သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီ အာနန္ဦးေဆာင္တဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာကို အစိုုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြအျပင္ ျပည္သူလူထုုကိုု တရားဝင္ခ်ျပသြားမယ္လုုိ႔ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္တဦးက ေျပာလိုုက္ ပါတယ္။ လာမယ္႔ ၾသဂုတ္လ လယ္ပုိင္း ေနာက္ဆံုးအစီရင္ခံစာမတင္ျပခင္ အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ကိုုဖီအာနန္ ျမန္မာႏုုိင္ငံကိုု လာမယ္ လိုု႔လဲေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕နဲ႔ ဘာသာေပါင္းစံုက ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ သီးျခားေတြ႕ဆံုပြဲကိုု အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေတြ႔ဆံုုမႈတခုုျဖစ္ဖိုု႔ ႏွစ္ဖက္စလံုုးကေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုုကုုိ ဗီြအိုုေအ သတင္းေထာက္ မေမခက သတင္းေပးပိုု႔ထားပါတယ္။

ၾကားျဖတ္အစီအရင္ခံစာတင္ျပၿပီးခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္းကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာကိုအစိုုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြ အျပင္ ျပည္သူေတြကိုုတရားဝင္ခ်ျပသြားမွာ ျဖစ္သလိုု ေနာက္ဆံုုးအစီရင္ခံ စာမွာ ရခိုုင္ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပိုုင္းကိုုအဓိကထားပါဝင္မယ္အၾကံေပး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ ၀င္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအးလြင္က ဗီြအိုုေအကိုု ေျပာပါတယ္။

“၁အခ်က္ကေတာ့ က်ေန္ာတို႔ကိုဖြဲ႔စည္းေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို က်ေနာ္တို႔တင္ျပရမွာေပါ့ခင္ဗ်ာ။ ေနာက္ တပ္မေတာ္ကိုလည္း က်ေန္ာတို႔တင္ျပမယ္။ တင္ျပၿပီးတဲ့အခါမွာ အမ်ားျပည္သူေတြကို သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲႀကီးလုပ္ၿပီးခ်ျပမယ္။ ဒီ Final Report မွာေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ႀကီးတခုလံုး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရခိုင္ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ အလုပ္ရရွိေရး၊ ပညာေရး ဒါေတြအကုန္လံုးကပါလာမွာေပါ့ေနာ္။”

လာမယ္႔ ၾသဂုတ္လလယ္ပုိင္း ေနာက္ဆံုးအစီရင္ခံစာမတင္ျပခင္ အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ကိုုဖီအာနန္ ျမန္မာႏုုိင္ငံကိုုလာမယ္လိုု႔လည္း ဦးေအးလြင္က ေျပာပါတယ္။

တနလၤာေန႔တုုန္းကလဲ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္တခ်ဳိ႕ဟာ ဘာသာေပါင္းစံုက ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ ေတြနဲ႔ သီးျခားစီ ေတြ႔ဆံုုခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီေတြ႔ဆံုုပြဲမွာ ႏွစ္ဖက္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္က တင္ျပၾကတာကိုု ဦးေအးလြင္က အခုုလိုု ျပန္ေျပာျပပါတယ္။

“ဗုဒၶဘာသာ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြကေတာ့ သူတို႔ေယဘုယ်အားျဖင့္ကေတာ့ေပါ့ေနာ္ ဥပေဒေလးစားလိုက္နာဖို႔တို႔ ႏိုင္ငံသားဥပေဒအတိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားကို စစ္ေဆးၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိတဲ့သူေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ေပးဖို႔ေပါ့ေနာ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ေတြ မျဖစ္ဖို႔ အဲဒီကိစၥေတြသူတို႔ေျပာပါတယ္။ အစၥလာမ္ကေတာ့ သူတို႔တခုပဲေျပာပါတယ္ ေကာ္မရွင္ေတြက ဒီလိုပဲ ဖြဲ႔စည္းၿပီးေတာ့ Report ေတြတက္လာတယ္ေပါ့ လက္ေတြ႔လုပ္ဖို႔ကိစၥတို႔ေျပာတာေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဘာသာေရးအေဆာက္အဦး ရခိုင္မွာတင္မက ျပည္မမွာလည္း ၁၉၆၂ ေနာက္ပိုင္း ဗလီတလံုးမွ ေဆာက္လို႔မရဘူး သခၤ်ိဳင္းေတြလည္းဖ်က္ခံရတယ္၊ စာသင္ေက်ာင္းေတြလည္း စာသင္ေက်ာင္းေတြလည္း ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘူး အဲဒါေတြေျပာတာေပါ့ေနာ္။”

ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္တခ်ဳိ႕ဟာ ရခိုုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုုဖိုု႔အတြက္ ဒီကေန႔မွာေတာ့ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ကိုုေရာက္ေနပါတယ္။ အၾကံေပး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕နဲ႔ ဘာသာေပါင္းစံုက ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ တနလၤာေန႔က သီးျခားေတြ႕ဆံုုခ်ိန္မွာ ေကာ္မရွင္ကိုု ကန္႔ကြက္ ေနတဲ့ ရခိုုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုုဖိုု႔၊ အဲဒီကေန အခ်က္အလက္ေတြရဖိုု႔ ဆရာေတာ္ေတြကိုု ေမတၱာရပ္ခံထားပါတယ္။

ဆရာေတာ္ေတြဘက္ကေတာ့ ရခိုုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ၁၉၈၂ ႏိုုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔အညီ ႏိုုင္ငံသားစစ္ေဆးမႈကိုု အျမန္ဆံုုး လုုပ္ေပး ဖိုု႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုုင္ေရးကိုု လုုပ္ေဆာင္ဖိုု႔ ေဆြးေႏြး မိန္႔ၾကားခဲ့ၾကတာေတြရွိပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လိုု႔ ေဆြးေႏြးပြဲ ကိုုတက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဓမၼပီယဆရာေတာ္ကအခုုလိုုမိန္႔ပါတယ္။

“ဘုန္းဘုန္းတို႔က ကမာၻမွာ သိမွားေနတာေတြရွိတာေပါ့ေနာ္၊ ဥပမာဆိုပါေတာ့ ေမာင္ေတာေဒသမွာဆိုရင္ ကမာၻက လူနည္းစုလို႔ေျပာတဲ့ေနရာမွာ မြတ္စလင္ေတြကို လူနည္းစုလို႔ ရည္ညြန္းေျပာဆိုတာ သတင္းဌာနေတြလည္း ဒီလိုေျပာဆိုတယ္၊ တကယ္က်ေတာ့ သူတို႔က အဲဒီမွာ အမ်ားစုျဖစ္တာကို ကမာၻကေျပာတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔ကို Minority ေျပာလိုက္ အဲဒါေတြကို သတင္းအမွန္ေတြျဖစ္ဖို႔ ဘုန္းဘုန္းတို႔က အႀကံေတြေပးတာေပါ့။ ေနာက္တခါ လူနည္းစုေတြမွာ အဲဒီေဒသေတြမွာ သြားဖို႔လာဖို႔ဆိုတာ မလံုၿခံဳဘူး ဌာေနေတြကိုပဲ ရည္ညႊန္း ၊ မြတ္စလင္ေတြကိုပဲ ရည္ညႊန္းေျပာၾကတာေပါ့ေနာ္ အဲဒါကို ရခိုင္ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ကမာၻကိုအမွန္တရားျဖစ္ေအာင္ ေထာက္ျပဖို႔အတြက္ေျပာတာေပါ့ ၊ ဒါေတြလည္းသူတို႔လက္ခံပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္သူေတြအတြက္ လူမႈဖူလံုေရး ပိုေကာင္းလာဖို႔ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို ၾကားေနအဖြဲ႕အစည္းအေနနဲ႔ တင္ျပ ေပးႏိုင္ဖိုု႔ဆိုုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ ကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ဖြဲ႕စည္းခဲ့တာ ျဖစ္ေပ မယ့္ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ပတ္သတ္လိုု႔ ကန္႔ကြက္မႈေတြရွိေနဆဲပါ။ ဒီလိုုကန္႔ကြက္ရတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရခိုုင္အမ်ိဳးသားပါတီဥကၠဌ၊ ေရြးေကာက္ခံျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေအးေမာင္က အခုုလိုုေျပာပါတယ္။

“အဲဒီေတာ့ ကုလသမဂၢဆိုတာေတာင္ က်ေနာ္တို႔က မ်က္နာၾကည့္ရမယ့္အထဲမွာပါတာေပါ့ေနာ္။ ကုလသမဂၢကမာၻမွာ အစၥလာမ္မစ္ ႏိုင္ငံေတြက မ်ားေနတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ မဲခြဲရင္သူတို႔ပဲ ႏိုင္သြားတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ေတာင္မွ ခင္ဗ်ားတို႔သိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျပန္ၾကည့္ရင္က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံတကာကို သိပ္မယံုဘူး ၊ အေမရိကန္ဘာလုပ္လုပ္ ဘာမွမေျပာရက္ဘူး၊ ရုရွားဘာလုပ္လုပ္ ဘာမွမေျပာဘူး ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြမွာကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးဘာျဖစ္တယ္၊ ခြဲျခားဆက္ဆံပါတယ္ဆိုတာေတြအေျပာအင္မတန္ႀကီးၾကတာေပါ့ေနာ္ ၊ က်ေနာ္တို႔က ခံရေပါင္းမ်ားၿပီေတြ႔ဆံုတာေတြမ်ားၿပီ မစၥတာ ကင္တားနား၊ ယန္ဟီးလီ ေနာက္ပိုင္း ယန္ဟီးလီလက္ထက္မွာေတာ့ မေတြ႔ဘူး ၊ က်ေန္ာတို႔ေတြ႔တယ္ေျပာတယ္ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ေတြရဲ႕အသံကို ဘယ္ေတာ့မွ report မထြက္ဘူး။ သူတို႔စိတ္ၾကိဳက္ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္ဆိုတဲ့ ရခိုင္ေတြျဖစ္သြားတာေပါ့ သမိုင္းမွာ ေျပာတာပါ။”

မၾကာခင္က်င္းပဖိုု႔ေၾကညာထားတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းကိုု လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပထမဆံုုး တက္ေရာက္ ရမယ့္ ေဒါက္တာေအးေမာင္က ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္လံုုျခံဳေရးကိစၥ လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပေဆြးေႏြးဖိုု႔ စီစဥ္ထားတယ္လိုု႔ လဲေျပာပါတယ္။

လာမယ္႔ ၾသဂုတ္လလယ္ပုိင္း တင္သြင္းမယ့္ ေနာက္ဆံုးအစီရင္ခံစာမွာ ထည္႔ဖိုု႔အတြက္ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ႏွစ္ဖက္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြအျပင္ UNFPA နဲ႔ UNHCR တိုု႔လိုု ကုုလသမဂၢနဲ႔ ႏုုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔လဲ ေတြ႔ဆံုုၿပီး လူဦးေရနဲ႔႔ ပတ္သက္တာ၊ ႏိုုင္ငံသားျဖစ္မႈနဲ႔ပတ္သက္တာေတြကိုု ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG