သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ဘာသာမတူ၊ လူမ်ိဳးကြဲေတြၾကား လူအခ်င္းခ်င္း တဦးနဲ႔တဦး အမုန္းပြား၊ ရန္မ်ားေစမယ့္ စကားေတြ မေျပာဆိုမိေစဖို႔ ကိုယ့္ႏႈတ္ကို ကိုယ္ေစာင့္စည္းၾကပါလို႔ ပန္းစကားလႈပ္ရွားသူေတြက တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

တိုင္းျပည္နဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစမယ့္ အမုန္းတရားပြားေစမယ့္ လံႈ႔ေဆာ္ေျပာဆိုမႈေတြကို ရပ္တန္႔ၿပီး သာယာနာေပ်ာ္ဖြယ္ ခ်စ္ခင္စရာ ပန္းစကားေတြကိုသာ လက္ဆင့္ကမ္းၾကပါဆိုတဲ့ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈကို ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕နဲ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ စတင္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကို မဆုမြန္ က စုစည္းတင္ျပေပးထားပါတယ္။

“လူသားအခ်င္းခ်င္း၊ အမုန္းမပြားဖို႔ ငါတို႔ႏႈတ္ကို ေစာင့္စည္းစို႔။” ဆိုတာကေတာ့ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ ပန္းေလးတပြင့္၊ တခိုင္၊ တခက္ကို ႏႈတ္ခမ္းဖ်ားမွာ ကိုက္ထားတဲ့ပံုကေတာ့ ပန္းစကားရဲ႕ သေကၤတပါ။ ဧၿပီလ ၄ ရက္ေန႔ကေန စတင္လုိက္တဲ့ ဒီပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ၊ ႏုိင္ငံသားေတြၾကား အမုန္းပြားေအာင္ တာဝန္မဲ့ေျပာဆိုေနတဲ့ အမုန္းစကားေတြကို ေျပာဆို လက္ဆင့္ကမ္းေနမယ့္အစား ကိုယ့္ရဲ႕ႏႈတ္ကို ကိုယ္ေစာင့္စည္းေစၾကဖို႔နဲ႔ လူသားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ျခင္းတရား ပြားမ်ားေစမယ့္ စကားေတြကိုသာ ေျပာဆိုၾကဖို႔ အဓိက ရည္ရြယ္တယ္လို႔ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ေပၚလာေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈ ဦးေဆာင္သူတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေနဘုန္းလတ္ က ရွင္းျပပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ Online ေပၚမွာေရာ၊ အျပင္မွာေရာ တရားလက္လြတ္ေပါ့ အဲ့လိုမ်ိဳး လူသားေတြၾကားထဲမွာ အမုန္းပြားေစတဲ့ စကားမ်ိဳးေတြ သိတယ္မဟုတ္လား၊ ၿပီးေတာ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ စကားမ်ိဳးေတြ အင္တာနက္ေပၚမွာေရာ၊ အျပင္မွာေရာ ေျပာတာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို မ်ားလာတယ္ေပါ့ေနာ္။ ရလာတဲ့ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္ကို တလြဲသံုးၿပီးေတာ့ေပါ့ အဲ့လိုမ်ိဳးလုပ္တဲ့ဟာေတြ ေတာ္ေတာ္ေလးကို မ်ားမ်ားစားစား ေတြ႔လာရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ဟာေတြကလည္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ စကားမ်ိဳးေတြ၊ ေျပာေနၾကတာ၊ လိုက္ျဖန္႔ျဖဴးေနၾကတာ ေတြ႔လာရေတာ့ အဲ့ဒီဟာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး နည္းနည္းစိုးရိမ္စိတ္ရွိတဲ့ အဖြဲ႔ေတြေပါ့ေနာ္ က်ေနာ္တုိ႔ မီဒိုပါတယ္၊ ေနာက္ ေပါင္းကူးတုိ႔ SPS တို႔ အဲ့လိုမ်ိဳး လူမႈအေျချပဳအဖြဲ႔ေလးေတြ ေပါင္းၿပီးေတာ့ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တခုခုေတာ့ လုပ္ၾကရင္ ေကာင္းမယ္လုိ႔ တုိင္ပင္ျဖစ္ရာကေန ဒီပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈေလး ေပၚေပါက္လာတာေပါ့။”

အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္က ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ တားဆီးခံခဲ့ရတဲ့အတြက္ ျပည္သူအမ်ားက ေတာင္းဆိုတုိက္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းလာကာစ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုတင္ျပပိုင္ခြင့္ (Freedom of Expression) အထိုက္အေလ်ာက္ ရလာတဲ့အခ်ိန္မွာ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္နဲ႔အတူ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အႏၱရာယ္ႀကီးတဲ့ မဆင္မျခင္ ေျပာဆိုမႈေတြ၊ လံႈ႔ေဆာ္မႈေတြ ရွိလာတဲ့အတြက္ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပႆနာေတြနဲ႔အတူ အၾကမ္းဖက္မႈ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ အခုလို ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈကို လူထုၾကားမွာ လုပ္ေဆာင္ရတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ပန္းစကားလႈပ္ရွားသူေတြက ဆိုပါတယ္။

ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈမွာ ဦးေဆာင္ပါဝင္သူ The Triangle အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ တည္ေထာင္သူ မခင္ေလးကလည္း အမုန္းစကားေတြ ဆိတ္သုဥ္းသြားေအာင္ မိမိတို႔ရဲ႕ ႏႈတ္ကို ေစာင့္စည္းေပးၾကဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“လူတုိင္းတာ၀န္ရွိတယ္ေပါ့ ဒီအမုန္းတရားေတြ မပြားဖို႔အတြက္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔အတြက္ ဘာသာတခုနဲ႔တခုၾကားမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူမ်ိဳး တခုနဲ႔တခု ၾကားမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္တုိင္းသူျပည္သားအခ်င္းခ်င္း တဦးနဲ႔တဦးၾကားထဲမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ ဆိုတဲ့ဟာက အစိုးရေတြ၊ တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚမွာပဲ မူတည္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူတဦးခ်င္းဆီကေနၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ပါးစပ္ကို ကိုယ္ေစာင့္စည္းမယ္ဆုိရင္ က်မတို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိတာလည္း မေ၀းႏိုင္ပါဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိတုိင္း က်မတို႔က ထင္ေနတာ စစ္မက္ျဖစ္ပြားၿပီး ႏွစ္ဘက္ ဟိုဘက္ ဒီဘက္ လက္နက္ေတြကိုင္ၿပီး တိုက္ေနမွလို႔ ထင္တယ္။ အခု က်မတို႔ၾကားထဲမွာ မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ပ်က္သြားတဲ့ အဓိက႐ုဏ္းေတြ၊ အဲ့လိုဟာေတြသည္ ဒါ အမုန္းစကားေတြကေနၿပီးေတာ့ အေျခခံၿပီးေတာ့ ျဖစ္သြားၾကတဲ့ဟာေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဟာေလးေတြကိုေတာ့ ကိုယ့္ပါးစပ္ကိုယ္ သတိထားၿပီးေတာ့ ကိုယ္ေျပာတဲ့စကားေလးဟာ တျခားသူေတြကို သြားၿပီးေတာ့ ထိခိုက္ေစႏုိင္တဲ့ပံုစံမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ သတိထားသင့္တယ္ဆိုတဲ့ မက္ေစ့ခ်္ေလး ေပးခ်င္တာပါ။”

ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈဟာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ပိတ္ပင္တာမဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္အမုန္းစကားတခြန္းေၾကာင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အႏၱရာယ္မ်ားေစမယ့္ စကားေတြကို မေျပာမိဖို႔ ႏႈတ္ေစာင့္စည္းဖို႔ကိုသာ တုိက္တြန္းတာျဖစ္တဲ့အတြက္ မေျပာဘဲ ႏႈတ္ပိတ္ေနရမယ္လို႔ အထင္မမွားၾကေစခ်င္ဘူးလုိ႔လည္း MIDO (Myanmar ICT for Development Organization) အဖြဲ႔ရဲ႕ Executive Director ကိုေနဘုန္းလတ္ က ေျပာပါတယ္။

“ေကာင္းတဲ့ပါ၀င္မႈေတြ၊ ေကာင္းတဲ့တုံ႔ျပန္မႈေတြ ရသလိုပဲ ဒီပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈကို မင္းတို႔ကဘာလဲေပါ့ေနာ္ ႏႈတ္ပိတ္ခိုင္းတာလား။ ဘာမွမေျပာဘဲ ေနရမွာလား ဆိုၿပီးေတာ့ နားလည္မႈ လြဲေနတာေလးေတြရွိတယ္။ အဲ့ဒါကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔က ေသခ်ာရွင္းခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆုိေတာ့ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈက ဘာမွမေျပာဖို႔ ႏႈတ္ပိတ္ထားဖို႔အတြက္ကို လံုး၀ မေျပာပါဘူး။ လူတုိင္းလူတုိင္းမွာ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္ရွိတယ္။ ေျပာသင့္ေျပာထုိက္တာကို ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ေျပာလုိက္တဲ့စကားေၾကာင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ အမုန္းေတြ ပြားေနမယ္ဆုိတဲ့ စကားမ်ိဳး ၿပီးေတာ့ လူသားမ်ိဳးႏြယ္စု၊ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အတြက္ အႏၱရာယ္ရွိေစတဲ့ စကားမ်ိဳးေတြကို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ေျပာၾကဖို႔ကို က်ေနာ္တုိ႔က ေျပာတာပါ။”

ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူး သႀကၤန္ပြဲေတာ္တြင္းမွာလည္း သႀကၤန္တြင္း လူသားအခ်င္းခ်င္း အမုန္းပြား၊ ရန္မမ်ားေစဘဲနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေစဖို႔အေရး သႀကၤန္ပန္း အထိမ္းအမွတ္ ပိေတာက္ပန္းခက္ အဝါေလးေတြနဲ႔ ပန္းစကားအထိမ္းအမွတ္ သေကၤတေတြကို လိုက္လံေဝငွတဲ့ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈေတြကို လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“တေယာက္စကား တေယာက္နားမွာ မခါးရေအာင္၊ ေမာင္တို႔ဆိုေလ ပ်ားသကာလို ခ်ိဳလွေစ” ဆိုတဲ့ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ၊ ပိုစတာေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြအၾကား လူငယ္ေတြက လက္ဆင့္ကမ္းေပးေနတဲ့ ပန္းစကားလႈပ္ရွားမႈကို တႏိုင္ငံလံုး အတုိင္းအတာနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ လားရႈိး၊ ပခုကၠဴ၊ ေရစႀကိဳ၊ မေကြးၿမိဳ႕၊ ျပည္၊ ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္၊ ေရးၿမိဳ႕ စတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြမွာ စတင္လႈပ္ေဆာင္ေနၿပီျဖစ္လို႔ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးလႈပ္ရွားမႈမွာ စိတ္ပါဝင္စားတဲ့ ျပည္သူေတြ ပူးေပါင္း ပါဝင္ၾကေစခ်င္တယ္လို႔လည္း ပန္းစကားလႈပ္ရွားသူေတြက ဖိတ္ေခၚထားပါတယ္။
XS
SM
MD
LG