သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တ႐ုတ္ႏိုဘဲလ္ဆုရွင္ ကြယ္လြန္ျခင္းအေပၚ ေဒၚစု ရပ္တည္ခ်က္ကို သံုးသပ္


ႏိုဘဲလ္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ တ႐ုတ္အစိုးရ အတိုက္အခံ လူေရွာင္ဘို ေအာက္ေ့မဖြယ္အမွတ္တရလြမ္းသူ႔ပန္းစည္းမ်ား အမွတ္တရ ပန္းေခြခ်ေနၾကစဥ္။

ႏိုဘဲလ္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ တ႐ုတ္အစိုးရ အတိုက္အခံ လူေရွာင္ဘို ကြယ္လြန္သြားတဲ့ အတြက္ ႏိုဘဲလ္ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ေတြ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ၀မ္းနည္းစကားေျပာၾကေပမဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ျငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘဲလ္ဆုရွင္တေယာက္ ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ တစံုတရာ မွတ္ခ်က္ေပး ေျပာဆုိတာ မရွိေသးပါဘူး။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ဖုိ႔ ၾကိဳးစားေနတဲ့ အခုလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မွတ္ခ်က္တစံုတရာ ေပးႏုိင္ဖြယ္ မရွိဘူးလို႔ ျမန္မာ့အေရး အကဲခတ္တခ်ိဳ႕က ေျပာပါတယ္။ စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက ေျပာျပေပးပါမယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရ အတိုက္အခံ တဦးျဖစ္တဲ့ ႏိုဘဲလ္ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ လူေရွာင္ဘို ကြယ္လြန္သြားတဲ့အတြက္ အလြန္ပဲ ၀မ္းနည္း စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္း ႏိုဘဲလ္ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဒလိုင္းလားမား အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူေတြက ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုေနၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏုိ္င္ငံက ႏိုဘဲလ္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ေတာ့ လူေရွာင္ဘုိ ကြယ္လြန္သြားတဲ့အေပၚမွာ တစံုတရာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုတာ မရွိေသးပါဘူး။

တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနရတဲ့ ခုလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္အစိုးရ အတိုက္အခံတေယာက္ ကြယ္လြန္တဲ့ ကိစၥကို ေျပာဖို႔ဆိုတာ သိပ္ေတာ့မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ တ႐ုတ္ႏုိ္င္ငံအေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး အကဲခတ္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ လွေက်ာ္ေဇာ္က ေျပာပါတယ္။

"Liu Xiaobo နဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်မတို႔ ျမန္မာျပည္က ဘာမွ မေျပာတာကေတာ့ သိပ္ထူးျခားစရာ မျဖစ္ဘူးထင္တယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အခုကာလက တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔လည္း ဆက္ဆံေရးေကာင္းေနတဲ့ကာလျဖစ္တာကိုးေနာ္။ အဲ့ေတာ့ တရုတ္ျပည္သိပ္ၿပီးေတာ့ မၾကိဳက္မယ့္ကိစၥေတြကို မေျပာႏုိင္တာလည္း ပါမွာေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Liu Xiaobo ဆိုတာက တ႐ုတ္ျပည္မွာက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာသာ နာမည္ၾကီးတာ တ႐ုတ္ျပည္မွာေတာ့ သိပ္နာမည္ၾကီးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္ တ႐ုတ္ျပည္ကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ သူ႔ႏုိင္ငံကိုလည္း အေျပာမခံဘူး။ သူမ်ားႏုိင္ငံကိုေျပာလည္း သေဘာမတူဘူး။ သူက အေနာက္တုိင္းက ေျပာေနတဲ့ Liberal Democracy ကေျပာေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုတာက စံခ်ိန္စံညႊန္းႏွစ္ရပ္နဲ႔ေျပာတာျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး သူက လက္မခံတာျဖစ္တယ္။"

တ႐ုတ္အတိုက္အခံ လူေရွာင္ဘိုဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ Tiananmen ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံု အတြင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားစြာ ပါ၀င္ခဲ့သလို၊ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေရး အတြက္ တစိုက္မတ္မတ္ စည္းရံုးလႈပ္ရွားခဲ့တဲ့အတြက္ အၾကိမ္ၾကိမ္ အဖမ္းခံခဲ့ရသလို၊ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ေထာင္ဒဏ္ ၁၁ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရတာပါ။ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ၈ ႏွစ္ၾကာ ေနခဲ့ရျပီးတဲ့ေနာက္ အသည္းကင္ဆာ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ခံစားခဲ့ရျပီး ၾကာသပေတးေန႔က လူေရွာင္ဘို ကြယ္လြန္သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

သူ ကြယ္လြန္သြားတာဟာ အာရွ နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ က လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြအတြက္ေတာ့ ဆံုး႐ံႈးမႈၾကီးတရပ္ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူ တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚခင္ဥမၼာ က ေျပာပါတယ္။

" တရုတ္ႏုိင္ငံက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားတက္ၾကြသူ ပေရာ္ဖက္ဆာLiu Xiaobo အခုလို ဆံုးပါးသြားတာဟာ အင္မတန္မွ ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ က်မတို႔ ဒီမိုကေရစီေရး လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြအတြက္က အင္မတန္မွ ၾကီးမားတဲ့ဆံုး႐ံႈးမႈလည္းျဖစ္တယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားၾကတဲ့အခါမွာ အထူးသျဖင့္ ၈၉ခုႏွစ္ Tiananmen ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈ ကစၿပီးေတာ့မွ ေတာက္ေလ်ာက္ တရုတ္အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ တပါတီအာဏာရွင္စနစ္ကို ၾကိဳးစားၿပီးေတာ့မွ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေျပာင္းဖို႔ လုပ္လာတဲ့သူ တေယာက္အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ေပးဆပ္မႈေတြက အမ်ားၾကီးပဲ က်မတို႔ ကမာၻတဝွမ္းက ဒီမိုကေရစီေရးျမတ္ႏိုးသူ ယံုၾကည္သူ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြအားလံုးရဲ႕ စံနမူနာ တေယာက္လည္းျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုအခ်ိန္မွာ သူ႔ကိုဆံုး႐ံႈးရတာဟာ အာရွဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈတခုလံုးအတြက္ အင္မတန္ၾကီးမားတဲ့ နစ္နာဆံုးရံႈးမႈျဖစ္ တယ္လို႔လည္း က်မေျပာခ်င္ပါတယ္ရွင္ "

အခုခ်ိန္မွာ ထိန္းသိမ္းခံေနရဆဲျဖစ္တဲ့ လူေရွာင္ဘုိရဲ႕ ဇနီးျဖစ္သူ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ တ႐ုတ္အစိုးရကို ၀ိုင္း၀န္းဖိအားေပးေနတဲ့ အေၾကာင္း လည္း ေဒၚခင္ဥမၼာက ေျပာပါတယ္။

" သူဆံုးပါးသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ၂၀၁၀ကတည္းကေပါ့ သူ႔ရဲ႕အမ်ိဳးသမီးကိုလည္း တရုတ္အာဏာပိုင္ေတြက ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားၾကတယ္။ ဆိုေတာ့ အခုသူအခုလို ဆံုးပါးသြားခ်ိန္မွာ က်မတို႔ဒီလူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြ Amnesty International က ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့လည္း သူ႔ကို ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ကေနၿပီးေတာ့မွ လႊတ္ေပးဖို႔အတြက္ တရုတ္အစိုးရကို ေတာင္းဆိုတဲ့လက္မွတ္ေတြလည္း ထိုးေနၾကတယ္ရွင့္။ သူ႔ကိုလည္း အျမန္ဆံုးလႊတ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္ က်မတို႔က။"

အသက္ ၆၂ ႏွစ္အရြယ္၊ တရုတ္ႏိုင္ငံေရးအတိုက္အခံလည္းျဖစ္၊ စာေရးဆရာလည္းျဖစ္သူ ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ Lui Xiaobo ေနာက္ဆံုး အဆင့္ အသည္းကင္ဆာေရာဂါ ခံစားေနရခ်ိန္မွာ သူ႔ကို ျပည္ပမွာ ေဆး၀ါးကုသခြင္ျပဳဖို႔ ႏုိင္ငံတကာ က ၀ိုင္း၀န္း ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကေပမဲ့ တ႐ုတ္အစိုးရက ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး။

သူ ကြယ္လြန္မႈအတြက္ တ႐ုတ္အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ ဆိုျပီး အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက အျပင္းအထန္ ျပစ္တင္ ေ၀ဖန္ေနၾကတာပါ။လူေရွာင္ဘိုရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ႏိုဘဲလ္ဆု ခ်ီးျမင့္ခံခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG