သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူအေသအေပ်ာက္ အမ်ားဆံုး ရခုိင္ျပည္နယ္က အၾကမ္းဖက္မွဳ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းေတြက ဘာေတြျဖစ္မလဲ


ျပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက ARSA အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕ရဲ႕ တုိက္ခိုက္မွဳ၊ ျပန္လည္ ႏွိမ္နင္းမွဳေတြေၾကာင့္ ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ တပ္မေတာ္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ ၀န္ထမ္း စုစုေပါင္း ၁၅ ေယာက္ က်ဆံုးခဲ့သလို အၾကမ္းဖက္သမား အေလာင္း ၃၇၀ ရရွိထားတယ္လို႔ တပ္မေတာ္ဘက္က သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ တျခား ရခုိင္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားေတြ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြ ေသဆံုးခဲ့တာေတြပါ ေပါင္းရင္ ေသဆံုးသူ ၄၀၀ ၀န္းက်င္ရွိျပီမို႔ အခု ျဖစ္စဥ္ဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တုန္းက ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရးဆန္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ၊ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ အတြင္း ျဖစ္ခဲ့တဲ့ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္စခန္းသံုးခု အၾကမ္းဖက္ စီးနင္း တုိက္ခိုက္ခံရမွဳနဲ႔ ျပန္လည္ ႏွိမ္နင္းခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ တုန္းကထက္ ေသဆံုးသူ အမ်ားၾကီး ပိုမ်ားတာ ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္လည္း ေသဆံုး၊ ဒါဏ္ရာရသူေတြ အမ်ားၾကီး ရွိလာႏုိင္ပါေသးတယ္။ ဒီေလာက္ လူအေသအေပ်ာက္ မ်ားလွတဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳၾကီး ျဖစ္လာတာရဲ႕ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြျဖစ္မလဲ ေဆြးေႏြးၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ ဒီအေၾကာင္းအခ်က္ေတြကို သိထားမွ ေနာင္ ခုလို ဆိုးရြားတဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳၾကီးမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေပၚမလာေအာင္ ကာကြယ္ တားဆီးႏိုင္မွာမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုင္းၾကီးရခုိင္၇ြာမွ ကေလးငယ္
ကိုင္းၾကီးရခုိင္၇ြာမွ ကေလးငယ္

အားလံုးသိၾကျပီျဖစ္တဲ့အတုိင္း ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ရခိုင္တုိင္းရင္းသူ တစ္ေယာက္ မတရားျပဳက်င့္ သတ္ျဖတ္ခံရတာကေန အစျပဳျပီး ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရးဆန္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ ျဖစ္ပြားပါတယ္။ သတ္ျဖတ္မွဳေတြ မီးရွိဳ႕မွဳေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ စစ္ေတြခရိုင္ဘက္မွာ ျဖစ္ပြားတာနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ ဘက္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေျခအေနျခင္း မတူပါဘူး။ စစ္ေတြခရိုင္ဘက္မွာက ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြက လူမ်ားစု ျဖစ္ပါတယ္။ ပဋိပကၡ ျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ပြားျပီးေနာက္ပိုင္း အဲဒီေဒသက ရခိုင္တုိင္းရင္းသား တစ္ခ်ိဳ႕နဲ႔ တစ္သိန္းေလာက္ရွိမယ့္ မူဆလင္ေတြ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြထဲ ေရာက္သြားပါတယ္။ အဲဒီ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြဟာ အက်ယ္ခ်ဳပ္သာသာ သေဘာမ်ိဳးပဲ ရွိျပီး ၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာလာတဲ့ ဒီကေန႔ အခ်ိန္ထိ မူဆလင္ တစ္သိန္းေက်ာ္ေလာက္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကေန သူတုိ႔ ရပ္ရြာ ျပန္မသြားႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာဘက္မွာေတာ့ အဲလို အေျခအေနမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္ေတြက လူမ်ားစု ျဖစ္ျပီး ရခုိင္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားေတြက လူနည္းစုပါ။ ၁၀ ရာခုိင္ႏွဳန္းေအာက္ နည္းတယ္လို႔ေတာင္ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီဘက္မွာ ပဋိပကၡ ျဖစ္ျပီဆုိ အၾကမ္းဖက္ ခံရတာ၊ ေျပးရလႊားရတာ လူနည္းစု ရခုိင္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း အာဏာပိုင္ေတြဟာ အိုးအိမ္စြန္႔ေျပးရတဲ့ ရခိုင္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားေတြကို သူတုိ႔ေက်းရြာ သူတုိ႔ ျပန္အေျခခ်ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္ခဲ့ျပီး ေနာက္ထပ္ တုိင္းရင္းသားေက်းရြာေတြ ထူေထာင္ႏုိင္ေအာင္ ၾကိဳးစားတာလည္း ေတြ႕ၾကရပါတယ္။

၂၀၁၆ ဧျပီ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရတက္လာတဲ့အခါ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ပဋိပကၡေတြ ေလ်ာ့ပါးေစေရး၊ စီးပြားေရး ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳကေန တဆင့္ ႏွစ္ဖက္ အသိုင္းအ၀ိုင္း အဆင္ေျပေျပ ေနထုိင္ႏိုင္ေရး၊ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြ ပိတ္သိမ္းႏိုင္ေရး အစရွိတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ခဲ့ျပီး သူကိုယ္တုိင္ ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္ တစ္ရပ္ကိုပါ ထူေထာင္ ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာမွ မယ္မယ္ရရ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ေသးခင္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ေန႔မွာ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ ကင္းစခန္း ၂ ခု စုစုေပါင္း သံုးေနရာကို ေဒသခံ မူဆလင္ ရြာသားေတြက အၾကမ္းဖက္ ၀င္ေရာက္ စီးနင္း တုိက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္မွဳ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ လက္နက္တခ်ိဳ႕ကိုလည္း လုယူသြားပါတယ္။ ဒီ စီးနင္း တုိက္ခိုက္မွဳနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး တပ္မေတာ္က တန္ျပန္ ႏွိမ္နင္းခဲ့သလို အဲလို နယ္ေျမ စိုးမုိးေရး လုပ္စဥ္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္တာေတြ ရွိတယ္ ဆိုျပီး ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ စြတ္စြဲျခင္းကိုလည္း ခံခဲ့ရပါတယ္။

ေအာက္တိုဘာ အၾကမ္းဖက္မွဳ ေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာ ေဒသမွာ ည မထြက္ရ အမိန္႔ထုတ္ပါတယ္။ စစ္ေဆးမွဳေတြလည္း ပိုမ်ားလာလို႔ နဂိုကတည္းကမွ တၿမိဳ႕နယ္ကေန တၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာ္ျဖတ္ခြင့္ မရွိ၊ ကန္႔သတ္ခံထားရတဲ့ မူဆလင္ေတြ တေနရာကေန တေနရာ သြားလာရ ခက္ခဲကုန္ပါတယ္။ အေၾကာက္တရား လႊမ္းမိုးရံုမက အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း နဲ႔ ကုန္သြယ္စီးပြား ကူးလူးသြားလာေရး ထိခိုက္ကုန္ပါတယ္။

ေအာက္တုိဘာလ မတုိင္ခင္က မူဆလင္ အေတာ္မ်ားမ်ား ေရလုပ္ငန္းနဲ႔ အသက္ေမြးၾကပါတယ္။ ေအာက္တုိဘာ ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း အာဏာပိုင္ေတြက ငါးထြက္ဖမ္းခြင့္ မေပးပဲ ေရလုပ္ငန္းကို ပိတ္ပင္လိုက္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ေရယာဥ္ေတြကို မွတ္ပံုတင္ခိုင္းပါတယ္။ ဒါတင္မက ေလွထိုးသားေတြကိုပါ မွတ္ပံုတင္ခုိင္းပါတယ္။ ခက္တာက သက္ေသခံ ကတ္ျပား လုပ္မထားတဲ့ မူဆလင္ေတြ ေလွထိုးသားအျဖစ္ မွတ္ပံုမတင္ႏုိင္ေတာ့ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းနဲ႔လည္း အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း မလုပ္ႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။ တၿပိဳင္နက္တည္း ေလွပိုင္ရွင္ ရခုိင္ေတြေရာ၊ ဟိႏၵဴေတြပါ ေလွသားမရွိ ေလွမထြက္ႏုိင္ေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက ငါးဖမ္းလုပ္ငန္း တစ္ခုလံုး ပ်က္စီးသြားခဲ့ပါတယ္။ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးလည္း ဒီနည္းအတုိင္းပါပဲ။ သက္ေသခံ ကတ္ျပားမရွိတဲ့ မူဆလင္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ မသြားႏုိင္၊ ကုန္မကူးႏုိင္ေတာ့ နဂိုကတည္းကမွ ပမာဏ နည္းနည္းပဲ ရွိတဲ့ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးလည္း လံုး၀ နီးပါး က်ဆင္းသြားေစပါေတာ့တယ္။ ေျပာရရင္ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ အၾကမ္းဖက္မွဳ ျဖစ္စဥ္အျပီးေနာက္ပိုင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက လူမ်ားစု မူဆလင္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ လြတ္လပ္မွဳ မရွိရံုမက စီးပြားေရးအရပါ နလံမထူႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ေရာက္သြားခဲ့တယ္ဆုိရင္ မမွားပါဘူး။

အျခားတဖက္မွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ ပိုပိုျပီး ဆင္းရဲမြဲေတလာေနတဲ့ ေသမထူး ေနမထူး မူဆလင္ေတြကို စည္းရံုးပါေတာ့တယ္။ အႏုနည္းနဲ႔ ရရင္ရ မရရင္ ကိုယ့္လူမ်ိဳးတူ ဘာသာတူေတြကိုလည္း အၾကမ္းဖက္ စည္းရံုးပါတယ္။ အရင္က ရွိခဲ့တဲ့ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တာ၀န္ရွိသူေတြကို သတ္ျဖတ္တာ၊ အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းသူ၊ အစိုးရကို သတင္းအမွန္ ေျပာတဲ့သူေတြကို လုပ္ၾကံတာမ်ိဳး အထိ လုပ္လာတာ မေတြ႕ခ်င္ မျမင္ခ်င္မွ အဆံုးပါပဲ။ ခက္တာက အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အဲဒီ လုပ္ရပ္ကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က မဟန္႔တားႏုိင္တာပါ။ အဲလို အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ မူဆလင္ေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြကို အာမခံခ်က္ရွိရွိ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္လည္း မူဆလင္ အမ်ားအျပား အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ စည္းရံုးသိမ္းသြင္းမွဳေအာက္ ေရာက္သြားရတယ္လို႔ မွန္းဆ ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ပဲ ေသနတ္ တစ္လက္ႏွစ္လက္၊ ဓားေတြ၊ လွံေတြ၊ ေလာက္ေလးဂြေတြ၊ လက္လုပ္မိုင္းေတြေလာက္ အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ လူအုပ္ၾကီးကို လက္နက္အျပည့္အစံု တပ္ဆင္ထားတဲ့၊ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ကင္းလွည့္စစ္ေရယာဥ္ေတြ၊ စစ္ကားေတြ၊ လက္နက္ၾကီးေတြ ရဟတ္ယာဥ္ေတြပါ ပိုင္ဆုိင္ အသံုးျပဳႏုိင္တဲ့ လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕ကို အံတုဖို႔ ေစခုိင္းႏုိင္တဲ့ အေျခအေန ေရာက္သြားေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြကို ျခံဳငံုသံုးသပ္ၾကည့္လိုက္ရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ ေအာက္တုိဘာ ေနာက္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ ေနာက္ထပ္ မျဖစ္ပြားေအာင္ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာေတြကို မလုပ္ခဲ့ၾကရံုမက လူမွဳစီးပြား ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အမွားမွားအယြင္းယြင္း လုပ္ခဲ့ၾကလို႔သာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ အေနနဲ႔ အဲဒီေဒသက မူဆလင္ရြာသားေတြကို စည္းရံုးႏုိင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG