၊ သတင္းအေရးအသား နဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြ အင္တာဗ်ဴးေပးတဲ့ဆိုတဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဦးဆံုး က်ေနာ္တုိ႔ စာေပစီစစ္ေရးကိစၥကို ေျပာၾကပါမယ္။ ဆရာသာမည ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စာေပစီစစ္ေရးဟာ အရင္ထက္ လြတ္လပ္လာၿပီလို႔ ယူဆပါသလား။

ေမာင္သာမည ။ ။ ဒါက က်ေနာ္ထင္တယ္ စာေပစီစစ္ေရး ရွိေနေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတာေတာ့ မရွိေသးဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း အရင္တုန္းကဆိုရင္ေတာ့ စာမူအဆင့္မွာပဲ သူတုိ႔ဆီမွာ တင္ရတယ္။ သူတုိ႔က ပံုႏိွပ္ခြင့္ျပဳတယ္။ ပံုႏိွပ္ၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔က ဘာလုပ္ရသလဲဆိုရင္ အဲဒါကို ထုတ္ေဝျဖန္႔ခ်ီခြင့္ဆိုတာ တင္ရတယ္။ အဲဒါရၿပီးမွ စာအုပ္ဆိုင္ေတြကို ျဖန္႔လို႔ရတယ္။ အခုေတာ့ ထုတ္ၿပီးမွ တင္တဲ့စနစ္ဆိုေတာ့ ျမန္လာတဲ့ပံု ရွိတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီမွာ သူတုိ႔က စစ္မယ္ဆိုေတာ့ ထုတ္ရတဲ့သူအေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ႀကီး ရင္းႏီွးၿပီးမွ သြားတင္ရတာ။ ဒီ print အေနအထားမွာ သြားတင္ရတယ္ဆိုေတာ့ သူတုိ႔ဘက္က တခုခုမ်ား တားဆီးမလား၊ ပိတ္ပင္မလား၊ ျဖတ္ေတာက္ခိုင္းမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္စိတ္ေတာ့ ရွိတယ္။ သူတုိ႔ကိုပဲ စီစစ္ေရးအႀကိဳက္ကို ျပန္ၾကည့္ရအုန္းမယ္ဆိုတဲ့ ပံုစံလည္းရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္စရာေတာင္ ရွိလာတယ္လို႔ က်ေနာ္ကျမင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆရာနဲ႔အတူ ေဆြးေႏြးမယ့္သူကေတာ့ မသင္းသီရိ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီက မသင္း ဟာ မေရးလိုက္ရေသာ သတင္းမ်ားဆိုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက စာနယ္ဇင္းဆရာေတြကို အမ်ားဆံုးဆက္သြယ္ေနတဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ မသင္း အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေတြ႔သလဲ။ စာေပေလာကသားေတြ၊ မီဒီယာသမားေတြက ျပဳျပင္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲလာတဲ့နဲ႔ ပတ္သက္လို႔။ သူတုိ႔ဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ သက္သာခြင့္ရလာသလဲလို႔ မသင္း ေလ့လာမိပါသလဲ။

မသင္းသီရိ ။ ။ ထုတ္ေဝၿပီးမွ ထုတ္တဲ့စနစ္မွာျဖစ္ျဖစ္။ မထုတ္ေဝခင္ စာေပစီစစ္ေရးကို ႀကိဳတင္ရတဲ့ တင္ထုတ္စနစ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ စာေပစီစစ္ေရးအဖြဲ႔ဆိုတာ ရွိကိုရွိဖို႔ လုိေနေသးတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ထုတ္ေဝၿပီးမွ တင္ျပရတဲ့ ထုတ္တင္စနစ္ဆိုရင္လည္း သူတုိ႔ကလည္း ေနာက္မွာ ျဖစ္လာမယ့္ စာနယ္ဇင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြက စာေပစီစစ္ေရးကပဲ ကိုင္တြယ္ထားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အခုနလို တင္ထုတ္ကေတာ့ တင္ၿပီးမွ သူတုိ႔ မႀကိဳက္ရင္ျဖတ္၊ အမ်ဳိးမ်ဳိး အဆင့္သံုးဆင့္ေလာက္ကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးမွ ထုတ္ေဝတဲ့စနစ္ေပါ့။ ဘယ္လိုစနစ္ ႏွစ္ခုစလံုးကိုၾကည့္ၾကည့္ စာေပစီစစ္ေရးအဖြဲ႔ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိေနအုန္းမယ္။ ဆက္လက္ရွိေနအုန္းမယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ေတြ႔ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ မသင္း ဆက္သြယ္တဲ့အထဲမွာ နမူနာအေနနဲ႔ ထုတ္တင္စနစ္ ေပၚေပါက္လာၿပီးမွ ထုတ္ေဝၿပီးမွ သူတုိ႔မႀကိဳက္လို႔ ျပန္ဖ်က္လိုက္၊ ပိတ္လိုက္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြကို ၾကားရေသးလား။

မသင္းသီရိ ။ ။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ရွိတယ္။ သူတို႔သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဓါတ္ပံုထက္ size အက်ယ္အဝန္း ေဖာ္ျပမိတာ။ တခါတေလၾကရင္ အခ်ပ္ပို ေနာက္ဆံုး update ျဖစ္တဲ့ သတင္းေတြကို ေရးတဲ့ အခ်ပ္ပိုစာမ်က္ႏွာေတြမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အေရွ ႔ကိုတင္ၿပီး ေရာင္းေကာင္းေအာင္ တင္မိတဲ့အခါမ်ဳိးမွာ အရင္တုန္းကလို ပိတ္လိုက္တယ္ မဟုတ္ဘူးဆိုေပမယ့္ အေရးယူတဲ့ စနစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးေတာ့ ေတြ႔ရတယ္။ ဥပမာ တပတ္ပိတ္လိုက္တာမ်ဳိး။ ႏွစ္ပတ္ပိတ္လိုက္တာမ်ဳိး အဲဒီလို အေရးယူတာမ်ဳိးေတာ့ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကေတာ့ သူ႔ဟာနဲ႔သူ ရွိတုန္းပါပဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆရာတို႔၊ မသင္းတို႔ ေဆြးေႏြးတာကို ေလ့လာမိသေလာက္ သူတုိ႔က ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္။ ၾသဇာအာဏာကို ျပသေနဆဲဆိုတာ ေပၚလႊင္ေနတယ္။

ေမာင္သာမည ။ ။ ဟုတ္တယ္ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ငါတုိ႔ေတာ့ ရွိေနတယ္။ ငါတုိ႔ကို မင္းတို႔ ခ်န္ထားလို႔ မရေသးဘူး။ အဲဒီသေဘာမ်ဳိးေတာ့ ျဖစ္ေနတယ္။ Big brother ႀကီးေပါ့။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ သတင္းေရးသားခြင့္၊ ေန႔စဥ္ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ သတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးၾကရေအာင္ပါ။ သတင္းဂ်ာနယ္ေတြသာရွိတယ္ ကိုယ္ပိုင္သတင္းစာ ထုတ္ေဝခြင့္ေတာ့ မရွိေသးဘူးလို႔ ၾကားပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဝန္ႀကီးက လႊတ္ေတာ္မွာလား။ မသင္း မွတ္မိလား။ သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးဖို႔ အခ်ိန္မတန္ေသးဘူးလို႔။

မသင္းသီရိ ။ ။ အခ်ိန္မတန္ေသးဘူးလို႔ေျပာတာ ရွိပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဒါေပမဲ့ စာေပစီစစ္ေရး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး တေယာက္ကေတာ့ မၾကာခင္ ေပးႏိုင္တယ္၊ ဘာညာေျပာတာလည္း ၾကားပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆရာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိပါသလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ဝန္ႀကီးက မတန္ဘူးလို႔ ေျပာပါသလဲ။

ေမာင္သာမည ။ ။ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဟာ သူ႔ရဲ ႔ စကားလံုးႀကီးႀကီးေတြနဲ႔ ေျပာသြားတာေတြ႔ရတယ္။ စတုတၱမ႑ိဳင္တို႔ ဘာတို႔ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ စတုတၱမ႑ိဳင္ ေကာင္းမြန္ဖို႔အတြက္ သူက ဘာလုပ္ရမလဲဆိုတာေတြလည္း ေျပာသြားတယ္။ ေနာက္တခါ အစိုးရပိုင္တဲ့ မီဒီယာေတြဟာ စတုတၳမ႑ိဳင္အေနနဲ႔ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာသြားတယ္။ အဲဒီအခ်က္ေတြကို ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါၾကေတာ့ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္းက စတုတၳမ႑ိဳင္ဆိုတာကို နားကိုမလည္းဘူးဆိုတာကို က်ေနာ္ ေကာက္ခ်က္ခ်မိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ စတုတၳမ႑ိဳင္ဆိုတာက က်န္တဲ့မ႑ိဳင္ (၃) ခု ကို ထိန္းကြပ္ဖို႔အတြက္ ေပၚလာတဲ့ မ႑ိဳင္တခု။ သူက လြတ္လပ္ဖို႔လိုတယ္။ က်န္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတို႔၊ ဥပေဒျပဳေရးတို႔ တရားစီရင္ေရးတို႔ တခုခု မွားယြင္းတဲ့ဆိုရင္ေတာင္မွ အဲဒီ မ႑ိဳင္ကေန ထုတ္ေဖာ္ျခင္းအားျဖင့္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္တာမ်ဳိး ျဖစ္ရမယ္။ အခု သူေျပာတာက အစိုးရမီဒီယာ က စတုတၳမ႑ိဳင္မ်ဳိး ေျပာေနတယ္။ အစိုးရကိုပဲ ေကာင္းေၾကာင္း အၿမဲတမ္းေျပာတယ္။ အစုိးရလုပ္တာေတြကိုပဲ ေကာင္းတဲ့ဖက္က ေဖာ္ျပေနတာကို စတုတၳမ႑ိဳင္ဆိုေတာ့ ဒီ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးေလာက္ စတုတၳမ႑ိဳင္ကို နားမလည္းတဲ့လူ က်ေနာ္ေတာ့ ရွာလို႔မေတြ႔ဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဒီေနရာမွာ ကိုဇာဂနာေျပာတဲ့ ဟာသ သတိရတယ္။ စတုတၳမ႑ိဳင္ဆိုတာ ဝန္ႀကီးကိုယ္တုိင္ပဲတဲ့။

ေမာင္သာမည ။ ။ အဲဒီလို ျဖစ္ေနတယ္။ တဆက္တည္း က်ေနာ္ေျပာခ်င္ေသးတယ္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးမယ္။ အစိုးရကေန သတင္းလိုခ်င္တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြကို ဘယ္လိုခြင့္ျပဳမယ္။ အဲဒီ သတင္းေထာက္ေတြက သူတုိ႔ ရထားတဲ့သတင္းေတြကို ဘယ္လိုေဖာ္ျပခြင့္ျပဳမယ္။ အဲဒါေတြ တခုမွ မပါဘူး။ စတုတၳမ႑ိဳင္အေၾကာင္း ေျပာသြားတာ။ ဦးတင့္ေဆြ ကေတာ့ ေျပာသြားဘူးတယ္။ စာေပစီစစ္ေရးမွဴး … သူကေတာ့ ဒါ မရွိသင့္ဘူးလို႔ သူ ေျပာသြားတာမ်ဳိးဆိုေတာ့ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ေတာ့ ဦးတင့္ေဆြ က က်ေနာ္ထင္တယ္ နည္းနည္း မီဒီယာနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ နဲ႔ ဒီမုိကေရစီ ကူးေျပာင္းေရးကို သူ နည္းနည္းေတာ့ နားလည္းတဲ့ပံုမ်ဳိး က်ေနာ္ ေကာက္ခ်က္ခ်မိတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဂ်ာနယ္ေတြ တိုးထုတ္လာတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီ ဂ်ာနယ္ေတြရဲ ႔ သတင္းေထာက္ေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သတင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေရးသားခြင့္ ရၾကတယ္လို႔ ေျပာၾကပါသလဲ။

မသင္းသီရိ ။ ။ သတင္းသမားေတြရဲ ႔ စိတ္တိုင္းက်၊ သတင္းသမားေတြရဲ ႔ ေရးခ်င္တဲ့ အတုိင္းအတာကေတာ့ ဘယ္သူမွ ေရးလို႔မရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ဥပမာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သတင္းေရးခြင့္ရလာတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီ လႈပ္ရွားမႈသတင္း ေဖာ္ျပခြင့္ ရလာတယ္။ ဒါေတြဟာ ႀကိဳဆိုတယ္၊ ပြင့္လင့္တယ္၊ တုိးတက္လာၿပီဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ေရးလို႔ရေပမယ့္ တဖက္ကေန ဒီဖက္ကျပတဲ့ ေတာင္းဆိုမႈေတြမ်ဳိး၊ ျပည္သူလူထုနဲ႔ နီးစပ္သြားမယ့္ အေရးအသားမ်ဳိးေတြဆိုရင္ အခုအခ်ိန္အထိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာမ်ဳိးရွိတယ္။ ဥပမာ ကခ်င္၊ ရွမ္းေဒသေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ တုိက္ပြဲမ်ဳိးသတင္းေတြ။ ဒီ သတင္းေတြကို လူထုကလည္း အကုန္လံုးသိေနၿပီ။ ကခ်င္ဆိုရင္ ဒုကၡသည္ေတြဘာေတြ။ ဒီသတင္းေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေရဒီယိုေတြ၊ က်န္တဲ့ေနရာေတြက ၾကားေနရၿပီ။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရသတင္းစာမွာ မေရးရင္ ပုဂၢလိကဂ်ာနယ္ေတြက လိုက္ေရးလို႔ မရတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ က်မတို႔ ေတြ႔ရတယ္။ Even ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ ႔ သတင္းကို ေရးခြင့္ရတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာတဲ့စကားေတြဆိုရင္ အခုထိ စာေပစီစစ္ေရးက ျဖတ္ေတာက္တာေတြ ရွိေနတယ္။ ဥပမာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ဟုိတေလာက ကိုမင္းကိုႏိုင္ ေမြးေန႔မွာ ေျပာသြားတယ္။ ကိုမင္းကိုႏိုင္ လို႔ သားမ်ဳိးကို ေမြးေပးတဲ့ မိဘႏွစ္ပါးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ အေရးအသားမ်ဳိးေတြကို ေရးခြင့္မေပးဘူး။ တခါ ေရႊဝါေရာင္ ႏွစ္ပတ္လည္တုန္းကဆိုရင္ သံဃာေတြအတြက္၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြအတြက္ ဆုေတာင္းပြဲေတြလုပ္တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာတဲ့ ဆုေတာင္းတယ္ဆိုတာ ေကာင္းတဲ့အလုပ္ပဲ၊ ေကာင္းတဲ့အလုပ္လုပ္တာ ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့ မွတ္ခ်က္လိုမ်ဳိး။ အဲဒါမ်ဳိးေတြကို အခုအခ်ိန္အထိ ေရးတာကို မေတြ႔ရေသးဘူး။ အထူးသျဖင့္ စာေပစီစစ္ေရးမွာကလည္း တိတိက်က် မူဝါဒတခု မရွိတာကို ေတြ႔ရတယ္။ တခ်ဳိ ႔ ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေရးခြင့္ေပးတဲ့ ဂ်ာနယ္ၾကေတာ့။ တခ်ဳိ ႔ ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေရးခြင့္မေပးျပန္ဘူး။ တခ်ဳိ ႔ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခြင့္ရတဲ့ ဓါတ္ပံုၾကေတာ့ တခ်ဳိ ႔ ဂ်ာနယ္ေတြၾကေတာ့ မရဘူး။ သတင္းသမားေတြ၊ သတင္းေထာက္ေတြကလည္း စမ္းၿပီးလုပ္ေနတယ္။ သူတုိ႔ကို ေမးလိုက္ရင္ က်ေနာ္တို႔ စမ္းၿပီး တင္ၾကည့္မယ္၊ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ၾကည့္မယ္ အမ။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြနဲ႔ လုပ္ေနၾကတယ္။ မူဝါဒ မရွိေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ သူတုိ႔က ကံကိုစမ္းၿပီး လုပ္ေနၾကတဲ့ပံုစံမ်ဳိးေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ မသင္း ေျပာတဲ့ ဒုတိယပိုင္းမွာဆိုရင္ စာေပစီစစ္ေရး၊ ေစာေစာကေျပာတဲ့ စာေပစီစစ္ေရးမွဴးက ပိုၿပီးနားလည္းပံု ရတယ္ဆိုေပမယ့္ စာေပစီစစ္ေရးမွဴးကလည္း ဂ်ာနယ္တခုနဲ႔တခုအေပၚမွာ သေဘာထား မတူဘူးဆိုတဲ့သေဘာ ေတြ႔ေနရပါလား။

ေမာင္သာမည ။ ။ ဟုတ္တယ္။ အဲဒါက သူတုိ႔က အေျခအေနကိုၾကည့္ၿပီး မီးစင္ၾကည့္ကေနရတဲ့ သေဘာဗ်။ အခုက Media Law လား ျပဌာန္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတာကို ၾကည့္ရမွာေပါ့။ အဲဒီ Media Law နဲ႔ သူတို႔ရဲ ႔ ဥပေဒအေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္ ယံုၾကည္မႈရွိသလဲအေပၚမွာ မူတည္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ရဲ ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ၊ ေရးသားခြင့္ေတြ အဲဒါေတြ ေပၚလာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အဲဒီ Media Law နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းတယ္။ ဥပမာ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵျပပိုင္ခြင့္ဆိုတာလည္း ဥပေဒထြက္လာတယ္။ သူတုိ႔မွာ ဘာပါသလဲဆိုေတာ့ အမ်ားျပည္သူရဲ ႔ အက်ဳိးကို မထိခိုက္လွ်င္ ဘာမျဖစ္လွ်င္ဆိုတာမ်ဳိး။ မထိခိုက္သလား၊ ထိခိုက္သလားဆိုတာကို သူတုိ႔က ဘယ္စံနဲ႔ တိုင္းတာသလဲ။ အဲဒါ အဓိကကိစၥပဲ။ အဲဒါကို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ရမလိုျဖစ္ေနတယ္။

ေမာင္သာမည ။ ။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မွာလည္း က်ေနာ္ အခုနေျပာတဲ့ ဗိုလ္မွဴးတင့္ေဆြ၊ ဦးတင့္ေဆြ က ဒီမုိကေရစီစနစ္မွာဆိုလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ စာေပစီစစ္ေရး မရွိသင့္ဘူးေျပာသလို။ တခါတုန္းက သူေျပာဘူးတယ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္ အေျခခံဥပေဒထဲက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မ်ဳိးေတာ့ မေပးႏိုင္ေလာက္ေသးဘူးလို႔ ေျပာတယ္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ ပါတယ္ဆိုတာေတာင္မွ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ ဒီတုိင္းျပည္ရဲ ႔ လံုၿခံဳေရး၊ ေအးခ်မ္းသာယာေရးတုိ႔၊ အမ်ားျပည္သူရဲ ႔ အက်င့္စာရိတၱ မပ်က္ျပားေရးတို႔ အဲဒါေတြနဲ႔ ထိခိုက္မႈမရွိရင္ေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ေရးခြင့္ရွိတယ္။ အဲဒါေတြ ထိခိုက္ရင္ေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ေရးခြင့္မရွိဘူးဆိုၿပီး အဲဒီလို ကန္႔သတ္ထားတာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီလို အကန္႔အသတ္ေအာက္မွာေတာင္မွ ေရးခြင့္သားခြင့္ဆိုတာက မလြယ္ဘူးဆုိတဲ့အခါၾကေတာ့ အခုန မသင္း ေျပာသြားတဲ့ စာေပစီစစ္ေရးကေတာ့ ဆက္ရွိေနမယ္။ ေနာက္ သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုတာလည္း ရွိမွာမဟုတ္ဘူး။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ ေတာင့္တေနတဲ့ ပုဂၢလိကပိုင္တဲ့ ေန႔စဥ္သတင္းစာ၊ ပုဂၢလိကေန သတင္းေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ထုတ္လုပ္ခြင့္၊ ထုတ္လႊင့္ခြင့္ရမယ့္ ေရဒီယို၊ တယ္လီေဗးရွင္းေတြဆိုတာကေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ ေရႊျပည္ေတာ္ ေမွ်ာ္တိုင္ေဝး ျဖစ္ေနအုန္းမယ္ ထင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ တခ်ဳိ ႔ကေတာ့ တကယ္တမ္း ျဖစ္သင့္တာကေတာ့ သတင္းစာ၊ တင္ထုတ္၊ ထုတ္တင္ေတြ မလိုဘဲနဲ႔ ဗမာျပည္ကထင္တယ္။ မသင္းဆီမွာ စာနယ္ဇင္းတေယာက္က ေျပာတာေတြ႔ရတယ္။ ထုတ္ေဝခြင့္က လူတဦးတေယာက္ရဲ ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို ထိခိုက္ေနတယ္ဆိုရင္ အဲဒီ အက်ဳိးစီးပြားနစ္နာတဲ့လူက liable နဲ႔စြဲေပ့ါ။ ေျဖရွင္းလိုက္ေပါ့။ တရားရံုးက ေျဖရွင္းလို႔ရတယ္လို႔ အဲဒီလို ေျပာေနၾကပါတယ္။

ေမာင္သာမည ။ ။ စာေပစီစစ္ေရးႀကီး မေပၚခင္တုန္းက အဲဒီလိုပဲ ရွိခဲ့တယ္။ ထိန္းကြပ္မႈက တရားဥပေဒနဲ႔ပဲ ထိန္းကြပ္တာပဲ။ အခုဟာက စီစစ္ေရးဆိုတဲ့ အစိုးရကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့အဖြဲ႔ကေန ကြပ္ကဲေနတာဆိုေတာ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈကို လက္မခံေသးဘူးဆိုတဲ့သေဘာမ်ဳိး လက္ရွိအေနအထားက ေဆာင္တယ္လို႔ေတာင္ က်ေနာ္ျမင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းတာေနတာ (၃) ခ်က္ - စာေပစီစစ္ေရးကိစၥ၊ သတင္းေရးသားမႈ လြတ္လပ္ခြင့္ နဲ႔ ေနာက္ဆံုးတခ်က္က အစိုးရအာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းက ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ဝန္ႀကီးေတြ ျပည္ပမီဒီယာေတြကို အင္တာဗ်ဴးေပးတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခြင့္ ျပဳတယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး။ ဒါဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ရဲ ႔ ျပရုပ္တခုလို႔ တုိင္းတာမလားဆိုတာကို အႀကိမ္ႀကိမ္စဥ္းစားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ ဘာသြားေတြ႔သလဲဆိုရင္ ဂဒါးဖီလည္း အင္တာဗ်ဴး ေပးတာပဲ။ အဲဒီ ႏိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိသလဲဆိုတာ ေျပာလုိ႔ရမလားဆိုတာ စဥ္းစားမိပါတယ္။ ဆရာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။ ဒီ အင္တာဗ်ဴးေတြကို ဘယ္လိုသံုးသပ္ပါသလဲ။

ေမာင္သာမည ။ ။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဝန္ႀကီးေတြ ေျဖတယ္ဆိုရာမွာလည္း အကန္႔အသတ္ရွိမယ္လို႔ ထင္တယ္။ ေမးခ်င္တာေမးလို႔ မရဘူး။ သူတုိ႔က လက္ခံတယ္ဆိုတာကေတာ့ ဒါက ဆက္ဆံေရးအရေတာ့ အရင္ကထက္ဆရင္ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အေတြ႔အႀကံဳအရ ေျပာရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘန္ေကာက္ကို လာခဲ့တဲ့ ဒုဝန္ႀကီးတေယာက္က က်ေနာ္တုိ႔ကို အင္တာဗ်ဴး ေပးဘူးပါတယ္။ သူတုိ႔ေျပာတဲ့ဆိုတဲ့ ပံုစံကလည္း သူတုိ႔ကေတာ့ မီဒီယာေတြအေပၚမွာ သေဘာထား ေျပာင္းပါတယ္ဆိုတဲ့ tone ေလသံကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွန္းလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔က အဲဒီထက္ ပိုၿပီး သတင္းထပ္ယူလို႔ ရႏိုင္မလားဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔က ပိုလိုခ်င္တယ္။ ဥပမာဆိုပါစို႔ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေတြ၊ ဝန္ႀကီးေတြ၊ သမၼတ စသျဖင့္ သူတုိ႔ရဲ ႔ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြ၊ သူတုိ႔နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို က်ေနာ္တို႔ သူတုိ႔ကို ေမးျမန္းခြင့္ ရမလား။ အဲဒါမ်ဳိးေတြေပါ့။ ဘာတုန္းဆိုေတာ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့အစိုးရ၊ သန္႔ရွင္းေသာအစိုးရတုိ႔ဆိုတာက က်ေနာ္တို႔ မီဒီယာကပဲ အဲဒါကို သန္႔ရွင္းေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္လို႔ထင္တယ္။ အဲဒီမွာ ဝန္ႀကီးေတြရဲ ႔ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြ၊ ဇယားေတြ အဲဒါေတြကို အခုထက္ထိ ေမးလုိ႔မရေသးဘူး။ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ သူတုိ႔ကလည္း ဘာမွ ထုတ္ျပန္တယ္ဆိုတာ တိတိက်က် မရွိေသးဘူး။ အဲဒီ အေနအထားေရာက္ေအာင္ ဝန္ႀကီးေတြ၊ ဒုဝန္ႀကီးေတြ၊ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရအရာရွိႀကီးေတြက မီဒီယာနဲ႔ ဆက္သြယ္ေျပာဆို၊ လက္ခံလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အခုနေျပာတဲ့ သတင္းယူခြင့္ဟာ လြတ္လပ္လာၿပီလို႔ က်ေနာ္တို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာေပါ့။ အဲဒီအေနအထား မေရာက္ေသးဘဲနဲ႔ သာမန္ေျပာတာဆိုတာမ်ဳိး၊ လက္ခံေျပာတာမ်ဳိးေလာက္ကေတာ့ ဘာေျပာမလဲ အနစ္သာရမရွိေသးဘူးလို႔ ေျပာရလိမ့္မယ္။

XS
SM
MD
LG