သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ညံ့ဖ်င္းတဲ့ အာဏာရွင္အစိုးရ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႀကီးစိုးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ နည္းပါးတာကို ေလ့လာတဲ့အခါ ျမန္မာ နဲ႔ Cuba ႏုိင္ငံေတြကို ဥပမာ ေပးထားတာ မ်ားပါတယ္။ ကမာၻ႔ဘဏ္စစ္တမ္း CPIA – Country Policy and Institutional Assessment မွာ ဗမာအစိုးရရဲ ႔ အရည္အေသြးဟာ အညံ့ဖ်င္းဆံုးထဲမွာ ပါဝင္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အနိမ့္ဆံုးကို အဆင့္ (၁)၊ အျမင့္ဆံုးကို အဆင့္ (၆) သတ္မွတ္ၿပီး အကဲျဖတ္တဲ့အခါ ဗမာအစိုးရလုပ္ငန္းေတြဟာ အဆင့္ (၂) ေက်ာ္ေက်ာ္သာ ရွိပါတယ္။ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး Public Administration နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အရည္အေသြးကေတာ့ အဆင့္ (၂) သာရွိလို႔ အညံ့ဆံုးစာရင္းဝင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

NLD အစိုးရ တက္လာတဲ့အခါ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာမွာမို႔ ဒုကၡသုကၡေတြ နိဂံုးခ်ဳပ္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရတုိင္း စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဥပမာ ဝန္ေဆာင္လုပ္ငန္း စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မႈမွာ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္က အိႏိၵယ ဒီမုိကေရစီထက္ သာေနပါတယ္။ မႏွစ္က တရုတ္ျပည္သားတဦးခ်င္းရဲ ႔ ပွ်မ္းမွ်ဝင္ေငြဟာ ေဒၚလာရွစ္ေထာင္ေက်ာ္ရွိၿပီး၊ အိႏိၵယျပည္သားရဲ ႔ ပွ်မ္းမွ်ဝင္ေငြဟာ ေဒၚလာတစ္ေထာင္ေက်ာ္သာ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဏာရွင္ပံုစံေတြထဲမွာ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အစိုးရ ရွိသလို ဒီမိုကေရစီ ပံုစံေတြထဲမွာလည္း မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အစိုးရေတြ ရွိပါတယ္။

အႏွစ္ (၅၀) စစ္တပ္ ႀကီးစိုးစဥ္က ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၱရား နဲ႔ ႏုိင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းေတြကို NLD အစိုးရက ကိုင္တြယ္ရမွာမုိ႔ ဒီေနရာမွာ အမ်ားဆံုး ျပႆနာ ေပၚႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ မလုပ္ႏုိင္တာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ ဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ ႔ စီမံကိန္းကို အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီက ကြင္းဆင္းေလ့လာၿပီး ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္ကို အစီရင္ခံစာေရးၿပီး လႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းပါတယ္။ ဒီကိစၥကို ေဆြးေႏြးဖို႔ ဝန္ႀကီးဌာနကို ဖိတ္ေခၚတဲ့အခါမွာ အဆံုးအျဖတ္ေပးႏိုင္တဲ့ တာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္ မလာတဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို စီစစ္ဖို႔ အခက္အခဲ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ ႀက့ံဖြံ႔ဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ ႔ ဆက္ဆံေရး ျဖစ္ပါတယ္။ NLD ကေတာ့ အစိုးရ စြမ္းရည္ရွိဖို႔ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ေလွ်ာ့ပစ္ရမယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေၾကညာတဲ့အတိုင္း မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္တာကို ဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံတုိင္းမွာ ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။

ဝန္ႀကီးဌာနေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ျပန္ၾကားေရး၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ နည္းပညာ၊ လွ်ပ္စစ္၊ စက္မႈ၊ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးစတဲ့ ဌာနေတြေအာက္က ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း (၉) ခု အရႈံးေပၚတယ္လို႔ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး မၾကာမီက ေျပာသြားပါတယ္။ အႀကီးအက်ယ္ အဂတိလိုက္စားတာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြပါ။ အႏွစ္ (၅၀) ေက်ာ္ အဂတိလုိက္စားတဲ့ အစိုးရယႏၱရားကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ဆိုတာ အေျပာလြယ္သေလာက္ လုပ္ရခက္ေၾကာင္း ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက သက္ေသျပေနပါတယ္။ စစ္အစိုးရေခတ္မွာ ေခါင္ကမိုးမလံုတာေၾကာင့္ အစိုးရယႏၱရားတခုလံုး အက်င့္ပ်က္ကုန္တာကို NLD အစိုးရက ျပဳျပင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ NLD အစိုးရဟာ ႀကီးမားလွတဲ့ တာဝန္ေတြကို တၿပိဳင္တည္း ထမ္းေဆာင္ရမလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

အစိုးရတခုရဲ ႔ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မႈကို တိုင္းတာတဲ့အခါမွာ ျပည္သူ႔အက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္း ဘယ္ေလာက္ လုပ္ေပးႏိုင္သလဲဆိုတာကို ၾကည့္ေလ့ရွိပါတယ္။ စစ္တပ္၊ ရဲတပ္ နဲ႔ ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၱရားအေပၚ ဘယ္ေလာက္ ၾသဇာေညာင္းသလဲဆုိတာကို သံုးသပ္ၿပီး အကဲျဖတ္တာမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီအဖြဲ႔အစည္း (၃) ခုစလံုး စစ္ဗိုလ္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ဝန္ႀကီးဌာနေတြ လက္ေအာက္မွာ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခြင့္ထူးခံ စစ္ဗုိလ္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ဝန္ႀကီးဌာန (၃) ခုအေပၚမွာ NLD အစိုးရက ဘယ္ေလာက္ ၾသဇာရွိတယ္ဆိုတာကိုၾကည့္ၿပီး စြမ္းရည္ကို တိုင္းတာႏိုင္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေရး၊ နယ္စပ္ေရးရာ နဲ႔ ျပည္ထဲေရးမွာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ အေျပာနဲ႔ အလုပ္မညီတာကို မၾကာခဏ ေဝဖန္ၾကပါတယ္။ ျပည္သူ႔အက်ဳိးအတြက္ အခြန္ေတာ္ ဘယ္လို စည္းၾကပ္ၿပီး၊ ဘယ္လို သံုးတယ္ဆိုတာကိုၾကည့္ၿပီး အစိုးရစြမ္းရည္ကို သိႏုိင္ပါတယ္။

အခြန္စည္းၾကပ္တဲ့ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္း (၁၅) မ်ဳိးကို ဝန္ႀကီးဌာန (၆) ခုရဲ ႔ လက္ေအာက္ခံဌာန (၇) ခုက စည္းၾကပ္ေနတဲ့စနစ္ ျဖစ္တာမို႔ အင္မတန္ ရႈပ္ေထြးတယ္လို႔ မႏွစ္ကထုတ္ေဝတဲ့ ကမာၻ႔ဘဏ္အုပ္စုရဲ ႔ Investment Climate Assessment စာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ ေဒၚလာဗိုလ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ခရိုနီအရင္းရွင္ေတြရဲ ႔ က်ိတ္ဝိုင္းက ႀကီးစိုးတာမို႔ လူတစုသာ အႀကီးအက်ယ္ ခ်မ္းသာၿပီး အစိုးရဟာ ရသင့္ရထိုက္တဲ့ အခြန္ေတာ္ကိုေတာင္ မရႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ အခြန္ေတာ္ဝင္ေငြ နည္းပါးတဲ့အတြက္ သယံဇာတကို အားကိုးေနရတာဟာ ေရရွည္တုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔ ခက္ခဲတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

NLD အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ တက္ခါစကလည္း အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္ၿပီး အႀကီးအက်ယ္ ေဆာ္ၾသပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သံုးသိန္းေလာက္ လာဘ္စားတာကို ခြင့္ျပဳရတဲ့အေျခအေနကို ေရာက္သြားပါတယ္။ လာဘ္ေပးႏုိင္မွ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရတဲ့ ေနရာမွာ ျမန္မာ့ထက္သာသူဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ပဲ ရွိပါတယ္။ ကုမၸဏီ (၃၀) ရာခိုင္ႏႈန္းကသာ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ယံုၾကည္ပံု ရပါတယ္။ အက်င့္ဆိုးေတြကို ဘယ္ေလာက္ တိုက္ဖ်က္ၿပီး၊ ျပည္သူ႔အက်ဳိး ဘယ္ေလာက္ သယ္ပိုးႏိုင္သလဲဆုိတာကို ၾကည့္ၿပီး NLD အစိုးရရဲ ႔ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မႈ အရည္အေသြးကို အကဲျဖတ္ရပါလိမ့္မယ္။

XS
SM
MD
LG