သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


လာမယ့္ ေအာက္တိုဘာ (၁၆) ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေကြ႔ ႏုိင္ငံမ်ား BIMSTEC ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တက္ေရာက္ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း အိႏိၵယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မိုဒီ က လာအိုႏုိင္ငံမွာ လြန္ခဲ့တဲ့လ ေတြ႔ဆံုစဥ္က ဖိတ္ၾကားသြားပါတယ္။ BIMSTEC အစည္းအေဝး ေဒၚစု တက္ေရာက္မယ္လို႔ သမၼတဦးထင္ေက်ာ္ကလည္း အိႏိၵႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္မွာ အတိအလင္း ေၾကညာထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚစုကို ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက အသိအမွတ္ ျပဳၾကပါတယ္။ အႏွစ္ (၅၀) အတြင္း ျပည္တြင္းျပည္ပ ေထာက္ခံမႈကို ဗမာအစိုးရ အျပည့္အဝရတာကို ျပသေနပါတယ္။

ဒဏ္ခတ္အေရးယူခံရစဥ္က ဗမာစစ္အစိုးရဟာ ေဒသဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ရရာေနရာက ပါဝင္ခဲ့ရပါတယ္။ ဗမာစစ္အစိုးရကလည္း အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြရဲ ႔ အသိအမွတ္ျပဳမႈနဲ႔ ကူညီမႈကို ရယူဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းပါတယ္။ အပယ္ခံ ဗမာစစ္အစိုးရကို လက္ခံလိုက္တဲ့ အာဆီယံအသင္းဟာ အေနာက္တုိင္းနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ ျပႆနာမ်ဳိးစံု ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ဗမာအစိုးရကိုယ္စားလွယ္ အစည္းအေဝး တက္ခြင့္မရတဲ့ အခ်ိန္အခါေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၆ မွာ ျမန္မာဟာ အာဆီယံဥကၠ႒ လုပ္ခြင့္ရေပမယ့္ အဆင့္အတန္းမမီတဲ့အတြက္ (၈) ႏွစ္ၾကေတာ့မွ (၂၀၁၄) မွာ အလွည့္က်ဥကၠ႒ လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေနအိမ္မွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားၿပီး ေဒသဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ဝင္ဆန္႔ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ ဗမာစစ္အစိုးရဟာ ေဝဖန္ကန္႔ကြက္မႈကို တနည္းမဟုတ္တနည္း ႀကံဳေတြ႔ရပါတယ္။ ‘စိန္ေကာင္းေက်ာက္ေကာင္း ေရာင္းဝယ္ရာမွာ ေဆးရိုးသည္က ကန္႔လန္႔ကန္႔လန္႔’ ဆိုသလို စစ္အစိုးရရဲ ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေၾကာင့္ ညီလာခံသရုပ္ပ်က္မွာကို အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြ စိုးရိမ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ေဒၚစုကို လႊတ္ေပးၿပီး ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေရးလုပ္ဖို႔ ဖိလစ္ပို္င္အမ်ဳိးသမီးသမၼတ Gloria Arroyo က ထိပ္သီးညီလာခံမွာ ေျပာဖူးပါတယ္။ ညီလာခံ တက္ေရာက္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊ ‘ထိုင္ရမလို ထရမလို’ နဲ႔ ကိုးရိုးကားရား ျဖစ္ေနပံုကိုလည္း ရုပ္ျမင္သံၾကားမွာ ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ထင္သလိုလုပ္တဲ့ အစိုးရဟာ ျပည္ပမွာ က်က္သေရ ကင္းမဲ့ေနတာကို ညီလာခံတုိင္းမွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

အေနာက္ဖက္ေဒသကို ကုန္သြယ္ေရး တိုးခ်ဲ ႔လိုတဲ့ထုိင္းနဲ႔ အေရွ ႔ဖက္ကို စီးပြားေရး တိုးခ်ဲ ႔လိုတဲ့ အိႏိၵယတို႔ရဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့အစီအစဥ္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ သီရိလကၤာ ပါဝင္လာတဲ့အခါ ၁၉၉၇ ဇြန္လမွာ BIST-EC (၄) ႏိုင္ငံ စီးပြားေရးအုပ္စု ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ဇူလိုင္လမွာ ဗမာစစ္အစိုးရ အာဆီယံအသင္းဝင္ ျဖစ္လာၿပီး ဒီဇင္ဘာလမွာ (၄) ႏုိင္ငံ စီးပြားေရးအုပ္စုဝင္ ျဖစ္လာပါတယ္။ မၾကာမီ နီေပါ နဲ႔ ဘူတန္ ပါဝင္လာတဲ့အတြက္ BIMSTEC (ေခၚ) ဘဂၤလားပင္လယ္ေကြ႔ေဒသ (၇) ႏိုင္ငံအုပ္စု ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါကို တန္ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ ၁၉၉၉ ၾသဂုတ္လမွာ တရုတ္က ေရွ ႔ေဆာင္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏိၵယ၊ ျမန္မာ ပါဝင္တဲ့ BCIM (၄) ႏိုင္ငံ စီးပြားေရးစႀကၤန္ကို တည္ေထာင္ပါတယ္။ ယူနန္ေတာင္ေပၚေဒသကို လမ္းဖြင့္ေပးဖို႔ တရုတ္က ရည္ရြယ္ၿပီး အိႏိၵယကေတာ့ အေရွ ႔ေျမာက္ေဒသကို လမ္းဖြင့္ေပးလိုပါတယ္။

အိႏိၵယနဲ႔ ထိုင္းဟာ သူတုိ႔အက်ဳိးစီးပြား ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္ (၇) ႏုိင္ငံ BIMSTEC စီးပြားေရးအုပ္စုကို ဖြဲ႔စည္းေပမယ့္ ျမန္မာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ သီရိလကၤာ၊ နီေပါ နဲ႔ ဘူတန္ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ အက်ုိးခံစားႏိုင္လိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ ဝင္ေရာက္လာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ BIMSTEC စီးပြားေရးအုပ္စုဟာ ေဆြးေႏြးဘက္ႏိုင္ငံေတြကို စီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ တိုက္တြန္းတာေလာက္ပဲ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့တဲ့အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္တဲ့အတြက္ အုပ္စုဝင္ႏိုင္ငံေတြကို ၾသဇာလႊမ္းမုိးႏိုင္တဲ့ အေျခအေန မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တည္ေထာင္တာ အႏွစ္ (၂၀) နီးပါးရွိေပမယ့္ တုိးတက္မႈမွာ အလြန္ေႏွးေကြးေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဖြဲ႔စည္းၿပီး (၁၇) ႏွစ္ၾကာေတာ့မွ BIMSTEC ရံုးခ်ဳပ္ကို ဒါကာၿမိဳ ႔ေတာ္မွာ ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အိႏိၵယ ဦးေဆာင္တဲ့အုပ္စုျဖစ္လို႔ လာမယ္ၾကမယ္ မူဝါဒ က်င့္သံုးသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

အိႏိၵယဦးေဆာင္တဲ့ BIMSTEC (၇) ႏိုင္ငံ စီးပြားေရးအုပ္စုမွာေရာ တရုတ္ဦးေဆာင္တဲ့ (၄) ႏိုင္ငံ BCIM စီးပြားေရးစႀကၤန္မွာေရာ ပါဝင္ေနသူ (၂) ဦးဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နဲ႔ ျမန္မာ ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္မွာ လူဦးေရသန္း (၁၃၇၀) ရွိၿပီး အိႏိၵယမွာ သန္း (၁၂၇၆) ရွိပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ သန္း (၁၆၀) ျမန္မာမွာ (၅၂) သန္း ရွိပါတယ္။ တရုတ္နဲပ အိႏိၵယ လက္တြဲၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ျမန္မာနဲ႔အတူ စီးပြားေရးစႀကၤန္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ရင္ အိႏိၵယအေရွ ႔ေျမာက္ျပည္နယ္ေတြနဲ႔ ယူနန္ျပည္နယ္ လမ္းပြင့္သြားမွာျဖစ္လို႔ ပါဝင္သူအားလံုး အက်ဳိးခံစားရလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူဦးေရ ထူထပ္တဲ့ေဒသနဲ႔ လမ္းပြင့္သြားရင္ မဖြံ႔ၿဖိဳးေသးတဲ့ (၅၂) သန္း နစ္နာႏိုင္တာကိုလည္း သတိရွိဖို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

၁၉၈၅ မွာ တည္ေထာင္တဲ့ အာရွေတာင္ပိုင္းေဒသအသင္း SAARC မွာလည္း ျမန္မာဟာ ေလ့လာသူအဆင့္က ပါဝင္ပါတယ္။ ပထဝီအေနအထားအရ ျမန္မာျပည္ဟာ အာရွေတာင္ပိုင္းေဒသမွာ ပါဝင္သလို အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာလည္း ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတာင္ပိုင္းအာရွေဒသအသင္းဟာ ပါကစၥတန္-အိႏိၵယ ပဋိပကၡေၾကာင့္ တိုးတက္မႈ ဆိတ္သုဥ္းတဲ့အတြက္ BIMSTEC စီးပြားေရးအုပ္စုကို ထပ္မံဖြဲ႔စည္းရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏိၵယ ဦးေဆာင္တဲ့အသင္းအဖြဲ႔နဲ႔ စီမံကိန္းေတြရဲ ႔ ထင္ရွားတဲ့ အသြင္လကၡဏာဟာ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာ မေသခ်ာတာျဖစ္လို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မိုဒီ နဲ႔ ေဒၚစုတို႔လက္ထက္မွာ ဘယ္လိုမ်ား ေျပာင္းလဲလာမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔သာ ရွိပါတယ္။

XS
SM
MD
LG