သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျပင္သစ္- ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ မိတ္ေဆြမ်ားအဖြဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ေဆြးေႏြး


ျပင္သစ္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရး ႏိုင္ငံတကာေဆြးေႏြးပဲြမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ Dr Shirin Sharmin Chaudhury မိန္႕ခြန္းေျပာၾကားေနစဥ္ (ဇြန္လ ၁ ၂၀၁၈)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက က်ယ္ျပန္႔ၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈစြပ္စဲြခ်က္ေတြအတြက္ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ အရ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုးအထိသြားရမယ္ဆိုရင္ သြားဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ကေနဒါ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Trudeau ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလည္ Bob Rae က ကေျပာပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ Dr. Shirin Sharmin Chaudhury အပါအ၀င္ ျပစ္သစ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနေတြ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႔က ျပင္သစ္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရး ႏိုင္ငံတကာေဆြးေႏြးပဲြမွာ Bob Rae က အဲဒီလို ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံု တင္ဆက္မွာပါ။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၁ သန္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဖိႏွိပ္ညွမ္းပန္းခံရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာအသိုင္းအ၀ိုင္း အေျခအေနအေပၚ ႏိုင္ငံတကာ ေဆြးေႏြးပဲြဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ က်င္းပတဲ့ အစည္းအေ၀းကို ျပင္သစ္လႊတ္ေတာ္မွာ အမတ္ Jean François Mbaye ဦးေဆာင္တဲ့ ျပင္သစ္-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ မိတ္ေဆြမ်ား အဖဲြ႔က စီစဥ္ခဲ့တာပါ။

ဒီေဆြးေႏြးပဲြမွာ အီရန္ႏိုဗယ္လ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ Shirin Ebadi ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ Dr Shirin Sharmin Chaudhury နဲ႔ ကေနဒါ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Trudeau ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလည္ Bob Rae တို႔ အဖြင့္အမွာစကား အသီးသီးေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံေတြကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ၿပီး “ကြ်ႏု္ပ္တို႔ဟာ လူသားေတြျဖစ္တယ္ ဆိုတာ သူတို႔ကို ေျပာလိုက္ပါ” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႕ ဧၿပီလက အစီရင္ခံစာေရးသားခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကေနဒါအထူးကိုယ္စားလွယ္ Bob Rae ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈစြပ္စဲြေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကို တရားစီရင္ႏိုင္ေရး ရရွိလာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားခိုင္လံုမႈအေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာခံုရံုးအထိ သြားသင့္တယ္ဆိုရင္ သြားရမွာျဖစ္တယ္လို႔ အခုလို ဗီြဒီယို မိန္႔ခြန္းကေန တဆင့္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

"Crimes against humanity လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တုိ႔ သိပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း ရရွိလာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြက ညြန္းျပတဲ့ဆီကိုပဲ က်ေနာ္တို႔ သြားရမွာပါ။ ဘယ္အထိထိပဲ သြားသြား က်ေနာ္တို႔ မျဖစ္မေန လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ ခိုင္ခိုင္မာမာရပ္တည္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေထာက္ခံႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းသစ္ေတြရွိေနပါတယ္။ ICC ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုး၊ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ေထာက္ခံမႈနဲ႔ ICC ကိုသြားဖို႔ လုပ္နိုင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အတြက္ လိုအပ္တာက အေထာက္အထားအခ်က္အလက္ေတြကို စနစ္တက်စုေဆာင္းဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ သတ္ျဖတ္မႈ၊ ရက္စက္မႈေတြ အပါအ၀င္ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈနဲ႔ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈအထိ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္တယ္ဆိုတဲ့ ေသခ်ာတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ "

ျမန္မာအစိုးရကိုယ္တိုင္လည္း ရခုိင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡေတြအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးမယ့္ ေကာ္မရွင္ အသစ္တခု ထပ္မံဖဲြ႔စည္းဖို႔ရွိေၾကာင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက ပုဂၢိဳလ္တဦး အပါအ၀င္ အဖဲြ႔၀င္ ၃ ဦး ပါ၀င္မွာျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္တြင္းျပည္ပက ဥပေဒေရးရာနဲ႔ နည္းပညာ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပံ့ပုိးကူညီသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေမလ ကုန္ပိုင္းက ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ျပင္သစ္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပဲြမွာေတာ့ ကမၻာမွာ လူသားခ်င္းဆိုင္ရာ ဒုကၡအက်ပ္အတည္းအႀကီးဆံုးျဖစ္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ျပႆနာကို ကေနဒါအစိုးရအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႕ နံပါတ္၁ ဦးစားေပးအဆင့္အေနနဲ႔ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ Bob Rae က တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

"ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာမွာရွိေနတဲ့ လူသားခ်င္းဆိုင္ရာ အက်ပ္အတည္းကို က်ေနာ္တို႔ေဆာင္ရြက္ေနမႈရဲ႕ ဦးစားေပးေရွ႕တန္းအဆင့္အေနနဲ႕ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုပါတယ္။ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ လူသားခ်င္းဆိုင္ရာ ဒုကၡအက်ပ္အတည္းႀကီးအျဖစ္ က်ေနာ္တို႔ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔လိုပါတယ္။ မိုးရာသီကာလ ေရာက္လာတာနဲ႔အမွ် ဒုကၡသည္ေတြရင္ဆိုင္ရမယ့္ အခက္အခဲေတြဟာ အရင္ကထက္ အဆမတန္ဆိုးရြားလာမယ့္ အေျခအေနရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ နားလည္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။"

ရိုဟင္ဂ်ာ အက်ပ္အတည္းကိစၥေျဖရွင္းရာမွာ အဓိကအေရးႀကီးဆံုးက ဒုကၡသည္ေတြ လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရး ျဖစ္တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ Dr Shirin Sharmin Chaudhury က သူရဲ႕အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ အခုလို ေျပာသြားပါတယ္။

"ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ နည္းဗ်ဴဟာ ႏွစ္ခု ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ နံပါတ္၁ ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးအရ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယကေတာ့ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကို စည္းရံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာ အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ သက္ဆိုင္သူအားလံုးနဲ႔ သံတမန္ဆက္ဆံေရး၊ အျပဳသေဘာေဆာင္ ဆက္ဆံေရးကို လက္ကိုင္ျပဳထားပါတယ္။ ဒီျပႆနာအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ အေျဖရဖို႔ ႀကိဳးပမ္းသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။"

ဒါအျပင္ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးမွာ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ အကူအညီ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေၾကာင္း Shirin Sharmin Chaudhury ကေျပာပါတယ္။

"ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္အရ ဒုကၡသည္ေတြျပန္ပို႔ေရး အခ်က္ ၃ ခ်က္ကို ျမန္မာနဲ႔ သေဘာတူထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အတင္းအက်ပ္ေမာင္းထုတ္ခံရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာဘက္ျခမ္းမွာရွိတဲ့ သူတို႔ ေနရပ္ကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိျပန္သြားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ အေျခခ်ေနထိုင္မႈနဲ႔ ျမန္မာလူမႈအဖဲြ႔အစည္းနဲ႔ တသားတည္းေပါင္းစည္းေနထိုင္မႈကသာ ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔အတြက္ အာမခံႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ျဖစ္ေျမာက္ဖို႔ အတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ပံ့ပိုးမႈေတြက မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရး အစီအစဥ္မွာ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ က်မတို႔နဲ႔ အတူရွိေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။"

ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရး UNHCR ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးရံုးနဲ႕ UNDP ကုလသမဂၢဖြံၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္တို႔နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရၾကား ပထမဆံုးအႀကိမ္ နားလည္မႈစာခြ်န္လႊာ ကေနဦး သေဘာတူညီခ်က္တခ်ဳိ႕ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG