သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြေနရပ္ျပန္ေရး ရခိုင္ကဒုကၡသည္ေတြပါ စိုးရိမ္


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ တိမ္းေရွာင္လာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ တိမ္းေရွာင္သြားတဲ့ သိန္းခ်ီ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြထဲက ဒုကၡသည္ ၂,၀၀၀ ကို ပထမဆံုး အသုတ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကို ေရွ႕လာမယ့္သီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ျပန္ပို႔ဖို႔ ဘဂၤလား-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြက ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီျဖစ္ေပမဲ့လို႔ ျပန္ရမယ့္ စာရင္း ဝင္ ဒုကၡသည္အမ်ားစုကေတာ့ လံုၿခံဳေရး စိုးရိမ္ခ်က္ေတြနဲ႔ လံုးဝ မျပန္လိုၾကေသးဘူး လို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာဆိုလုိက္ၾကပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲမွာပဲ IDP ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ခိုလံႈေနရဆဲ မူဆလင္ဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ေတာင္ ခုိင္မာတဲ့ဘဝ အာမခံခ်က္နဲ႔ လံုၿခံဳေရး အစီအမံ ေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ျခင္းမရွိေသးတာမို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာဖို႔ မသင့္ေသးဘူးလို႔ စစ္ေတြ မူဆလင္ဒုကၡသည္ေတြကေျပာဆိုၾကပါတယ္။ မဆုမြန္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လကုန္ပိုင္းတုန္းက ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္း လံုၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကို ARSA အစြန္းေရာက္အဖြဲ႔ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြေနာက္ပိုင္း လံုၿခံဳေရးအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမ ရွင္းလင္း မႈေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ သိန္းခ်ီတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ေတြ တိမ္းေရွာင္ သြားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။အဲ့ဒီ့ဒုကၡသည္ ၇ သိန္းေက်ာ္ထဲက ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ကို အုပ္စုလိုက္ ပထမဆံုး အသုတ္အေနနဲ႔ လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလလယ္မွာ ျပန္ပို႔ဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့အေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး တာဝန္ရွိ သူေတြဘက္က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာပါ။

ျပန္လာၾကမယ့္သူေတြအတြက္ ျပန္လည္လက္ခံေနရာခ်ထားေရး အစီအစဥ္ေတြ အဆင္သင့္ျဖစ္ေန ပါၿပီလို႔ ျမန္မာအစိုးရက ေျပာဆိုထားေပမဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္းကိုျပန္ႏုိင္ ေလာက္ေအာင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘက္မွာ ခိုင္မာတဲ့ ဘဝအာမခံခ်က္ အသက္အႏၱရာယ္လံုၿခံဳေရး-နုိင္ငံသားအခြင့္အေရးနဲ႔ အေျခခံ လူ႔အခြင့္ အေရးေတြ ေပးဖို႔ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ အစီအစဥ္ကုိ ခ်က္ျခင္း ဆုိင္းငံ့ထားဖုိ႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေတာင္းဆုိေနၾကတာပါ။

အခုဆိုရင္ေတာ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ပထမဆံုးအသုတ္ျပန္ပို႔မယ့္ စာရင္းထဲပါသူေတြ ေနရပ္ျပန္ဖို႔ ျပင္ဆင္ ခုိင္းေနသလို ေနရပ္ျပန္ၾကရမယ့္ဒုကၡသည္ေတြအမ်ားစုကေတာ့ လံုၿခံဳေရးစိုးရိမ္ခ်က္ေတြနဲ႔ မျပန္လိုၾကေသးဘဲ အေတာ္ေလးစိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ေနၾကတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ Cox's Bazar အနီး ဘာလုခါေလ ဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုမ်ိဳးသန္႔က ေျပာပါ တယ္။

“အဲဒီစာရင္းမွာ ပထမအသုတ္အေနနဲ႔ ဒုကၡသည္ ၂၀၀၀ ေလာက္ ပို႔မယ္လို႔ေျပာတယ္။ အဲဒီ စာရင္းမွာ ပါတဲ့လူတခ်ဳိ႕ကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ပါ အဆုံးစီရင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ ၾကားဖူးပါတယ္။ အခု ဘာအာမခံခ်က္မွ မရွိဘဲ ဒီအတုိင္း ျပန္ရမယ္ဆိုရင္ျပန္ဖို႔ထက္ ဒီမွာပဲ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အဆံုးစီရင္- ပိုေကာင္းလိမ့္မယ္လို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ အဲလိုမ်ဳိး ႀကိဳးစားေနတာ။ တကယ္လို႔ ဒီဒုကၡသည္က ဒီအတုိင္းဆိုရင္ လံုးဝ ျပန္ခ်င္စိတ္ မရွိပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဒုကၡသည္က ျပန္ဖို႔ဆိုရင္ သူတို႔ ဘဝအတြက္ ဘာ အာမခံခ်က္မွ မရွိပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ သူတို႔ ေၾကာက္လို႔ ေျပးလာတာ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔အခု ဘာအာမခံခ်က္မွမရွိဘဲ ဒီအတုိင္းျပန္ ရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ အဓိကေတာင္းဆိုခ်င္တာကေတာ့ အဲဒီေဒသမွာ …က်ေနာ္တို႔ ဌာေနေဒသ က်ေနာ္တို႔ ေမြးရပ္ေျမမွာ လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ႏိုင္ငံတကာ အေစာင့္အၾကပ္ေတြနဲ႔ အတူ လံုလံုျခံဳျခံဳရွိႏုိင္ဖို႔ ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ျပန္ဖို႔၊ ႐ုပ္သိမ္းထားတဲ့ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးကေနစၿပီးေတာ့ အကုန္လံုးပါ။”

ျပန္လာမယ့္ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေနရာခ်ထားေရး ဘဂၤလား-ျမန္မာ နယ္စပ္ေတြမွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ၾကားစခန္းေတြျဖစ္တဲ့ ငါးခူရ၊ ေတာင္ၿပိဳလက္ဝဲ၊ လွဖိုးေခါင္ စတဲ့ ယာယီ လက္ခံေရး ၾကားစခန္းေတြကိုေတာ့ ျမန္မာ အစိုးရဘက္က အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္တယ္ လို႔ ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ ရခုိင္ ျပည္နယ္ထဲမွာပဲ လူမ်ိဳးေရး-ဘာသာေရးဆန္တဲ့ အဓိက႐ုဏ္းအၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ ကတည္းက ေနရပ္ရင္းကေန တိမ္းေရွာင္ေနရၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာ ခိုလံႈေနရဆဲ ဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ေတာင္မွ ခုိင္မာတဲ့ ဘဝအာမခံခ်က္ မရွိေသးသလို လံုၿခံဳေရးစိုးရိမ္မႈေတြ ရွိေနဆဲပဲလို႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ IDP ဒုကၡသည္စခန္းေန ဒုကၡသည္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးခင္ေမာင္ထြန္းက သူတို႔ရဲ႕ စိုးရိမ္ခ်က္ကို အခုလိုေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ဒီစစ္ေတြမွာရွိေနတဲ့ IDP ေတြက်ေတာ့ ၂၀၁၂ ကတည္းက ဒီမွာေရာက္လာတာျဖစ္တယ္။ ဒီမွာ ေနရတဲ့ အေနအထားကလည္း ေတာ္ေတာ္ ေအာက္တန္းက်တဲ့ဘဝနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရင္ဆုိင္ၿပီး ေနလာရတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ၂၀၁၇ ကတည္းကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို အစုိးရဘက္က Declare Operation လုပ္တယ္ဆိုၿပီး ေတာ့ လူေတြ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ဟိုဘက္မွာ ေရာက္သြားရတယ္။ အဲဒါက အခု ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ဖိအားေအာက္ မွာ ဘဂၤလားနဲ႔ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့မွ လူေတြကို repatriation လုပ္မယ္ဆိုၿပီး ျပန္လက္ခံမယ္ဆိုတဲ့ ဟာေတြ ေပၚလာတယ္။ ဒါေတြက က်ေနာ္တို႔ သိထားဖို႔လိုတာက ၿပည္တြင္းမွာ ဒီ camp ထဲမွာ ၂၀၁၂ ကေန IDP ဘဝနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၿပီးေတာ့ အခက္အခဲေတြအမ်ားႀကီးနဲ႔ ေနထိုင္ေနရတဲ့သူေတြကို အစိုးရက ဘယ္လို လုပ္ေပးထားခဲ့လဲဆိုတာ ေျပာရမွာ။ သူတို႔ မူလေနရာမွာေသာ္လည္းေကာင္း သူတို႔ လိုလားတဲ့ေနရာမွာ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သူတုိ႔ ေပ်ာ္တဲ့ေနရာမွာေသာ္လည္းေကာင္း ေနရာခ်ေပးဖို႔အတြက္ အစိုးရကိုေတာင္းဆို ထားတာရွိတယ္။ ဒီအစိုးရက ဒါေတြကိုေတာင္ မလုပ္ေပးခဲ့တာေတြရွိတယ္။

က်ေနာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ရွိေနတဲ့ Community နဲ႔ စကားေျပာခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္ အခု ခ်က္ျခင္းေခၚမယ့္ အေျခအေနမွာ ႏိုဝင္ဘာ mid မွာေခၚမယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ၁၅ ရက္ေန႔ေလာက္မွာ ေခၚမယ္လို႔ ေျပာထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ မလာပါနဲ႔လို႔ က်ေနာ္ တုိက္တြန္းခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ေတာင္ ဒီမွာ မနည္း အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၿပီး ေနရတဲ့ဟာကို။ ေနာက္တခု သူတို႔ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန ရခုိင္ကို ျပန္ေခၚလာမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ စားဝတ္ေနေရးေပါ့ေနာ္၊ သူတို႔ေတြ ဘဝလံုၿခံဳေရး၊ သူတို႔ေတြရဲ႕ သြားလာခြင့္ေရး- Freedom of Movement – ဒါေတြကို ဘယ္သူက တာဝန္ယူမွာလဲ။”

ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြဘက္ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ေနရပ္ရင္းျပန္ႏုိင္ေရး အပါအဝင္ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ နုိင္ငံသားအခြင့္အေရး တန္းတူရရွိေရး၊ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈရွိေရးနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ေနရပ္ရင္းေတြမွာ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးေရးစတဲ့ အခြင့္အေရးေတြအျပည့္အဝေပးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုေနၾကတာပါ။ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို လက္မခံထားေပမယ့္ လို႔ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ ၇ သိန္းေက်ာ္အနက္ ဌာေနျပန္ပို႔ႏိုင္ေရး ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား စီစစ္ထားၿပီးျဖစ္တဲ့ ဒုကၡသည္ ၈၀၀၀ထဲကမွ စိစစ္ထားၿပီး ဒုကၡသည္ႏွစ္ေထာင္ကို ပထမအသုတ္ ျပန္လက္ခံမယ္လို႔ ကတိေပးေျပာဆိုထားၿပီး ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးအစီအစဥ္ေတြ အဆင္ေျပရင္ေတာ့ အဲ့ဒီ ဒုကၡသည္ေတြကို လာမယ့္ႏုိဝင္ဘာ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ စတင္လက္ခံမွာျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG