သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရး မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ရွစ္ဆယ့္ရွစ္ (၈၈) အေရးေတာ္ပံုႀကီး စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသမိုင္းဟာ အဆစ္အခ်ဳိး အေျပာင္းအလဲတခုမွာ ေရာက္ေနၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါၿပီလား။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းလြတ္လပ္ ေပ်ာ္ရႊင္စြာနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြထဲမွာ ပညာဆက္လက္သင္ၾကားႏိုင္တဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္ပါၿပီလား။ မႈိင္းရာျပည့္အေရးေတာ္ပံု မ်ဳိးဆက္နဲ႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္လႈပ္ရွားသူေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ဦးေအာင္ေစာဦး နဲ႔ ဦးမုိးသီးဇြန္ တို႔ကို ဦးေက်ာ္ဇံသာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ တင္ျပထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းစဥ္ကာလ၊ ၁၉၂၀ ျပည့္ေလာက္ကတည္းက ေက်ာင္းသားေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စာသင္ခန္းထဲမွာ ပညာဆည္းပူးခဲ့ရတယ္ဆိုတာထက္ သူတုိ႔ဟာ တုိင္းျပည္အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးတိုက္ပြဲေတြမွာ ပါဝင္ၿပီးေတာ့ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကတယ္။ အသက္ေတြစေတးခဲ့ၾကတယ္။ ဘဝဆံုးခဲ့ၾကရတယ္။ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ေသြးေျမက်ခဲ့ရတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီကေန ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အစိုးရက ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို အမွန္တကယ္ လိုလားပါတယ္ဆိုၿပီး လုပ္ေနတယ္။ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ကို ပါလီမန္မွာ တရားဝင္လက္ခံတယ္။ လႊတ္ေတာ္ေရးရာေကာ္မတီေတြမွာ အႀကီးအကဲရာထူးေတြေပးတယ္။ ေနာက္တခါ ၈၈ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစုိးရရဲ ႔ ဝန္ႀကီးေတြကလာၿပီးေတာ့ ရန္ပံုေငြ လွ်ဴဒါန္းတယ္။ ရန္ပံုေငြ ပမာဏမမ်ားလွေသာ္လည္း ဒီျဖစ္ရပ္၊ ဒီေက်ာင္းသြားေတြရဲ ႔ လႈပ္ရွားမႈကို သူတုိ႔ အသိအမွတ္ျပဳတယ္ဆိုတဲ့သေဘာေတြ ေတြ႔လာရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈဟာ သမုိင္းအဆစ္အခ်ဳိးတေကြ႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ၿပီလားလို႔ ေဆြးေႏြးလိုခ်င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးက ဦးေအာင္ေစာဦး နဲ႔ ကိုမိုးသီးဇြန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေအာင္ေစာဦးဆိုရင္ မႈိင္းရာျပည့္တုန္းက ဦးေဆာင္ပါဝင္လႈပ္ရွားခဲ့တယ္။ ကိုမုိးသီးဇြန္ က ရွစ္ဆယ့္ရွစ္ ဆိုေတာ့ အခုေခတ္ လူငယ္ေတြ၊ ေက်ာင္းသားေလးေတြအေနနဲ႔ ၾကည့္ရင္ေတာ့ မ်ဳိးဆက္ေဟာင္းေက်ာင္းသားေဟာင္းႀကီးေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကပါၿပီ။ ဆိုေတာ့ ဝါစဥ္အလိုက္ ေျပာၾကတာေပါ့။ ဦးေအာင္ေစာဦး ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈဟာ အခုအခါမွာ သမုိင္းတဆစ္ခ်ဳိးတေကြ႔ကို ေရာက္ရွိေနၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါသလားခင္မ်ား။

ဦးေအာင္ေစာဦး ။ ။ အဆင့္လိုေသးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ တဆစ္မခ်ဳိးေသးပါဘူး။ အခ်ိန္မေရြး ျပဳတ္က်သြားႏိုင္မယ့္ အဆင့္မွာ ရွိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသမုိင္းေန႔ကို ျပန္လွန္ရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ (၅၀) 7 July မွာ ေက်ာင္းသားရာေက်ာ္ သတ္ခဲ့တဲ့ကိစၥ အခုထိ မရွင္းေသးဘူး။ ေနာက္တခါ ရွစ္ဆယ့္ရွစ္မွာ ကိုဖုန္းေမာ္၊ ကိုစိုးႏိုင္ တို႔ က်သြားတုန္းက စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္အစီရင္ခံစာေတြ အကုန္လံုးက အမွားေတြျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီျပႆနာေတြကို တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြက တာဝန္ရွိမႈအရ တာဝန္ခံၿပီးၿပီဆိုမွ က်န္တဲ့ကိစၥေတြက ရွင္းပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ 7 July ကိစၥမွာ တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔ဖို႔လိုတယ္။ ဒီေန႔ အသက္ထင္ရွားရွိတဲ့လူဆိုရင္ ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး နဲ႔ ဗိုလ္ေစာၿမိဳင္ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ပဲ က်န္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး နဲ႔ ဗိုလ္ေနဝင္း က သမဂၢအေဆာက္အဦး ၿဖိဳတဲ့ကိစၥကို သူလိုလုိ ကိုယ္လုိလို လႊဲေနေပမယ့္ ေက်ာင္းသားရာေက်ာ္ကိစၥမွာေတာ့ ဘယ္သူသတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ကိစၥေတြ ဒီေန႔အထိ မေဖာ္ထုတ္ေသးဘူး။ အဲဒီကိစၥကို အရင္ဆံုး ရွင္းရအုန္းမွာျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခ်က္ ရွစ္ေလးလံုး ေရာက္သြားတဲ့အခါၾကေတာ့ ဗိုလ္ေနဝင္း က သူနန္းဆင္းခံနီးမွာ စကားတခြန္ေျပာသြားတဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လနဲ႔ ဇြန္လမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ေသြးထြက္သံယိုးအေရးအခင္းေတြမွာ က်ေနာ္ဟာ သြယ္ဝွိက္တဲ့နည္းနဲ႔ တာဝန္ရွိပါတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုဆိုရင္ ရွစ္ဆယ့္ရွစ္ အေရးအခင္းကာလႀကီးတေလွ်ာက္လံုး သတ္ခဲ့ျဖတ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြမွာ ဘယ္သူေတြမွာ တုိက္ရိုက္တာဝန္ရွိေနေသးသလဲဆိုတဲ့ ကိစၥေတြကို အရင္ရွင္းၿပီးမွ ေက်ာင္းသားေတြရဲ ႔ တုိက္ပြဲဟာတဆစ္ခ်ုိး ေျပာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလို႔ရပါလိမ့္မယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဦးမုိးသီးအေနနဲ႔ ဘယ္လိုသေဘာရပါသလဲ။ ဦးေအာင္ေစာဦး ကေတာ့ သမုိင္းမွာ ေျဖရွင္းစရာေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမုိင္းတဆစ္ခ်ဳိးတဲ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသမုိင္းလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။ ကိုမိုးသီးရဲ ႔ သေဘာထားကိုလည္း သိပါရေစ။

ဦးမိုးသီးဇြန္ ။ ။ က်ေနာ့္ရဲ ႔အျမင္ကေတာ့ ႏွစ္ပိုင္းရွိပါတယ္။ ၈၈ ႀကီးေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီအစိုးရက အေျပာင္းအလဲေတြကို ဟန္ေဆာင္ပန္ေဆာင္နဲ႔ လုပ္လာခဲ့ၾကတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာခဲ့ၾကတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာျပည္ဟာ ဒီအတိုင္းသြားလိုေတာ့ မရေတာ့ဘူး။ အေျပာင္းအလဲကို လုပ္ရေတာ့မွာကို ဒီေန႔ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက လက္ခံလာတယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုန ကိုေအာင္ေစာဦး ေထာက္ျပသလိုပဲ တခ်ိန္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အမွားေတြကလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔အခ်ိန္အခါကာလမွာ တကယ့္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို သြားရမယ့္ကာလတခုျဖစ္တယ္။ အဲဒီအတြက္ တပိုင္းမွာပဲ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက အေျပာင္းအလဲေတြကို ေျပာင္းလဲရမယ္ဆိုတဲ့ လက္ခံလာတဲ့ အရိပ္အေရာင္ေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကို လုပ္ေဆာင္လာတာေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ တပိုင္းမွာလည္း အခက္အခဲေတြက ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေျပာင္းလဲခ်င္တဲ့လူနဲ႔ မေျပာင္းလဲခ်င္တဲ့အင္အားစုေတြရဲ ႔ အားၿပိဳင္မႈကလည္း သူတုိ႔ထဲမွာလည္း ရွိလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ေျပာင္းလဲခ်င္တဲ့လူကုိ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာ တေယာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တဖြဲ႔လံုးပဲျဖစ္ျဖစ္ လက္ကမ္းႀကိဆိုရမွာပဲျဖစ္တယ္။ ဒီေန႔ ရွစ္ေလးလံုး ႏွစ္ပတ္လည္ (၂၄) ႏွစ္ေျမာက္မွာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ေက်ာင္းသားေတြကို မႏၱေလးမွာ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ျပဳလာတာ။ ေနာက္တခု အလွဴေငြ ရန္ပံုေငြ သြားေပးတယ့္ပံုစံမ်ဳိး လုပ္လာတဲ့ဟာေတြက ဒါကိုၾကည့္ခ်င္အားျဖင့္ ေျပာင္းလဲမႈကို လက္ခံလာတယ္ဆိုတာကိုျပတယ္။ တပိုင္းမွာလည္း ဒါကဘာကိုျပလဲဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ရွစ္ေလးလံုး လႈပ္ရွားမႈရဲ ႔ အဓိက ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ - ဘာေတြေတာင္းဆိုခဲ့သလဲ။ လြတ္လပ္မႈ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္။ တရားမွ်တမႈ နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္။ အဲဒီ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳလာၿပီလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ မွတ္ယူပါတယ္။ အေကာင္းဖက္ကျမင္တယ္။ ႀကိဳဆိုတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုေအာင္ေစာဦး က truth ကိုေျပာတယ္။ ကိုမုိးသီး က reconciliation ကို ေျပာတယ္။ Truth and Reconciliation တၿပိဳင္နက္ထဲ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား။ အဲဒီေတာ့ ကိုေအာင္ေစာဦး က ျပန္ေမးခ်င္ပါတယ္။ အမွန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ လိုေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုမုိးသီး ေျပာသလို ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအလားအလာေတာ့ ျမင္ေနရၿပီဆုိေတာ့။ အဲဒါ ဘယ္ဟာကို ဦးစားေပးမလဲ။ အမွန္တရား ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ဖို႔အေရးဟာ ပိုၿပီးအေရးႀကီးေနသလား။ ကိုေအာင္ေစာဦး ေျပာတဲ့သေဘာအရဆုိရင္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္။

ဦးေအာင္ေစာဦး ။ ။ က်ေနာ္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို လက္ခံတယ္။ ဒီေနရာမွာ သဲကုန္ အရွင္ဥာဏိႆရ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ဒီဇင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ လာမယ့္ ၂၀၁၁ ႏွစ္ဆန္မွာ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ေျပာသြားတဲ့အပိုင္း (၃) ပိုင္း ရွိပါတယ္။ ျပဳတဲ့လူနဲ႔ ခံရတဲ့လူဖက္က - ျပဳတဲ့လူကလည္း တစ္အခ်က္ သူတဲ့ျပဳခဲ့တာေတြက မွားတဲ့အေၾကာင္း ဝန္ခံရမယ္။ ႏွစ္အခ်က္ ေတာင္ပန္ရမယ္။ ၿပီးရင္ ေနာက္ထပ္ ဒါမ်ဳိး ထပ္မျဖစ္ပါဘူးလို႔ ကတိေပးရမယ္။ အျပဳခံရတဲ့လူဖက္ကလည္း သည္းခံႏိုင္ရမယ္။ ခြင့္လြတ္ႏိုင္ရမယ္။ သူတုိ႔ကို ဒီလို ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တာေတြကို ထပ္ခါတလဲလဲ ေျပာေနဖို႔ မလုိဘူး။ ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေပၚမွာလည္း လက္စားေခ်ဖို႔ မလုိဘူး။ အဲဒါဆိုရင္ေတာ့ တကယ့္ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ရမယ္လို႔ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီကေန႔ အဓိကက်တယ့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုထဲမွာ ပုဒ္မ ၄၄၅ မွာ နဝတ၊ နအဖ လက္ထက္တုန္းက ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြဟာ တာဝန္အရလုပ္ရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ကို လံုးဝအေရးယူလို႔ မရပါဘူးဆုိရင္ ေနာင္ေခတ္အဆက္ဆက္မွာလည္း အဲဒီလို ေက်ာင္းသားေတြ၊ ရဟန္းရွင္၊ ျပည္သူေတြကို သတ္တာဟာ တရားတယ္ဆိုတဲ့ logic ႀကီးဟာ ထာဝရတည္သြားမွာဆိုိလို႔ က်ေနာ္ ေျပာေနတာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ Hammurabi ဥပေဒအရ ငါ့ကိုသတ္လို႔ ငါျပန္သတ္မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိးေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ အမွားကို ဝန္ခံရဲရမယ္။ အမွားကို ျမင္ခြင့္ျပင္ခြင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ေပးရမွာျဖစ္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုမုိးသီးရဲ ႔ သေဘာထားကိုလည္း သိခ်င္ပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ သူတုိ႔ဖက္က အမွားကို ဝန္ခံရမယ္။ ေနာက္မျဖစ္ရေအာင္။

ဦးမိုးသီးဇြန္ ။ ။ ကိုေအာင္ေစာဦး ေျပာတာကို ေထာက္ခံတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲ လုပ္ေနရတဲ့အခါၾကေတာ့ reconciliation ကို အရင္ဆံုး သြားၾကရတာပဲ။ ဒီ process ေတြအရ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ reconciliation လုပ္တဲ့အခါမွာ trust ရလာတဲ့အခါမွာ အခုနက အမွားကိုဝန္ခံဖို႔ဆိုတာက ဒါဟာ အေျခခံဥပေဒအရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ပါလီမန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ရမယ့္အရာလို႔ ျမင္တယ္။ ဒါဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ေကာင္းမႈေတြကို အနာဂတ္ future မွာ လူသားေတြအတြက္ ေပးႏိုင္မယ့္အေမြပါ။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ မေကာင္းမႈက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူေတြဟာ မေကာင္းမႈဆိုတာကို ဝန္ခံရမွာပဲ။ အဲဒါကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ တရားဥပေဒအရ လုပ္ရမွာပဲ။ Officially ေပါ့။ ဥပမာ ေတာင္အာဖရိကမွာ peace and reconciliation လုပ္တယ္။ မွားသြားတဲ့ဟာေတြ၊ မွားေတြလူေတြက အခုနက ဝန္ခံရတာေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ တဖတ္က ခံခဲ့ရတဲ့လူေတြကလည္း ခြင့္လြတ္ရတာရွိတယ္။ ဒါဟာကို ေကာင္းမႈလို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီေကာင္းမႈကို အနာဂတ္ကို ေပးခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လက္စားေခ်မႈကို မေပးခ်င္ပါဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ က်ေနာ္ တခုေမးခ်င္တာက ကိုမိုးသီး။ က်ေနာ္တုိ႔ အေရွ ႔ကိုပဲၾကည့္မယ္။ ဒီကိစၥေတြကို ေစာေစာကေျပာသလိုပဲ ေျဖရွင္းရမယ္၊ ေဖာ္ထုတ္ရမယ္၊ ဝန္ခံရမယ္။ ခြင့္လြတ္သူကလည္း ခြင့္လြတ္ရမယ္။ အေရွ ႔ကို က်ေနာ္တုိ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေက်ာင္းသားေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ပညာသင္ႏိုင္ဖို႔ ဒီလို တိုင္းျပည္ရဲ ႔ ႏိုင္ငံေရးေတြမွာ အနစ္နာခံ၊ အေသခံ၊ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္ခံရတဲ့ ဘဝမ်ဳိး မက်ေရာက္ေစဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အဓိက ဘာေတြလုိအပ္တယ္ ထင္ပါသလဲ။

ဦးမိုးသီးဇြန္ ။ ။ အဓိကကေတာ့ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြေပါ့။ အခု ဗမာျပည္မွာ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈေတြကို ေျပာင္းလဲေနၿပီလို႔ ေျပာတယ္။ ၂၄ ႏွစ္ၾကာသြားတဲ့အခါၾကေတာ့ အရင္ကထက္ ပိုဆိုးပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈကလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဆိတ္သုဥ္သြားတယ္။ ဘာမွမရွိေတာ့ဘူး။ တရားမွ်တမႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ။ လူေတြမွာ စီးပြားေရးျပႆနာေတြလည္း ရင္ဆုိင္ေနရေတာ့ အဲဒီ ျပႆနာေတြကို အရင္ဆံုး ေျဖရွင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔အားလံုး ေတာင္းဆိုေနတာက အကုန္လံုး လက္စားေခ်ဖို႔ ေတာင္းဆိုတာ မဟုတ္ဘူး။ အာဏာကို စြန္႔လႊတ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အေျပာင္းအလဲကိုလုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုေနတာ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ပါလီမန္ထဲကို သြားတယ္ဆိုတာကလည္း ၁၉၉၀ မွာ အမ်ားစုကို ႏိုင္ခဲ့တာေတာင္ အဲဒါကို စြန္႔လႊတ္ၿပီးေတာ့ အေျပာင္းအလဲကို change ကို အဓိကလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းတယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ နားလည္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အခုေလာေလာဆယ္မွာ အဓိကလိုအပ္ေနတာ အေျပာင္းအလဲပါ။ ဒီအေျပာင္းအလဲအတြက္ လြတ္လပ္မႈ လိုပါတယ္။ တရားမွ်တမႈေတြ လုိပါတယ္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြ လိုပါတယ္။ က်ေနာ္ ဥပမာတခုအေနနဲ႔ ေထာက္ျပပါမယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဗမာျပည္ စီးပြားေရး ျပန္လည္ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္က ေျမႀကီးပဲရွိေတာ့တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔မွာ ပညာေရးလည္းမရွိဘူး။ နည္းပညာလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ပိုက္ဆံလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ အရင္း capital လည္း မရွိဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာရွိတာ ေျမႀကီးပဲ။ ဗမာျပည္ရဲ ႔ ၉၉% က ေျမမဲ့လက္မဲ့ ျဖစ္ေနၾကရတယ္။ အရင္းမဲ့ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ၁% ကပဲ ဗမာျပည္ရဲ ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ၊ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈေတြ ယူေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီအေနအထားေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုိပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးအရ နားလည္းမႈရွိလာၿပီ၊ reconciliation လုပ္လာႏိုင္ၿပီဆုိရင္ က်ေနာ္တို႔ ဗမာျပည္ဟာ ေလးငါးႏွစ္အတြင္းမွာ လြတ္လပ္မႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြကို ခံစားရမယ္လို႔ က်ေနာ္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာရဲ ႔ ေမးခြန္းကို ျပန္ခ်ဳပ္ရမယ္ဆိုရင္ အခုေလာေလာဆယ္ အလိုအပ္ဆံုးကေတာ့ reconciliation လုပ္ရမယ္။ အဲဒီ reconciliation က ဘယ္အေပၚမွာ အေျခခံရမလဲဆိုရင္ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြအေပၚမွာ အေျခခံပါလို႔ က်ေနာ္အေနနဲ႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမ်ွတမႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ တုိ႔ဟာ အေရွ ႔ကိုဆက္သြားဖို႔ တိုင္းျပည္မွာ အဓိက က်ေနာ္ focus လုပ္ၿပီး ေျပာခ်င္တာက ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ စာသင္ခန္းကို မစြန္႔ခြါဘဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ပညာသင္ၾကားႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေရးတႀကီးတည္ေဆာက္ဖို႔လိုအပ္တဲ့ အေျခခံအခ်က္ေတြအေနနဲ႔ ကိုမိုးသီး က ေထာက္ျပပါတယ္။ ကိုေအာင္ေစာဦး က ဘာေတြအေရးႀကီးတယ္ ထင္ပါသလဲ။ အနာဂတ္မွာ ေက်ာင္းသားေတြ အရင္လို အျဖစ္ဆိုးမ်ဳိး မႀကံဳရေအာင္။

ဦးေအာင္ေစာဦး ။ ။ အသီးတရာ အညွာတခုေပါ့။ အဓိကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို မျပင္ေသးသေရြ ႔ေတာ့ ဘာမွျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒဆိုတာက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ခိုင္ၿမဲဖို႔ကို ေရပက္မဝင္ မေျပာနဲ႔၊ ေလထြက္ေလဝင္ မရွိေအာင္ေတာင္ ပိတ္စို႔ကားဆီးထားတာျဖစ္တယ္။ အဲဒါကို မျပဳျပင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး။ အေပၚယံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲတာေတြ ျဖစ္မွာ။ ဒီကေန႔ ေစာေစာက ဦးေက်ာ္ဇံသာ တုိ႔ေျပာတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြရဲ ႔ လြတ္လပ္စြာ ပညာသင္ၾကားခြင့္။ အခု ၉၆၊ ၂၀၀၇ ေလာက္က ေက်ာင္းထုတ္ခံရတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ ျပန္ဝင္ခြင့္ေတာင္မွ မစဥ္းစားဘူး။ အဲဒီလိုဆိုရင္ က်ေနာ္လည္း ၇၆ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၄၀ ေလာက္ကတည္းက ပညာေရးပိတ္စို႔ခံထားခဲ့ရတဲ့ ေက်ာင္းသားတေယာက္။ က်ေနာ္နဲ႔အတူ အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးတယ္။ ဒီဟာေတြ သူတို႔ဘာေျပာလဲ။ ဘာတခြန္းမွ မေျပာဘူး။ ေမ့လိုက္ပါေတာ့ကြာဆိုတဲ့ အေပါက္မ်ဳိးခ်ဳိးလို႔ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က လက္မခံႏိုင္ဘူး။ အဓိကေျပာခ်င္တာက ၂၀၀၈ ကို က်ေနာ္တို႔ အျပတ္ လႊတ္ေတာ္တြင္း၊ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပ တုိက္ပစ္ဖို႔လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္က ခ်ဳပ္ေျပာခ်င္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ က်ေနာ္ ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဝန္းထဲမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢအေဆာက္အအံုႀကီး က်ေနာ္တုိ႔ မျမင္လုိက္ရတဲ့။ က်ေနာ္တို႔ ေခတ္မွာေတာင္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ေနာင္ေတာ္မ်ားလက္ထက္ ၆၂ မွာ ၿဖိဳခြဲဖ်က္ဆီးျခင္း ခံခဲ့ရပါၿပီ။ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ကေတာ့ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးႀကီး အုတ္ျမစ္ခ်ၾကတာေပါ့လုိ႔ ေျပာခဲ့ၿပီးေတာ့ အဲဒီဟာလည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ပါၿပီ။ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္လည္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္မေဝးေတာ့ ကာလမွာ အဲဒီလို ျဖစ္လာႏိုင္မယ္ဆိုတာကို လွမ္းေမွ်ာ္ျမင္ေယာင္မိပါလား။ ကိုမုိးသီး ဘယ္ေလာက္ေလာက္ဆို ျဖစ္လာႏိုင္ပါသလဲ။ အေျခအေနအရပ္ရပ္ ေကာင္းလာၿပီေတာ့။

ဦးမိုးသီးဇြန္ ။ ။ အေျခအေနေတြအားလံုး အဆင္ေျပသြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီအေဆာက္အဦးကို ျပန္ၿပီးတည္ေဆာက္ဖို႔ဆိုတာ မခဲယဥ္းပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခုန ကိုေအာင္ေစာဦး ေထာက္ျပခဲ့သလို က်ေနာ္တို႔ ေက်ာင္းသားသမဂၢ အေဆာက္အဦးႀကီးဟာ အေဆာက္အဦးတခုတည္းမဟုတ္ဘူး စိတ္ဓါတ္ပါရွိပါတယ္။ အဲဒီ စိတ္ဓါတ္ကို လက္ရွိ အစိုးရကိုယ္တုိင္က နားလည္းလာမယ္။ ခြင့္ျပဳလာမယ္ဆိုရင္ ဒီ အေဆာက္အဦးကို မနက္ျဖန္ခါ ျပန္ၿပီးေဆာက္လုိ႔ရပါတယ္။ အဓိကေတာ့ စိတ္ဓါတ္ပါပဲ။ ဒီ စိတ္ဓါတ္ အားလံုးမွာရွိဖို႔လိုတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ လက္ထဲမွာမဟုတ္ဘူး။ အစိုးရကိုယ္၌ စိတ္ဓါတ္ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ စိတ္ဓါတ္ကို ရွင္သန္ဖို႔ ခြင့္ျပဳဖို႔ လိုပါတယ္။

ဦးေအာင္ေစာဦး ။ ။ သမဂၢအေဆာက္အဦးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ရွစ္ေလးလံုးၿပီးစက ၆၂ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ၇၄-၇၆ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားေတြ ပါတီေတြစေပၚစမွာ အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒါက လာမယ့္ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းခ်င္တဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားေဟာင္းေတြရဲ ႔ သေဘာထားျဖစ္ပါတယ္။ အႀကံျပဳခ်က္ေပါ့။ တစ္အခ်က္က အခု အၿဖိဳခ်ခံလိုက္ရတဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢအေဆာက္အဦးေနရာမွာ တျခား ဘယ္အေဆာက္အဦးကိုမွ ေဆာက္ခြင့္မေပးဘူး။ ႏွစ္အခ်က္ သမဂၢအေဆာက္အဦးကို မူလ blue print အတိုင္းပဲ အဲဒီေနရာမွာ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖုိ႔။ တကယ္လို႔ တည္ေဆာက္ၿပီးသြားရင္ အဲဒီေက်ာင္းသားသမဂၢႀကီးကို စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရးတုိက္ပြဲရဲ ႔ သမုိင္းျပတုိက္အျဖစ္ထားရွိဖို႔။ ေနာင္အသစ္ေပၚလာမယ့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢအေဆာက္အဦးကိုေတာ့ ေနာင္ေပၚလာမယ့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ႀကိဳက္တဲ့ေနရာမွာ ႀကိဳက္တဲ့ပံုစံနဲ႔ တည္ေဆာက္ဖို႔။ အေရးႀကီးဆံုး ေနာက္ဆံုးတခ်က္ကေတာ့ တကယ္လို႔ ေက်ာင္းသားသမဂၢအေဆာက္အဦး တည္ေဆာက္ၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ ဘယ္စစ္အာဏာရွင္ တေကာင္တၿမီးရဲ ႔ လက္နဲ႔မွ အုတ္ျမစ္ခ်ခြင့္ မေပးဖို႔ဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ၆၂၊ ၇၄-၇၆ ေက်ာင္းသားေတြရဲ ႔ အႀကံျပဳခ်က္သေဘာထား ျဖစ္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG