သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲလို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရ တက္လာတာေတာင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ေရရွည္တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔ အလားအလာ မရွိဘူးလို႔ ဝါရွင္တန္အေျခစိုက္ Brookings Institution က စီးပြားေရးပညာရွင္ Lex Rieffel က လြန္ခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလက သံုးသပ္ပါတယ္။ အစိုးရဌာနနဲ႔ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းေတြရဲ ႔ အက်င့္ပ်က္စရိုက္ေတြကို ေလ့လာရင္ စီးပြားေရးမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းဖို႔ အလြန္ခက္ခဲတာကို ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္တဲ့။ မဆလေခတ္မွာ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းေတြ ဒုကၡေပးလုိ႔ စီးပြားေရးက်ဆင္းရေပမယ့္ ေစ်းကြက္ေခတ္မွာလည္း ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းက အဓိက ျဖစ္ေနပါတယ္။

အေကာင္းဆံုးလုပ္ငန္းကို စစ္တပ္ပိုင္ကုမၸဏီႏွစ္ခုက ယူထားၿပီး က်န္တာကို ခရိုနီေတြကို ခြဲေဝေပးပါတယ္။ ေစ်းကြက္သေဘာတရားအတိုင္း ပုဂၢလိကပိုင္ လုပ္တယ္ဆိုၿပီး ဝန္ႀကီးဌာနေတြဟာ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းကို ပုဂၢလိကလက္ထဲ ထင္သလို လႊဲေျပာင္းပါတယ္။ စီးပြားေရး တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈရဲ ႔ အဓိက အဟန္႔အတားဟာ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းနဲ႔ ဝန္ႀကီးဌာနေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အုပ္စုဟာ အခြင့္ထူးခံစားမႈကို လက္လႊတ္ခံမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အခ်ဳပ္ကေတာ့ NLD အစိုးရတက္လာလို႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္ေပမယ့္ အက်င့္ပ်က္ အစိုးရယႏၱရားေၾကာင့္ စီးပြားေရး မတိုးတက္ႏိုင္ဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။

အေျခခံအေဆာက္အအံု တည္ေဆာက္ရာမွာ ေငြရင္းအမ်ားအျပား စိုက္ထုတ္ရတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ အစိုးရကသာ တာဝန္ယူၿပီး လုပ္ကိုင္ေလ့ရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း အစိုးရပိုင္ လုပ္ငန္းေတြကသာ အေျခခံအေဆာက္အအံု တည္ေဆာက္ေရးမွာ ႀကီးစိုးၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာ့ရဲ ႔ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ အေျခခံအေဆာက္အအံု လုပ္ငန္းကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ အစိုးရဌာနေတြဟာ စားသံုးသူနဲ႔ စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ ႔ လိုအပ္ခ်က္ကို မျဖည့္ဆည္းႏိုင္တာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သယံဇာတေရာင္းလို႔ ဝင္ေငြတုိးပြားလာေပမယ့္ စီးပြားေရးကို အေထာက္အကူျပဳမယ့္ အေျခခံအေဆာက္အအံု တည္ေဆာက္ရာမွာ အရင္းအႏီွး မစိုက္ခ်င္တာဟာ စစ္အစိုးရရဲ ႔ အားနည္းခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရပိုင္လုပ္ငန္းဌာနေတြမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးညံ့ဖ်င္းၿပီး ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားအတြက္ အခြင့္ထူးရတာဟာ ဓေလ့ထံုးစံလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

စက္မႈအသြင္ေျပာင္းေရးဟာ အလိုအေလ်ာက္ ေပၚထြက္လာတဲ့ ျဖစ္စဥ္မဟုတ္ပါဘူး။ ခက္ခက္ခဲခဲ လုပ္ယူရတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ စက္မႈကုန္ထုတ္လုပ္ငန္း အဆင့္ျမင့္ေလေလ ကၽြမ္းက်င္မႈနဲ႔ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ လိုအပ္ေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရးလမ္းစဥ္ မွန္ကန္ဖုိ႔၊ စီးပြားေရး တည္ၿငိမ္ဖို႔၊ အေျခခံအေဆာက္အအံု ေကာင္းမြန္ဖို႔၊ ဥပေဒခုိင္မာဖုိ႔၊ အခြန္ေတာ္ကိစၥမွာ သိသာျမင္ဖို႔နဲ႔ အလုပ္သမား ကၽြမ္းက်င္ဖုိ႔အတြက္ အစိုးရမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ဒီလို စီးပြားေရးအေျခခံေတြကို အစိုးရက ဖန္တီးေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရက စက္ရံုေတြ လိုက္ေဆာက္ေနစရာ မလုိပါဘူး။ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြ ရွင္သန္ႏုိင္မယ့္အေျခအေနကို အစိုးရကသာ ဖန္တီးေပးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ စက္မႈအသြင္ေျပာင္းႏုိင္ဖို႔ အလားအလာရွိေၾကာင္း ဂ်ပန္စီးပြားေရးပညာရွင္ Toshihiro Kudo က သံုးသပ္ပါတယ္။

ေစ်းကြက္စနစ္ က်င့္သံုးတယ္ဆိုတဲ့ စစ္အစိုးရေခတ္မွာ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းကို ေျမေတာင္ေျမွာက္ေပးရမယ့္အစား ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္း မ်ားျပားလာတာဟာ ဝန္ႀကီးကို သန္းၾကြယ္သူေဌး ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ မွာ ႏိုင္ငံပိုင္လို႔ေခၚတဲ့ အစိုးရစက္မႈလုပ္ငန္း (၈၀၀) ေလာက္ ရွိေနရာက ေနာက္ (၁၅) ႏွစ္ၾကာတဲ့အခါမွာ ႏွစ္ဆတိုးလာပါတယ္။ ေစ်းကြက္စနစ္ က်င့္သံုးတဲ့ စစ္အစိုးရေခတ္မွာ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္း မ်ားျပားလာတာကိုၾကည့္ရင္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းဟာ အေရးမပါသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ အစိုးရပိုင္လုပ္ငန္း မ်ားျပားတဲ့ တိုင္းျပည္မွာ တိုးတက္မႈမရွိတာ အစိုးရလုပ္ငန္းရဲ ႔ ည့ံဖ်င္းမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးည့ံဖ်င္းမႈ၊ လက္ဝါးႀကီးအုပ္မႈ၊ အခြင့္ထူးခံယူမႈေတြေၾကာင့္ အစုိးရပိုင္လုပ္ငန္းေတြ ယိုယြင္ပ်က္စီးၾကရပါတယ္။ အစိုးရဝန္ေဆာင္လုပ္ငန္းဟာ စာသံုးသူေက်နပ္ေအာင္ မေဆာင္ရြက္ႏုိင္တာ မ်ားပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ အစုိးရလုပ္ငန္းေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေပမယ့္ ေမွ်ာ္လင့္သလို ျဖစ္မလာတာက မ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လာမယ့္လပိုင္းအတြင္းမွာ ဖြဲ႔စည္းမယ့္ NLD အစိုးရသစ္ဟာ အက်င့္ပ်က္အစုိးရဌာနနဲ႔ လုပ္ငန္းေတြကို မလႊဲမေသြ ကိုင္တြယ္ရပါလိမ့္မယ္။ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းေတြကို သိသာျမင္သာေအာင္ လုပ္ရမယ္လို႔ Lex Rieffel က အႀကံေပးထားပါတယ္။ တာဝန္ရွိတဲ့ ဝန္ႀကီးဌာန၊ အႀကီးအကဲ၊ ေငြစာရင္း လုပ္ငန္းပမာဏ စတာေတြကို website မွာ ေဖာ္ျပရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အျမတ္ထြက္ႏိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းကို ကုမၸဏီအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔လည္း တင္ျပထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံပိုင္လုပ္ငန္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဟာ အေျပာလြယ္သေလာက္ လုပ္ရခက္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရနဲ႔ ေနာက္တက္မယ့္အစိုးရသစ္ရဲ ႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ အမ်ားျပည္သူနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရေတြ ေမွ်ာ္လင့္သလို ျဖစ္လာဖုိ႔ အလားအလာ ရွိခ်င္မွရွိမွာပါ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အာဏာရွင္အမိန္႔ လိုက္နာခဲ့တဲ့ အစိုးရယႏၱရားမွာ စြမ္းရည္ခ်ဳိ ႔တဲ့မႈ ႀကီးမားေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔အိုးနဲ႔သူ႔ဆန္ တန္ရံုေလာက္သာ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အစိုးရရဲ ႔ စြမ္းရည္ကိုၾကည့္ၿပီး အကဲျဖတ္သင့္ေၾကာင္း အေမရိကန္စီးပြားေရးပညာရွင္ Lex Rieffel က အႀကံေပးထားတာကို တင္ျပလုိက္ရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG