သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးအေပၚ ကန္ ဒဏ္ခတ္မႈ စစ္တပ္ကုိ ပစ္မွတ္ထားျခင္းျဖစ္


ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြ အေပၚ အေမရိကန္အစိုးရက အေရးယူ ဒဏ္ခတ္တဲ့ ဥပေဒအရ လူပုဂၢိဳလ္ (၁၃) ေယာက္အေပၚ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈ အသစ္ေတြ ခ်မွတ္တဲ့ေၾကညာခ်က္။

အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴးေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးကို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိသူစာရင္းထဲ ထည့္သြင္းၿပီး ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈအသစ္ ခ်မွတ္လုိက္တာဟာ ရခုိင္ျပည္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အေပၚ စိတ္ပ်က္ေၾကာင္း အေမရိကန္အစုိးရက ျပသလုိက္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာ့အေရး သုံးသပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာ စစ္တပ္ကုိသာ ျပစ္မွတ္ထား ခ်မွတ္တဲ့ ဒဏ္ခတ္မႈျဖစ္တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးအေပၚ အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔လုိက္တဲ့အေပၚ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈေတြကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္က မႏွစ္က အတည္ျပဳ ျပန္ဌာန္းလုိက္တဲ့ Global Magnitsky Human Rights Accountability Act လုိ႔ေခၚတဲ့ - ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြအေပၚ အေမရိကန္အစိုးရက အေရးယူဒဏ္ခတ္တဲ့ ဥပေဒအရ လူပုဂၢိဳလ္ (၁၃) ေယာက္အေပၚ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈ အသစ္ေတြ ခ်မွတ္လုိ္က္တဲ့အထဲ ျမန္မာစစ္အရာရွိ တဦးျဖစ္သူ အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုး ပါ၀င္ေၾကာင္း အေမရိကန္ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ၾကာသေတးေန႔မွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴးေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုး
အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴးေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုး

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေထာက္ခံၿပီး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ အျပင္ အကတိ လုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အသုံးခ်ႏုိ္င္တဲ့ နည္းလမ္းအားလုံးတုိ႔ကုိ အသုံးျပဳသြားမွာျဖစ္ၿပီး ၾကာသပေတးေန႔က ခ်မွတ္လုိ္က္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆုိ႔မႈ အသစ္ေတြဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအျပင္ မဟာမိတ္ေတြနဲ႔ မိတ္ဘက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လုံၿခံဳမႈကုိ ေထာက္ခံဖုိ႔အျပင္ စံထားခ်က္ေတြကုိလည္း ေလးစားလုိက္နာရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ ၾကာသပေတးေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အေမရိကန္နုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္မႈ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားမႈ ဖမ္းဆီးမႈေတြအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိေၾကာင္း ခိုင္လံုတဲ့အေထာက္အထားေတြ ေတြ႔ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ဆိုၿပီး မေန႔က အိမ္ျဖဴေတာ္က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ ႀကီးၾကပ္ တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴးေဟာင္းျဖစ္ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း ေမာင္ေတာေဒသက လုံၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကုိ ARSA ရုိဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔က ၀င္ေရာက္ခုိက္မႈကုိ လက္တုန္႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ အရပ္သား ရုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈမွာ တာဝန္ရွိသူအျဖစ္ ထည့္သြင္းလိုက္တာပါ။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးကုိ အခုလုိ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူလုိက္တာဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လုပ္ရပ္အေပၚ အေမရိကန္အစုိးရဘက္က စိတ္ပ်က္ေၾကာင္း ျပသလုိက္တာျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံမွဴးေဟာင္း Priscilla Clapp က ေျပာပါတယ္။

“ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြအေပၚ အေမရိကန္က စိတ္ပ်က္ေၾကာင္း ျပသလုိက္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ ျမန္မာအစုိးရကုိ ဆန္႔က်င္တဲ့ လုပ္ရပ္လုိ႔ က်မ မျမင္ပါဘူး။ ဒီ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈဟာ ထိပ္တန္း စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္အေပၚ ခ်မွတ္တာမဟုတ္ဘဲ အေနာက္ပုိင္းတုိင္းေဒသ အႀကီးအကဲ တဦးအေပၚ ခ်မွတ္တာေၾကာင့္ ဒါဟာ ပစ္မွတ္ထား ခ်မွတ္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးအေပၚ အခုလုိ အေရးလုိက္တဲ့အတြက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးကုိ ထိခုိက္မွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း Priscilla Clapp က ေျပာပါတယ္။

“အခုလုိ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူလုိက္တဲ့အတြက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးကို ထိခုိက္မယ္လုိ႔ က်မ မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေတာ့ ထိခုိက္ႏုိင္ပါတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးကလည္း အခုခ်ိန္မွာ ထိခုိက္ၿပီးသား ျဖစ္ေနပါၿပီ။”

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတာဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ျဖစ္ၿပီး အဲဒီလုိ အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ႀကီးမားစြာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ကိစၥကုိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဘယ္လုိမွ လက္ခံမွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း Priscilla Clapp က ေျပာပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးကုိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အခုလုိ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူ လုိက္တာဟာ အေရးပါတဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔က အာရွေရးရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး John Sifton က ေျပာပါတယ္။

“ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စုိးအေပၚ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူလုိက္တာဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ အျပစ္ေပး အေရးယူခံရႏုိင္တယ္ဆုိတာ ျမန္မာအစုိးရကုိ အသိအေပး အေၾကာင္းၾကားလုိက္တဲ့ အေရးပါတဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ လူသားမ်ဳိးႏြယ္စုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ စာရင္းထဲမွာ ထည့္သြင္းခံထားရတဲ့ တျခား ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲဒီလူေတြဟာလည္း အနာဂတ္မွာ အျပစ္ေပးခံရေကာင္း ခံရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါကေတာ့ အေရးပါတဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆုိတာကုိ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ဘယ္ႏွစ္ဦး ေသဆုံးခဲ့တယ္၊ ဘယ္လုိ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္၊ ဘယ္သူေတြက က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆုိတာကုိ အတိအက် သိႏုိင္ေအာင္ ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာသူေတြ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္။”

ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က တေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားက အမ်က္ေဒါသ ထြက္ေနၾကတယ္လုိ႔လည္း John Sifton က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာဆုိျခင္း မရွိတဲ့အေပး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ အီးယူ၊ ဂ်ပန္၊ ကေနဒါ၊ ၾသစေတးလ် စတဲ့ ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ေဒါသထြက္ေနၾကၿပီး အဲဒီႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကုိလည္း ထိခုိက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ေဒါသထြက္ေနတာပါဘဲ။ အီးယူ ဘက္ကလည္း ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အလားတူ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သတိထားသင့္တဲ့ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္တခုက အေမရိကန္အစုိးရနဲ႔ အီးယူ စတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္း၀ုိင္းက ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆုိ႔တာ၊ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိတာေတြဟာ ျမန္မာႏုိ္င္ငံနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြ အေပၚ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမဟုတ္ဘူး၊ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာစစ္အရာရွိေတြ အေပၚ ခ်မွတ္ျခင္းျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ပါဘဲ။”

ၾသဂုတ္လအတြင္း ARSA အစြန္းေရာက္အဖြဲ႔ေတြကို လိုက္လံရွင္းလင္းတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ အေနာက္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္က စစ္သားေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေက်းရြာေတြကို ဝင္ေရာက္ၿပီး ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္တာ အဓမၼျပဳက်င့္တာေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္း မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရသူေတြက ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္ အစုိးရရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ကိုးကားေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးကိုေတာ့ အေနာက္ပုိင္းတုိင္းမွဴးရာထူးက ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာလထဲမွာပဲ ရုတ္တရက္ ဖယ္ရွားၿပီး သူ႔ေနရာမွာ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္စိုးတင့္ႏုိင္ကို အစားထိုး ခန္႔အပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ Donald Trump ၾကာသပေတးေန႔က လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အမိန္႔အရ ဒဏ္ခတ္မႈ ခ်မွတ္ခံလိုက္ရသူေတြအေနနဲ႔ အေမရိကန္မွာ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြရွိရင္ ခ်ိတ္ပိတ္ခံရမွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ အေမရိကန္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးစံနစ္ အသုံးျပဳမႈ မွာလည္း ကန္႔သတ္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္ လဆန္းပုိင္းကတုန္းကလည္း - ေျမာက္ကိုရီးယား ႏုိင္ငံကေန စစ္သုံးပစၥည္းေတြ မ၀ယ္ယူဖို႔ ကန္႔သတ္ထားတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ တားျဖစ္ခ်က္ကို ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့အတြက္ ကာကြယ္ေရး ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရးရုံးရဲ႕ အရာရွိခ်ဳပ္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သိန္းေဌးကို အေမရိကန္အစိုးရက အေရးယူဒဏ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG