သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႀကိဳတင္မဲ မလုံေလာက္မႈအေပၚ ျပည္ပေရာက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ႕သေဘာထား


Myanmar Voters filling on ballots informations and signs to vote in embassy, Washington D.C (October 17, 2015./Photo from Myanmar Embassy website)

ႀကိဳတင္မဲလက္မွတ္ေတြျပန္ရရွိဖို႔ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနတို႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ မေပးလိုက္ရသူေတြ ဘက္က သူတို႔မဲေတြ ျပန္ထည့္ႏိုင္ေရး ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အနီးအေ၀း အကြာေ၀းေပၚမွာ မူတည္ၿပီး အခ်ိန္အခက္အခဲေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံအားလံုးမွာ မဲေတြျပန္ထည့္ႏိုင္ေရး တေျပးညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚမွာ အေမရိကန္နဲ႔ အဂၤလန္ႏိုင္ငံေရာက္ ႀကိဳတင္မဲမေပးလိုက္ရတဲ့ သူေတြရဲ႕ တုံ႔ျပန္ခ်က္ေတြ ဘယ္လိုရွိသလဲဆိုတာကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က စုစည္း တင္ျပထားပါတယ္။

မေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေတြ႔ဆံုပဲြမွာ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြက ျမန္မာသံ႐ံုးေတြမွာ ႀကိဳတင္မဲ အခက္အခဲမ်ဳိးစံု ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ ဦးတင္ေအးက သတင္းေထာက္ေတြကို ရွင္းျပခဲ့တာပါ။ စကၤာပူလို ျမန္မာႏိုင္ငံ အနီးအနားမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက မဲစာရင္းနာမည္မွာ ပါေနလ်က္နဲ႔ မဲလက္မွတ္မရလို႔ မေပးလိုက္ရသူေတြအတြက္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က မဲေတြျပန္ပို႔ေပးႏိုင္တယ္လို႔ ဦးတင္ေအး က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေ၀းတဲ့ႏိုင္ငံေတြဘက္ကို ပို႔ေပးဖို႔ သူတို႔အေနနဲ႔ အခက္အခဲရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီအေပၚမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာသံ႐ံုးမွာ စေနေန႔က လႊတ္ေတာ္တခုအတြက္ပဲ ႀကိဳတင္မဲေပးခြင့္ရခဲ့သူ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတဦးက သူ႔ရဲ႕အျမင္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“သူတုိ႔ ဒီ မဲျပည့္စံုေအာင္ မရတဲ့ ျပည္ပေရာက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြအတြက္ကုိ ျပန္ၿပီးေတာ့ အခ်ိန္မီေအာင္ စီစဥ္ေပးမယ္ဆုိတဲ့အခ်က္ကို က်ေနာ္ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေ၀းလံတဲ့ေနရာမွာရွိတဲ့ ျပည္ပေရာက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြအတြက္ကေတာ့ မေသခ်ာဘူးဆုိေတာ့ ေ၀းလို႔ အခ်ိန္မီေအာင္ မပို႔ေပးႏုိင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ မွ်တမႈ မရွိဘူး ဆုိတာမ်ိဳး ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ပို႔မယ္ဆုိရင္လည္း အခ်ိန္ကေတာ့ အကန္႔အသတ္ေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပို႔မယ္ဆုိရင္လည္း ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ အျမန္ေခ်ာပို႔လုပ္ငန္းေတြလည္း ရွိေနတဲ့အတြက္ ဒီလို ေ၀းလံတဲ့ အေမရိကားတုိ႔လို၊ ဥေရာပလို ႏုိင္ငံေတြကိုလည္း အခ်ိန္မီေအာင္ ပို႔မယ္ဆုိရင္လည္း ပို႔လို႔ ရေသးတယ္ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတာ့ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဆီကိုလည္း ေရာက္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာေပါ့ေနာ္။”

ႀကိဳတင္မဲစာရင္း မွားယြင္းတဲ့ပံုစံ အမ်ဳိးမ်ဳိးေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ၀ါရွင္တန္ ျမန္မာသံ႐ံုးမွာ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အတြက္ပဲ မဲေပးခြင့္ရခဲ့တဲ့ မအိအိေအး က ေျပာပါတယ္။

“ေတာင္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္ဆိုလို႔ ေပးတာ က်မရယ္၊ ေနာက္ အမ်ိဳးသားတဦးရယ္၊ ၂ ေယာက္ပဲရွိတယ္။ ၂ ေယာက္ပဲရွိတာ ေပးရမယ့္ မဲက မစံုဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒါ သူကေျပာေတာ့ သူတို႔၀န္ထမ္းေတြ ကိုယ္တုိင္မွာတဲ့ မဲ မရဘူးတဲ့။ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တခုလံုး မဲ မပါလာဘူး။ အဲဒါနဲ႔ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေပးမလဲလို႔ က်မက ေမးတယ္။ အဲဒါ သူတုိ႔လည္း အေၾကာင္းၾကားထားပါတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုေတာ့ ဒီ ႏွစ္ခုပဲရွိတယ္။ သူတုိ႔ အေၾကာင္းၾကားထားတယ္။ သူတို႔သိရရင္ေတာ့ အေၾကာင္းျပန္ေပးမယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါနဲ႔ က်မကလည္း အိုေက ဆိုၿပီးေတာ့ က်မရဲ႕ မဲကို ယူၿပီးေတာ့ စစ္လုိက္တဲ့အခါက်ေတာ့ တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္မဲက မွားေနတယ္။ ကိုယ္ေပးရမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမဟုတ္ေတာ့ က်မ အဲဒီဟာကို ယူၿပီးေတာ့ မဲေပးလိုက္တယ္ဆုိရင္ အဲဒီမဲက ပယ္ မဲ ျဖစ္သြားမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒါနဲ႔ ဒါကေတာ့ မွားေနတယ္၊ က်မ ေပးလို႔မရဘူး။ ေပးလိုက္ရင္လည္း ပယ္မဲျဖစ္မယ္။ သံ႐ုံးက သူတို႔မသိၾကဘူး။ အဲဒါဆုိရင္လည္း အမအေနနဲ႔ တမဲပဲ ေပးသြားပါေပါ့ေနာ္။ အဲဒါဆိုရင္ က်မကို က်န္တဲ့ ၂ မဲအတြက္ ဘယ္လိုလုပ္ေပးႏုိင္မလဲ။ သံ႐ံုးကို က်မေမးတယ္။ သံ႐ံုးက ဘာေျပာသလဲဆုိေတာ့ အတတ္ႏုိင္ဆံုး လုပ္ေပးမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေတာ့လဲဆုိတာ သူတို႔ အတိအက် ဘာမွ မေျပာႏုိင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အားလံုးကေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေကာ္မရွင္ဘက္ကေရာ အကုန္လုံးက အေတြ႔အႀကံဳ အားနည္းတယ္ေပါ့။ အားနည္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မုိ႔လို႔ အမွားအယြင္းေတြ ဒီလုိျဖစ္လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲ့လုိမ်ိဳးေျပာပါတယ္။ ႀကိဳတင္မဲေပးခဲ့တာေတာ့ က်မ က အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တခုပဲ ေပးရေတာ့၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ျမတ္ဉာဏစိုး ကို ေပးခဲ့ပါတယ္။”

အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ျမန္မာသံရံုးမွာလည္း လႊတ္ေတာ္ေနရာသံုးေနရာအတြက္ တေနရာပဲ မဲေပးခြင့္ရခဲ့တဲ့ ကိုဧရာထြန္းကလည္း ႀကိဳတင္မဲေတြေပးတဲ့ေနရာမွာ အျခားႏိုင္ငံေတြလိုပဲ စာတိုက္ကေန ေပးတဲ့ စနစ္နဲ႔ လြယ္ကူေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့နည္းလမ္းေတြမ်ဳိး ဘာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္နဲ႔ ျမန္မာသံ႐ံုးေတြက အသံုးမျပဳသလဲလို႔ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

“သူတို႔ နဂိုကတည္းက ဒါကို စနစ္တက် မလုပ္ထားတာပဲေလ။ က်ေနာ္ဆုိရင္ ဒီကေန က်ေနာ္ အေ၀းႀကီးသြားရတာ။ လန္ဒန္နဲ႔ က်ေနာ္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕နဲ႔ဆုိရင္ မုိင္ ၂၀၀ ေက်ာ္ေ၀းတယ္။ အသြားအျပန္ဆုိရင္ မိုင္ ၄၀၀ ေလာက္ေလ။ အလုပ္လုပ္ရမယ့္ရက္ကို အလုပ္ဖ်က္ၿပီးေတာ့ သြားရတာေပါ့ေနာ္။ ဟိုေရာက္တဲ့အခါက်ေတာ့ မဲျပား တျပားထဲ ရတယ္ေျပာတယ္။ အဲဒီမွာ ဟို သံ႐ံုးက လူေတြကိုလည္း အျပစ္မျမင္ပါဘူး။ မဲျပားတျပားထဲရၿပီးေတာ့ အခု သူတုိ႔ ေပးခြင့္ရွိတယ္ဆုိေတာ့ အဲဒီ မဲျပား တျပား၊ ႏွစ္ျပား ေပးလို႔ရတဲ့သူေတြ သံ႐ံုးက စနစ္တက် စာရင္းေကာက္ထားတာလည္း မရွိဘူး။ ဥပမာ - စာရင္းေကာက္ထားတာ ရွိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔လို အေ၀းက လူေတြအတြက္ သူတုိ႔ ဘယ္လိုလုပ္ေပးမလဲ။ စာတိုက္ကေန ေပးပို႔တာေတြ လုပ္ရင္ ေတာ္ေတာ္လြယ္တဲ့ကိစၥကို ဘာေၾကာင့္ အဲဒီလိုေတြ ခက္ခက္ခဲခဲေတြ ျဖစ္ေနသလဲ က်ေနာ္လည္း နားမလည္ဘူး။”

ႀကိဳတင္မဲေတြ ျပန္ၿပီးေပးႏိုင္ေရး ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္မွာ တာ၀န္အျပည့္ရွိတယ္လို႔ မဲစာရင္းမွာမပါလို႔ မဲမေပးႏိုင္တဲ့ ကာလီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္တဲ့ ကိုေကာင္းထက္ က ေျပာပါတယ္။

“ဒီမဲျပားေတြကို ျပည္သူေတြလက္ထဲ ေရာက္ေအာင္ေပးမယ္ဆုိတဲ့ဟာက သူတုိ႔တာ၀န္၊ အေတြ႔အႀကံဳ ရွိရွိ မရွိရွိ ဒါ အတတ္ႏုိင္ဆံုး လုပ္ေပးရမွာေပါ့ေနာ္။ ျပည္သူတဦးခ်င္းဆီ ျပည္ပမွာပဲေရာက္ေန ပါေစ၊ ျပည္တြင္းထဲမွာပဲ ျဖစ္ေနပါေစ ျပည္သူတဦးခ်င္းစီ မဲထည့္ခြင့္ရေအာင္ သူတုိ႔ လုပ္ေပးရမွာ။ ဒါ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕ တာ၀န္ပဲ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ႀကိဳတင္မဲေတြကိုေတာ့ ေအာက္တိုဘာလ (၂၉) ရက္ေန႔မွာ စတင္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤါေန႔က ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေတြ႔ဆံုပဲြမွာ ႏို၀င္ဘာလ (၈) ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီး ရလဒ္ကို ႏွစ္ပတ္အတြင္း ေၾကညာမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ ဦးတင္ေအး က ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG