သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ နဲ႔ မဲဆႏၵေပးခြင့္ျပဳဖို႔ အႀကံျပဳထားတဲ့ ျမန္မာ့အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ရိုဟင္ဂ်ာအဖဲြ႕ေတြ ႀကိဳဆို


Her Excellency Vesna Batistic Kos Ambassador of Croatia to the UN

Zawgyi/ Unicode

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်ီနီဗာ မွာျပဳလုပ္ေနတဲ့ ၄၃ ႀကိမ္ေျမာက္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ညီလာခံရဲ႕ တနလၤာေန႔က ျမန္မာ့အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အျပည့္အ၀ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ျပဳဖို႔နဲ႔ မဲဆႏၵေပးခြင့္ ျပဳဖို႔ ထည့္သြင္းေဖၚျပထားတာဟာ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ျမင္ေၾကာင္း ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေနသူ ေဒါက္တာ Wakar Uddin က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း အေမရိကန္အေျခစိုက္ Arakan Rohingya Union၊ US Council of Muslim Organization နဲ႔ ဥေရာပ အေျခစိုက္ Rohingya Council သံုးဖဲြ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဗုဒၶဟူးေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က ေဒါက္တာ Wakar Uddin ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ဒီႏွစ္ ျမန္မာ့အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ရခိုင္နဲ႔ခ်င္းျပည္နယ္က တိုက္ပဲြေတြအေၾကာင္း မီးေမွာင္ထိုးျပထားသလို၊ ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကပ္အတည္း ေျဖရွင္းေရး အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြအပါအ၀င္ အခ်က္ေပါင္း ၄၀ ထည့္သြင္းထားတာဟာ ဒီႏွစ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ Arakan Rohingya Union ဥကၠဌ ေဒါက္တာ Wakar Uddin က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

" ဒီႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီဆံုးျဖတ္ခ်က္က တျခားႏွစ္ေတြ ထက္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အခ်က္ေပါင္း (၄၀) အေသးစိတ္ေရးထားပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေဒသခံတိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အရင္တုန္းက ရွိခဲ့သလိုမ်ဳိး ျပန္ေပးဖုိ႔၊ naturalization လည္းမဟုတ္ဘူး။ NVC လည္းမဟုတ္ဘူး။ ေဒသခံတိုင္းရင္းသား အရင္က သံုးေခါက္ခ်ဳိး မွတ္ပံုတင္ရွိခဲ့သလိုမ်ဳိး အဲဒါကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ အက်ယ္တ၀န္႔ေရးထားပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြ မဲဆႏၵ ေပးပိုင္ခြင့္ ျပဳဖို႔အတြက္၊ အရင္က က်ေနာ္တို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ မဲေပးခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ မဲေပးခြင့္ မေပးေတာ့ပါဘူး။ အစိုးရက အဲဒါကို ရုပ္သိမ္းထားပါတယ္။ အဲဒါကို ျပန္ေပးဖို႔အတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ထဲမွာ ထည့္ထားပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ဟာ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ဖို႔နဲ႔ မဲဆႏၵေပးခြင့္ ျပဳဖို႔ အခ်က္ေတြကို ထည့္ထားပါတယ္။ ေနာက္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥပါ။ အခုက်ေနာ္တို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ၁.၅ သန္းေလာက္ရွိေနပါတယ္။ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။ သူတို႔ ေနရပ္ျပန္သြားဖို႔ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရၾကား ၂၀၁၇ခုနွစ္က သေဘာတူညီမႈ ယူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မူရင္းေဒသျပန္သြားဖို႔ အေျခအေန မရွိေသးပါဘူး။ အဲဒီအေျခအေနကိုလည္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ထဲမွာ ေရးထားပါတယ္။"

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာကို ICJ တရားရံုးမွာ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ စဲြခ်က္နဲ႔ တရားစဲြထားတာကို ႀကိဳဆိုတယ္လို႔ ေဖၚျပထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္က ျမန္မာအစိုးရ အၿမဲတမ္းေျပာေနသလိုမ်ဳိး ကုလသမဂၢဘက္က ဘက္လိုက္တယ္ဆိုတာမ်ဳိး ျဖစ္မေနဘူးလား။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin ။ ။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ေျပာမွာပဲ။ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္တဲ့ crime (ရာဇ၀တ္မႈ)ပါ။ အေသးစိတ္ အေထာက္အထားေတြရွိပါတယ္။ အခ်က္အလက္ အားလံုးရွိပါတယ္။ ဘက္လိုက္စရာ မရွိပါဘူး။ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ပါေနတဲ့ အခ်က္ (၄၀)လံုး ၾကည့္ရင္ မမွန္တဲ့ အခ်က္ တခုမွ မရွိဘူး။ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီက အမွန္ကိုေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခု ရိုဟင္ဂ်ာေလွစီးဒုကၡသည္ေတြ ကိစၥမွာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံဘက္ ပင္လယ္မွာ လူေပါင္း ၁၀၀ ေလာက္လိုက္ပါလာတဲ့ ေလွတစီး ေမ်ာေနတာ၊ ကမ္းကပ္ခြင့္ ေစာင့္ေနတာ၊ လြန္ခ့ဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြတုန္းကလည္း မေလးရွား ပင္လယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ေလွတစီး ေမ်ာေနတာေတြရွိေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ဒီပင္လယ္မွာ ေမ်ာေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို ဘာမွ မလုပ္ေပးႏိုင္ဘူးလား။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin ။ ။ ျပႆနာက ဒီလုိပါ။ မေလးရွားနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရွိေနပါတယ္။ မေလးရွားမွာဆိုရင္ က်ေနာ္သိသေလာက္ ရိုဟင္ဂ်ာ တသိန္းေက်ာ္ရွိေနပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားမွာလည္း အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ မေလးရွားက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အကာအကြယ္ေပး ေစာင့္ေရွာက္ေနပါတယ္။ အခု စက္ေလွေပၚကေန တက္ခြင့္မေပးတဲ့ကိစၥမွာ အဲဒီအစိုးရေတြ ေျပာတဲ့ သူတို႔ျပႆနာက ဒီလူေတြကို တက္ခြင့္ေပးရင္ ေနာက္ထပ္ အမ်ားႀကီးလာမယ္။ အဲေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္စခန္းေတြက ဒုကၡသည္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရခိုင္ျပည္က ဒုကၡသည္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ အားလံုး ကိုယ္ေနရပ္ရင္း ျပန္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈအရ သူတို႔ကို ကူညီ ကယ္ဆယ္သင့္ပါတယ္။ သူတို႔ကို အဲဒီအစိုးရေတြက လက္ခံသင့္တယ္ဆိုေပမဲ့ ေနရပ္ရင္းႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက သူတို႔ကို ျပန္လက္ခံဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘာလို႕လည္းဆိုေတာ့ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွားက က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံမဟုတ္ပါဘူး။

ရိုဟင္ဂ်ာအသံုးအႏႈန္းကို လက္မခံတဲ့ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ျမန္မာ့အေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္မခံ ပယ္ခ်ထားပါတယ္။


------------------------

နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် နဲ့ မဲဆန္ဒပေးခွင့်ပြုဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ မြန်မာ့အရေး ဆုံးဖြတ်ချက် ရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့တွေ ကြိုဆို

ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာ မှာပြုလုပ်နေတဲ့ ၄၃ ကြိမ်မြောက် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ ညီလာခံရဲ့ တနင်္လာနေ့က မြန်မာ့အရေး ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ရိုဟင်ဂျာတွေကို အပြည့်အဝနိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ပြုဖို့နဲ့ မဲဆန္ဒပေးခွင့် ပြုဖို့ ထည့်သွင်းဖေါ်ပြထားတာဟာ အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်ကြောင်း ရိုဟင်ဂျာအရေး ဦးဆောင်လှုပ်ရှားနေသူ ဒေါက်တာ Wakar Uddin က ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြိုဆိုကြောင်း အမေရိကန်အခြေစိုက် Arakan Rohingya Union၊ US Council of Muslim Organization နဲ့ ဥရောပ အခြေစိုက် Rohingya Council သုံးဖွဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

မအင်ကြင်းနိုင်က ဒေါက်တာ Wakar Uddin ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ဒီနှစ် မြန်မာ့အရေး ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ရခိုင်နဲ့ချင်းပြည်နယ်က တိုက်ပွဲတွေအကြောင်း မီးမှောင်ထိုးပြထားသလို၊ ရိုဟင်ဂျာ အကြပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေး အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေအပါအဝင် အချက်ပေါင်း ၄၀ ထည့်သွင်းထားတာဟာ ဒီနှစ်ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ ထူးခြားချက် ဖြစ်တယ်လို့ Arakan Rohingya Union ဥက္ကဌ ဒေါက်တာ Wakar Uddin က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

" ဒီနှစ် လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီဆုံးဖြတ်ချက်က တခြားနှစ်တွေ ထက် ပိုကောင်းပါတယ်။ အချက်ပေါင်း (၄၀) အသေးစိတ်ရေးထားပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေကို ဒေသခံတိုင်းရင်းသား အဖြစ် အရင်တုန်းက ရှိခဲ့သလိုမျိုး ပြန်ပေးဖို့၊ naturalization လည်းမဟုတ်ဘူး။ NVC လည်းမဟုတ်ဘူး။ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား အရင်က သုံးခေါက်ချိုး မှတ်ပုံတင်ရှိခဲ့သလိုမျိုး အဲဒါကို ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ အကျယ်တဝန့်ရေးထားပါတယ်။ နောက်တချက်က ရိုဟင်ဂျာတွေ မဲဆန္ဒ ပေးပိုင်ခွင့် ပြုဖို့အတွက်၊ အရင်က ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာတွေ နှစ်ပေါင်းများစွာ မဲပေးခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ မဲပေးခွင့် မပေးတော့ပါဘူး။ အစိုးရက အဲဒါကို ရုပ်သိမ်းထားပါတယ်။ အဲဒါကို ပြန်ပေးဖို့အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲမှာ ထည့်ထားပါတယ်။ အဲဒီအချက်ဟာ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားအဖြစ် သတ်မှတ်ဖို့နဲ့ မဲဆန္ဒပေးခွင့် ပြုဖို့ အချက်တွေကို ထည့်ထားပါတယ်။ နောက် အရေးကြီးတဲ့ အချက်က ရိုဟင်ဂျာတွေ နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စပါ။ အခုကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ၁.၅ သန်းလောက်ရှိနေပါတယ်။ အခြားနိုင်ငံတွေမှာလည်း ရှိနေပါတယ်။ သူတို့ နေရပ်ပြန်သွားဖို့ မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရကြား ၂၀၁၇ခုနှစ်က သဘောတူညီမှု ယူခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မူရင်းဒေသပြန်သွားဖို့ အခြေအနေ မရှိသေးပါဘူး။ အဲဒီအခြေအနေကိုလည်း ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲမှာ ရေးထားပါတယ်။"

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲမှာ မြန်မာကို ICJ တရားရုံးမှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု စွဲချက်နဲ့ တရားစွဲထားတာကို ကြိုဆိုတယ်လို့ ဖေါ်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီအချက်က မြန်မာအစိုးရ အမြဲတမ်းပြောနေသလိုမျိုး ကုလသမဂ္ဂဘက်က ဘက်လိုက်တယ်ဆိုတာမျိုး ဖြစ်မနေဘူးလား။

ဒေါက်တာ Wakar Uddin ။ ။ မြန်မာအစိုးရကတော့ ပြောမှာပဲ။ မြန်မာစစ်တပ်က ကျူးလွန်တဲ့ crime (ရာဇဝတ်မှု)ပါ။ အသေးစိတ် အထောက်အထားတွေရှိပါတယ်။ အချက်အလက် အားလုံးရှိပါတယ်။ ဘက်လိုက်စရာ မရှိပါဘူး။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ပါနေတဲ့ အချက် (၄၀)လုံး ကြည့်ရင် မမှန်တဲ့ အချက် တခုမှ မရှိဘူး။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီက အမှန်ကိုပြောတာဖြစ်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခု ရိုဟင်ဂျာလှေစီးဒုက္ခသည်တွေ ကိစ္စမှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဘက် ပင်လယ်မှာ လူပေါင်း ၁၀၀ လောက်လိုက်ပါလာတဲ့ လှေတစီး မျောနေတာ၊ ကမ်းကပ်ခွင့် စောင့်နေတာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်တွေတုန်းကလည်း မလေးရှား ပင်လယ်မှာ ရိုဟင်ဂျာ လှေတစီး မျောနေတာတွေရှိနေပါတယ်။ နိုင်ငံတကာအနေနဲ့ ဒီပင်လယ်မှာ မျောနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေကို ဘာမှ မလုပ်ပေးနိုင်ဘူးလား။

ဒေါက်တာ Wakar Uddin ။ ။ ပြဿနာက ဒီလိုပါ။ မလေးရှားနဲ့ အင်ဒိုနီးရှားမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေရှိနေပါတယ်။ မလေးရှားမှာဆိုရင် ကျနော်သိသလောက် ရိုဟင်ဂျာ တသိန်းကျော်ရှိနေပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှားမှာလည်း အများကြီးရှိနေပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ မလေးရှားက ရိုဟင်ဂျာတွေကို အကာအကွယ်ပေး စောင့်ရှောက်နေပါတယ်။ အခု စက်လှေပေါ်ကနေ တက်ခွင့်မပေးတဲ့ကိစ္စမှာ အဲဒီအစိုးရတွေ ပြောတဲ့ သူတို့ပြဿနာက ဒီလူတွေကို တက်ခွင့်ပေးရင် နောက်ထပ် အများကြီးလာမယ်။ အဲတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်စခန်းတွေက ဒုက္ခသည်တွေပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရခိုင်ပြည်က ဒုက္ခသည်တွေပဲဖြစ်ဖြစ် အားလုံး ကိုယ်နေရပ်ရင်း ပြန်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုအရ သူတို့ကို ကူညီ ကယ်ဆယ်သင့်ပါတယ်။ သူတို့ကို အဲဒီအစိုးရတွေက လက်ခံသင့်တယ်ဆိုပေမဲ့ နေရပ်ရင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက သူတို့ကို ပြန်လက်ခံဖို့ လိုပါတယ်။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားက ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံမဟုတ်ပါဘူး။

ရိုဟင်ဂျာအသုံးအနှုန်းကို လက်မခံတဲ့ မြန်မာအစိုးရကတော့ မြန်မာ့အရေးဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်မခံ ပယ်ချထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG