သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေဆာ္ဒီ-တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရး ေခ်ာေမြ႔ႏိုင္မလား


 ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ႏိုင္ငံအိမ္ေ႐ွ႕မင္းသား Mohammad Bin Salman တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ Beijing ၿမိဳ႕ေတာ္ကိုေရာက္ရွိ

ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ႏိုင္ငံအိမ္ေ႐ွ႕မင္းသား Mohammad Bin Salman တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ Beijing ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ၂ ရက္ၾကာခရီးစဥ္ အျဖစ္ ၾကသပေတးေန႔ကဆိုက္ေရာက္ခဲ႔ပါတယ္။ ဒီခရီးစဥ္ဟာ သတင္းေထာက္ Jamal Khashoggi ကို သတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ၿပီး ႏိုင္ငံံတကာမွာ က်ဆင္းေနတဲ့ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ပံုရိပ္ကို ျမႇင့္တင္ဖို႔နဲ႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအတြက္ျဖစ္ေပမဲ့ သူတို႔ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးမွာ ႏိုင္ငံေရး အတားအဆီးေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း Sibal Dasgupta Beijing ၿမိဳ႕ေတာ္ကေပးပို႔တဲ့သတင္းလႊာကို ဦးေက်ာ္ဇံသာ က ေျပာျပပါလိမ့္မယ္။

ေဆာ္ဒီ အိမ္ေရွ႕မင္းသားမလာခင္ ရက္သတၱတပတ္ အေတာ္မ်ားမ်ားက တရုတ္ဟာ ေဆာ္ဒီရဲ႕ ေဒသတြင္းၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္တဲ့ အီရန္ႏိုင္ငံကို ႏွစ္သိမ့္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီခရီးစဥ္ေၾကာင့္ တရုတ္ရဲ႕ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မူ၀ါဒ မဟာျဗဴဟာ မိတ္ဖက္ ဖြဲ႔စည္းမႈ စတာေတြ ေျပာင္းလဲသြားစရာအေၾကာင္းမရွိဘူးလို႔ တရုတ္သမၼတ Xi က ဧည့္သည္ေတာ္ အီရန္ပါလီမန္ဥကၠ႒ကို ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

ဆူနီ အစၥလာမ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ေဆာ္ဒီအာေရဗ်နဲ႔ shia မြတ္ဆလင္အမ်ားစုေနထိုင္ရာ အီရန္ႏိုင္ငံတို႔ဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ေရးအတြက္ အစဥ္အလာ ၿပိဳင္ဘက္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႕ ရင္းႏွီးတဲ့ မဟာမိတ္ေဆာ္ဒီအာေရဗ်နဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရနဲ႔ အဆင္မေျပျဖစ္ေနတဲ့ အီရန္ႏိုင္ငံတို႔အၾကား ထိန္းညိွေရးကိစၥဟာ တရုတ္အဖို႔ သိမ္သိမ္ေမြ႔ေမြ႔ကိုင္တြယ္ရမယ့္ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။

ေဟာင္ေကာင္ Baptist တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ Jean-Pierre Cabestan က ဒီ ၂ ႏိုင္အၾကား တရုတ္ဟာ တည့္တည့္မတ္မတ္ရပ္တည္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခုအခါမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့အတြက္လည္း ခ်မ္းသာတဲ့ မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံ ၂ ခုေထာက္ခံမႈ ကို တရုတ္က လိုအပ္ေနပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ေဆာ္ဒီနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ ေျပလည္လွတယ္လို႔မဆိုႏိုင္ဘူးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

“တရုတ္အစိုးရနဲ႔ ေဆာ္ဒီအစိုးရတို႔အၾကား ဆက္ဆံေရးတို႔ကေတာ့ သိပ္ေခ်ာေမြ႔ေနတာမဟုတ္ပါဘူး။ အျမဲတမ္း လိုလို အဖုအထစ္ေတြရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ျပႆနာတခုကေတာ့ အီရန္ကိစၥျဖစ္ျပီး ေနာက္တခုကေတာ့ တရုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံအတြင္းက မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ တားဆီးပိတ္ပင္မႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ကိစၥပဲျဖစ္ပါတယ္။ Uighur ေတြတင္မကပဲ Ningxia က Hui ေတြကိစၥလဲ ပါ၀င္ပါတယ္။

အလားတူစြာပဲ တရုတ္နဲ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးဆက္ဆံခဲ့တဲ့ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံပံုရိပ္ဟာလည္း က်န္မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံအၾကားမွာ က်ဆင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ တရုတ္ဘက္ကလည္း စိုးရိမ္စရာေတြ ရွိေနတယ္လို႔ Cabestan က ေျပာပါတယ္။

“ တရုတ္ဘက္ကလဲ သူတို႔ဆီက မူဆလင္ေတြအေပၚမွာ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်က Wahabi အယူအဆ လႊမ္းမိုးလာမွာကို အထူးစိုးရိမ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆာ္ဒီနဲ႔ဆက္ဆံတဲ့ေနရာမွာ ဒီကိစၥကို တရုတ္က အထူးပဲ သတိထားေနတာျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္ ဒီ ၂ ႏိုင္ငံအၾကား ဆက္ဆံေရးမွာ ဘာသာအယူ၀ါဒေတြက အဓိကမက်ဘူး။ စီးပြားေရးသာလ်င္ အဓိကက်တယ္လို႔လည္း တခ်ိဳ႕က သံုးသပ္ပါတယ္။ ေဆာ္ဒီအိမ္ေရွ႕မင္းသားဟာ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာ ေဒၚလာ ဘီလီယံ သန္း ၁၀၀ ဖိုး ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမယ္လို႔ ကမ္းလွမ္းခဲ့ၿပီး ဒီကမ္းလွမ္းမႈဟာ Belt and Road စီမံကိန္းလို႔ေခၚတဲ့ ခါးပတ္လမ္းကိစၥကို တြန္႔ဆုတ္ေနတဲ့ အိႏိၵယအတြက္ အင္မတန္ထူးျခားလွပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် အိမ္ေရွ႕မင္းသားဟာ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွာလည္း တရုတ္တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ဂြာတာ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕အနားမွာ ေရနံခ်က္စက္ရံုတည္ေဆာက္ဖို႔အပါအ၀င္ ေဒၚလာဘီလီယံ သန္း ၂၀ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံဖို႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

ဒီကိစၥကိုေရာ တရုတ္က ႏွစ္သက္ပါ့မလား။ Andrew Small ဟာ တရုတ္- ပါကစၥတန္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သီးျခားစာအုပ္ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့သူပါ။

“တကယ့္လက္ေတြ႔မွာေတာ့ Gwadar မွာ ေနာက္ထပ္ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံလာမယ့္ ကိစၥဟာ တရုတ္ ပါကစၥတန္ စၾကၤန္ အတြက္ ပိုျပီးအရွိန္အဟုန္ေကာင္းေစတဲ့ကိစၥရပ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရး အားျဖင့္ေတာ့ တရုတ္က ႏိုင္ငံေရးအရ နည္းနည္းေလး ပိုစဥ္းစားႏိုင္ပါတယ္။ ပါကစၥတန္ အတြက္ေတာ့ ဒီကိစၥဟာ တရုတ္အေပၚမွာ မွီခိုေနရတဲ့ကိစၥကို သိမ္သိမ္ေမြ႔ေမြ႔ေလး ျပန္ထိန္းႏိုင္တဲ့ သေဘာေဆာင္ပါတယ္။ ပါကစၥတန္ဘက္က တခ်ိဳ႕ဟာဆိုရင္ တရုတ္ကိုအေရးၾကီးတဲ့ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ဆက္လက္ ထားရွိတဲ့တိုင္ေအာင္ တရုတ္ရဲ႕ ၾသဇာ လြမ္းမိုးမႈ အလြန္အက်ြံျဖစ္လာ ေလမလားဆိုတာကို စိုးရိမ္ေနၾကတာပါ။”

အခု တရုတ္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ဆက္ဆံေရးမွာ ဒီလိုႏိုင္ငံေရးအရ ျပႆနာေတြရွိႏိုင္ေပမယ့္ စီးပြားေရးဘက္မွာေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈရရွိမယ္လို႔ေတာ့ ၂ ႏိုင္ငံလံုးက ေမွ်ာ္မွန္းေနၾကတာပါ။ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ရဲ႕ ၂၀၃၀ ျပည့္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျဖစ္တဲ႔ ေရနံအေျချပဳစီးပြားေရးမွ လႊတ္ေျမာက္ေရး နဲ႔ တရုတ္ခါးပတ္လမ္းစီမံကိန္းတို႔ဟာ ဆံုစည္းႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာလည္း စဥ္းစားစရာျဖစ္ေနပါတယ္။ Niu Song ဟာ ရွန္ဟိုင္းႏိုင္ငံတကာေလ့လာေရသကၠသိုလ္က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သုေတသီတဦးျဖစ္ပါတယ္။

“အေမရိကန္ဟာ သူတို႔အတြက္ အေရးအၾကီးဆံုး မဟာဗ်ဴဟာမိတ္ဖက္ အျဖစ္ဆက္လက္ရွိေနေပမယ့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ဟာ ေရနံ ေခတ္လြန္ကာလအတြက္လဲ ျပင္ဆင္လာေနပံုရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်န္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ဆက္ဆံေရးကို တိုးျမွင့္လာတယ္။ ထြန္းသစ္စ စီးပြားေရး အင္အားၾကီးနိုင္ငံေတြနဲ႔ စီးပြားေရးေဆာင္ရြက္ဖို႔ၾကိဳးစားလာတယ္။ ျပႆနာေတြၾကံဳလာရင္ တခါတည္း မဆံုးရံႈးရေအာင္ဆိုတဲ့သေဘာျဖစ္ပါတယ္။”

ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ဆီက ေရနံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရုတ္က ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားသလို အျပန္အလွန္အားျဖင့္ တရုတ္ရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အဦးတည္ေဆာက္ေရး အိမ္ရာခရီးသြားလုပ္ငန္း ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာေတြကို ေဆာ္ဒီအာေရဗ်က ေမွ်ာ္လင့္ေနေၾကာင္းပါ။

ေဆာ္ဒီ-တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရး ေခ်ာေမြ႔ႏိုင္မလား
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:00 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG