သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ ဘာအတြက္ ျဖစ္မလဲ


၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြအတြင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က မဲရံုးတရံု။

ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္း ႏုိင္ငံေရး နယ္ပယ္ထဲ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနသူေတြၾကား အေျပာမ်ားဆံုး ကိစၥ တစ္ခုကေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကေန လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ ေတြကို ျပင္ဆင္တဲ့ ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူး စိတ္တ၀င္စားနဲ႔ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိေနၾကတာကေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ သူတုိ႔ အိမ္ေထာင္စု၀င္ေတြကို တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႕ ျပင္ပက မဲရံုေတြမွာ မဲေပးေစမယ္ ဆုိတဲ့ ကိစၥပါ။ အရင္ကေတာ့ သူတုိ႔ေတြဟာ တပ္ရင္း၊ တပ္ဖြဲ႕ အတြင္းက မဲရံုေတြမွာပဲ မဲေပးခဲ့ၾကရတာပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ နည္းဥပေဒမွာ အဲလို ျပင္ဆင္လိုက္တာကို ၾကိဳဆို ေထာက္ခံတဲ့သူေတြ ရွိသလို၊ လိုအပ္လို႔လား၊ တပ္မေတာ္သားေတြကို မယံုလို႔လား ဆိုျပီး ေမးခြန္းထုတ္သူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ကန္႔ကြက္တယ္ဆုိတဲ့ ေျပာဆိုမွဳမ်ိဳးကိုေတာ့ မၾကားမသိရေသးပါဘူး။ ၂၀၁၉ ေအာက္တုိဘာ ၃ ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ၅ ၾကိမ္ေျမာက္ ျပင္ဆင္တဲ့ နည္းဥပေဒ ေတြမွာ ဘာေတြ ပါ၀င္သလဲ၊ အဲဒီ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ေၾကာင့္ ဘယ္လို အက်ိဳးရလာဒ္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္မလဲ ဆုိတာ ေလ့လာ တင္ျပသြားပါ့မယ္။

အခု ျပင္ဆင္လိုက္တာဟာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ နဲ႔ တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ ေတြ ပါ၀င္ၾကပါတယ္။ ျပင္ဆင္တဲ့ နည္းဥပေဒေတြထဲမွာ စိတ္၀င္စားဖို႔ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြကို တပ္ျပင္ပ မဲရံုေတြမွာ မဲေပးခုိင္းမယ့္ ကိစၥပါ။ အဲဒီ အတြက္ သက္ဆုိင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒ ၃၉၊ နည္းဥပေဒခြဲ (က) ကို အစားထိုးလိုက္တဲ့ ျဖည့္စြက္ခ်က္မွာ ေတြ႕ႏိုိင္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကေတာ့ “ (၂) ေကာ္မရွင္ဇ။္ တာ၀န္ေပးခ်က္ႏွင့္ အညီ တပ္မေတာ္သားမ်ားႏွင့္ ယင္းတို႔ႏွင့္ အတူေနထိုင္ၾကသည့္ အိမ္ေထာင္စု၀င္မ်ား ေနထုိင္ရာ တပ္ရင္း တပ္ဖြဲ႕မ်ားအတြက္ မဲရံုေနရာ သတ္မွတ္ရာ၌ သက္ဆုိင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု အတြင္းရွိ မဲဆႏၵရွင္မ်ားႏွင့္ အတူ ဆႏၵမဲ ေပးႏုိင္ရန္ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳ ရွိေစရန္ သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ မဲရံုကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အကူကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာသူမ်ား လြတ္လပ္စြာ ၀င္ထြက္ သြားလာႏုိင္မည့္ ထို တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႕ဇ။္ ျပင္ပ သင့္ေလ်ာ္သည့္ေနရာတြင္ သတ္မွတ္ေပးရမည္။ ” ဆိုျပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးခ်ိန္ထိ အတည္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒေတြမွာ အဲဒီ ျပဌာန္းခ်က္ မပါပါဘူး။ အခု ၅ ၾကိမ္ေျမာက္ ျပင္ဆင္ခ်က္မွာမွ အဲဒီ အခ်က္ အသစ္ ျဖည့္စြက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က ဆိုရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြဟာ တပ္တြင္းမဲရံုေတြမွာပဲ မဲေပးခဲ့ၾကတာပါ။ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕တစ္ခုရဲ႕ အ၀န္းအ၀ိုင္း အတြင္းမွာ အဲဒီ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြ မဲေပးၾကရတာမို႔ လြတ္လပ္မွဳ ရွိႏုိင္ပါ့မလား၊ သက္ဆုိင္ရာ တပ္မွဴးေတြရဲ႕ လႊမ္းမုိးမွဳေတြေရာ မရွိႏိုင္ဘူးလား ဆုိျပီး ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ အေရးၾကီးတာ တစ္ခ်က္က ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ျပီဆုိတာနဲ႔ အဲဒီ မဲေပးတဲ့ မဲရံုေတြကို အမတ္ေလာင္းေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္တဲ့သူေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ၀င္ထြက္ သြားလာႏုိင္ရဲ႕လား ဆုိတဲ့ ျပသနာပါ။ အခု ဒီ ျပဌာန္းခ်က္ ျဖည့္သြင္းလိုက္ျပီျဖစ္လို႔ တပ္မေတာ္သားေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မဲေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္သလို၊ အမတ္ေလာင္းေတြနဲ႔ သက္ဆုိင္သူေတြလည္း အဲဒီ မဲရံုေတြဆီ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ၀င္ထြက္ခြင့္ ရသြားေတာ့မွာပါ။

ေနာက္ထပ္ ျပင္ဆင္တာ တစ္ခုကေတာ့ ၾကိဳတင္မဲေပးတဲ့ ကိစၥကို ျပင္ဆင္တာပါ။ ၾကိဳတင္မဲ ေပးမယ့္သူေတြကို စာရင္း မွန္မွန္ကန္ကန္ ျပဳစုဖို႔ ကိစၥ၊ မဲေပးမယ့္သူ စာရင္းမွာ ၾကိဳတင္မဲ ေပးမယ့္သူေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း မွင္နီတား အမွတ္အသားျပဳျပီး ထင္ရွားေအာင္ လုပ္ရမယ့္ ကိစၥ၊ ၾကိဳတင္မဲေပးမယ့္ သူေတြရဲ႕ နာမည္ေတြကိုလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳရွိေအာင္၊ တိုက္ဆိုင္ စစ္ေဆးႏိုင္ေအာင္ ေဖာ္ျပထားရမယ့္ ကိစၥ၊ ေနာက္ဆံုး ၾကိဳတင္မဲ ေပးတာကို သက္ဆုိင္ရာ အမတ္ေလာင္းေတြ၊ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြ လိုက္ပါ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္မယ့္ ကိစၥေတြကို ျဖည့္စြက္ထားပါတယ္။

အရင္ စစ္အစိုးရက ကမကထ လုပ္ျပီး က်င္းပေပးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ရင္ ျပည္ခုိင္ျဖိဳး မဟုတ္တဲ့ အျခားအျခားေသာ ပါတီက အမတ္ေလာင္းေတြ အစိုးရိမ္ အေၾကာင့္က်ဆံုး ျပသနာဟာ ၾကိဳတင္မဲ ျပသနာလို႔ ဆုိရင္ မမွားပါဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္က ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ျပိဳင္ျပီး ရွံဳးနိမ့္သြားတဲ့ အမတ္ေလာင္း အေတာ္မ်ားမ်ားက သာမန္ မဲေတြ ေရတြက္ခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ ႏုိင္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဘယ္က ေရာက္လာမွန္း မသိတဲ့ ၾကိဳတင္မဲေတြ အထုတ္လိုက္ သြန္ခ် ေရတြက္လိုက္ခ်ိန္မွာေတာ့ သူတုိ႔ ရွံုးသြားတယ္ဆုိျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆုိတာမ်ိဳး ရွိခဲ့လို႔ပါပဲ။ အခု ၾကိဳတင္မဲ စာရင္းျပဳစုေစတာ၊ မဲေပးခ်ိန္မွာ အားလံုး ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္တာ စတဲ့ အခ်က္ေတြ ျပင္လိုက္ႏုိင္ျပီမို႔ ၾကိဳတင္မဲကေန မသမာမွဳေတြ ျဖစ္လာမယ့္ အေရး အထိုက္အေလ်ာက္ ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။

နည္းဥပေဒၾကမ္းမွာ ေနာက္ဆံုး ျပင္ထားတဲ့ တစ္ခ်က္က မဲဆႏၵနယ္ ျပင္ပေရာက္ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ မဲေပးမွဳပါ။ ျပင္ဆင္ခ်က္ထဲမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ၊ သူတုိ႔နဲ႔ အတူေန မိသားစု၀င္ေတြ မဲဆႏၵနယ္ ျပင္ပ၊ တနည္းအားျဖင့္ ေရွ႕တန္း စခန္းလိုမ်ိဳး ေရာက္ေနရင္ အရင္လို၊ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ အဆင္ေျပတဲ့အခ်ိန္ သတ္မွတ္ျပီး မဲေပးေစတာမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ၊ ေကာ္မရွင္က သတ္မွတ္ေပးတဲ့ ေန႔ရက္နဲ႔ အခ်ိန္ အတြင္းမွာပဲ မဲေပးၾကဖို႔ ဆိုျပီး ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။

လက္ရွိ နည္းဥပေဒကို ျပင္ဆင္လိုက္ရတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္ ဦးျမင့္ႏုိင္က ေကာ္မရွင္ရဲ႕ စံ၅ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳရွိဖို႔၊ ဥပေဒနဲ႔အညီ လြတ္လပ္မွဳရွိဖို႔၊ မ်ွတမွဳရွိဖို႔၊ အမ်ားယံုၾကည္ လက္ခံဖို႔၊ မဲေပးခြင့္ရွိသူေတြရဲ႕ ဆႏၵအမွန္ ထုတ္ေဖာ္ႏုိင္ဖို႔ ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ လုပ္ရတာလို႔ ဆုိပါတယ္။ လက္ရွိ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ နဲ႔ ပံုသ႑ာန္အရ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ မဲဟာ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြမွာ အေတာ္ေလး အေရးပါေနပါတယ္။ ဥပမာ ရန္ကုန္တိုင္း ကိုကုိးကၽြန္းျမိဳ႕နယ္ ဆုိရင္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူေတြမွာ တပ္မေတာ္သားေတြက အမ်ားစုျဖစ္ျပီး ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ အမတ္ တစ္ေယာက္နဲ႔ တိုင္းအဆင့္ အမတ္ ၂ ေယာက္ေရြးခ်ယ္ရာမွာ အဲဒီ တပ္မေတာ္သားမဲေတြက အဆံုးအျဖတ္ ျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။

ကိုကိုးကၽြန္း လို မဟုတ္ေပမယ့္ တပ္ရင္း တပ္ဖြဲ႕ အေျခစိုက္မွဳမ်ားတဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြမွာေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ မဲေတြဟာ အဆံုးအျဖတ္ မျဖစ္တာေတာင္ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑ က ပါေနတဲ့ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အခု နည္းဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ဟာ ပါတီ အသီးသီးက အမတ္ေလာင္းေတြ အတြက္ တပ္တြင္းမဲရံုေတြ၊ ၾကိဳတင္မဲေတြ၊ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ျပင္ပေရာက္ မဲေတြ အတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္ေနရမွဳကေန ေလ်ာ့ပါးေစႏုိင္သလို၊ တပ္မေတာ္သားေတြ အေနနဲ႔လည္း အရင္ထက္ ပိုျပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မဲေပးခြင့္ ရလာလိမ့္မယ္၊ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ဆိုတာ ဘာလဲလို႔ ပိုျပီး ခံစားသိရွိ နားလည္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္မွန္းရပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိတာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု ျဖစ္တာမို႔ အခု နည္းဥပေဒ ျပင္ဆင္မွဳဟာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ဆီ သြားရာ လမ္းေၾကာင္းကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္းပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

“ ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်၊ ဘာအတွက် ဖြစ်မလဲ။”
ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်ထဲ ပါဝင် ပတ်သက်နေသူတွေကြား အပြောများဆုံး ကိစ္စ တစ်ခုကတော့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကနေ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေ တွေကို ပြင်ဆင်တဲ့ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူး စိတ်တဝင်စားနဲ့ ဝေဖန် ပြောဆိုနေကြတာကတော့ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ သူတို့ အိမ်ထောင်စုဝင်တွေကို တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့ ပြင်ပက မဲရုံတွေမှာ မဲပေးစေမယ် ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါ။ အရင်ကတော့ သူတို့တွေဟာ တပ်ရင်း၊ တပ်ဖွဲ့ အတွင်းက မဲရုံတွေမှာပဲ မဲပေးခဲ့ကြရတာပါ။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အနေနဲ့ နည်းဥပဒေမှာ အဲလို ပြင်ဆင်လိုက်တာကို ကြိုဆို ထောက်ခံတဲ့သူတွေ ရှိသလို၊ လိုအပ်လို့လား၊ တပ်မတော်သားတွေကို မယုံလို့လား ဆိုပြီး မေးခွန်းထုတ်သူတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ ကန့်ကွက်တယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုမှုမျိုးကိုတော့ မကြားမသိရသေးပါဘူး။ ၂၀၁၉ အောက်တိုဘာ ၃ ရက် နေ့စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ၅ ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်တဲ့ နည်းဥပဒေ တွေမှာ ဘာတွေ ပါဝင်သလဲ၊ အဲဒီ ဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်ကြောင့် ဘယ်လို အကျိုးရလာဒ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မလဲ ဆိုတာ လေ့လာ တင်ပြသွားပါ့မယ်။
အခု ပြင်ဆင်လိုက်တာဟာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေ နဲ့ တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေ တွေ ပါဝင်ကြပါတယ်။ ပြင်ဆင်တဲ့ နည်းဥပဒေတွေထဲမှာ စိတ်ဝင်စားဖို့ အကောင်းဆုံးကတော့ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို တပ်ပြင်ပ မဲရုံတွေမှာ မဲပေးခိုင်းမယ့် ကိစ္စပါ။ အဲဒီ အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေ ၃၉၊ နည်းဥပဒေခွဲ (က) ကို အစားထိုးလိုက်တဲ့ ဖြည့်စွက်ချက်မှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အပြည့်အစုံကတော့ “ (၂) ကော်မရှင်ဇ။် တာဝန်ပေးချက်နှင့် အညီ တပ်မတော်သားများနှင့် ယင်းတို့နှင့် အတူနေထိုင်ကြသည့် အိမ်ထောင်စုဝင်များ နေထိုင်ရာ တပ်ရင်း တပ်ဖွဲ့များအတွက် မဲရုံနေရာ သတ်မှတ်ရာ၌ သက်ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာ အုပ်စု အတွင်းရှိ မဲဆန္ဒရှင်များနှင့် အတူ ဆန္ဒမဲ ပေးနိုင်ရန်နှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိစေရန် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၊ ရွေးကောက်ပွဲ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ မဲရုံကိုယ်စားလှယ်များ၊ အကူကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့် လေ့လာသူများ လွတ်လပ်စွာ ဝင်ထွက် သွားလာနိုင်မည့် ထို တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့ဇ။် ပြင်ပ သင့်လျော်သည့်နေရာတွင် သတ်မှတ်ပေးရမည်။ ” ဆိုပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။
နောက်ဆုံးချိန်ထိ အတည်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ နည်းဥပဒေတွေမှာ အဲဒီ ပြဌာန်းချက် မပါပါဘူး။ အခု ၅ ကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်ချက်မှာမှ အဲဒီ အချက် အသစ် ဖြည့်စွက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က ဆိုရင်တော့ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေဟာ တပ်တွင်းမဲရုံတွေမှာပဲ မဲပေးခဲ့ကြတာပါ။ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ အဝန်းအဝိုင်း အတွင်းမှာ အဲဒီ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ မဲပေးကြရတာမို့ လွတ်လပ်မှု ရှိနိုင်ပါ့မလား၊ သက်ဆိုင်ရာ တပ်မှူးတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုတွေရော မရှိနိုင်ဘူးလား ဆိုပြီး မေးခွန်းထုတ်နေကြတဲ့ ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ထပ် အရေးကြီးတာ တစ်ချက်က ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ပြီဆိုတာနဲ့ အဲဒီ မဲပေးတဲ့ မဲရုံတွေကို အမတ်လောင်းတွေ၊ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်တဲ့သူတွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဝင်ထွက် သွားလာနိုင်ရဲ့လား ဆိုတဲ့ ပြသနာပါ။ အခု ဒီ ပြဌာန်းချက် ဖြည့်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်လို့ တပ်မတော်သားတွေ၊ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် မဲပေးနိုင်မှာ ဖြစ်သလို၊ အမတ်လောင်းတွေနဲ့ သက်ဆိုင်သူတွေလည်း အဲဒီ မဲရုံတွေဆီ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဝင်ထွက်ခွင့် ရသွားတော့မှာပါ။
နောက်ထပ် ပြင်ဆင်တာ တစ်ခုကတော့ ကြိုတင်မဲပေးတဲ့ ကိစ္စကို ပြင်ဆင်တာပါ။ ကြိုတင်မဲ ပေးမယ့်သူတွေကို စာရင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ပြုစုဖို့ ကိစ္စ၊ မဲပေးမယ့်သူ စာရင်းမှာ ကြိုတင်မဲ ပေးမယ့်သူတွေ ဖြစ်ကြောင်း မှင်နီတား အမှတ်အသားပြုပြီး ထင်ရှားအောင် လုပ်ရမယ့် ကိစ္စ၊ ကြိုတင်မဲပေးမယ့် သူတွေရဲ့ နာမည်တွေကိုလည်း ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိအောင်၊ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးနိုင်အောင် ဖော်ပြထားရမယ့် ကိစ္စ၊ နောက်ဆုံး ကြိုတင်မဲ ပေးတာကို သက်ဆိုင်ရာ အမတ်လောင်းတွေ၊ ကိုယ်စားလှယ်တွေ၊ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေ လိုက်ပါ စောင့်ကြည့်နိုင်မယ့် ကိစ္စတွေကို ဖြည့်စွက်ထားပါတယ်။
အရင် စစ်အစိုးရက ကမကထ လုပ်ပြီး ကျင်းပပေးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်ကြည့်လိုက်ရင် ပြည်ခိုင်ဖြိုး မဟုတ်တဲ့ အခြားအခြားသော ပါတီက အမတ်လောင်းတွေ အစိုးရိမ် အကြောင့်ကျဆုံး ပြသနာဟာ ကြိုတင်မဲ ပြသနာလို့ ဆိုရင် မမှားပါဘူး။ အဲဒီအချိန်က ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်ပြီး ရှုံးနိမ့်သွားတဲ့ အမတ်လောင်း အတော်များများက သာမန် မဲတွေ ရေတွက်ချိန်မှာ သူတို့ နိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် ဘယ်က ရောက်လာမှန်း မသိတဲ့ ကြိုတင်မဲတွေ အထုတ်လိုက် သွန်ချ ရေတွက်လိုက်ချိန်မှာတော့ သူတို့ ရှုံးသွားတယ်ဆိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆိုတာမျိုး ရှိခဲ့လို့ပါပဲ။ အခု ကြိုတင်မဲ စာရင်းပြုစုစေတာ၊ မဲပေးချိန်မှာ အားလုံး စောင့်ကြည့်နိုင်တာ စတဲ့ အချက်တွေ ပြင်လိုက်နိုင်ပြီမို့ ကြိုတင်မဲကနေ မသမာမှုတွေ ဖြစ်လာမယ့် အရေး အထိုက်အလျောက် လျော့ချနိုင်မယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။
နည်းဥပဒေကြမ်းမှာ နောက်ဆုံး ပြင်ထားတဲ့ တစ်ချက်က မဲဆန္ဒနယ် ပြင်ပရောက် တပ်မတော်သားတွေရဲ့ မဲပေးမှုပါ။ ပြင်ဆင်ချက်ထဲမှာ တပ်မတော်သားတွေ၊ သူတို့နဲ့ အတူနေ မိသားစုဝင်တွေ မဲဆန္ဒနယ် ပြင်ပ၊ တနည်းအားဖြင့် ရှေ့တန်း စခန်းလိုမျိုး ရောက်နေရင် အရင်လို၊ ကိုယ့်ဖာသာကိုယ် အဆင်ပြေတဲ့အချိန် သတ်မှတ်ပြီး မဲပေးစေတာမျိုး မဟုတ်ပဲ၊ ကော်မရှင်က သတ်မှတ်ပေးတဲ့ နေ့ရက်နဲ့ အချိန် အတွင်းမှာပဲ မဲပေးကြဖို့ ဆိုပြီး ပြင်ဆင်ထားပါတယ်။
လက်ရှိ နည်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်လိုက်ရတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်က ကော်မရှင်ရဲ့ စံ၅ချက်ဖြစ်တဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိဖို့၊ ဥပဒေနဲ့အညီ လွတ်လပ်မှုရှိဖို့၊ မျှတမှုရှိဖို့၊ အများယုံကြည် လက်ခံဖို့၊ မဲပေးခွင့်ရှိသူတွေရဲ့ ဆန္ဒအမှန် ထုတ်ဖော်နိုင်ဖို့ ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ လုပ်ရတာလို့ ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိ ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ နဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်အရ တပ်မတော်သားတွေရဲ့ မဲဟာ တစ်ချို့သော မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေမှာ အတော်လေး အရေးပါနေပါတယ်။ ဥပမာ ရန်ကုန်တိုင်း ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ဆိုရင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူတွေမှာ တပ်မတော်သားတွေက အများစုဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု အဆင့် အမတ် တစ်ယောက်နဲ့ တိုင်းအဆင့် အမတ် ၂ ယောက်ရွေးချယ်ရာမှာ အဲဒီ တပ်မတော်သားမဲတွေက အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။
ကိုကိုးကျွန်း လို မဟုတ်ပေမယ့် တပ်ရင်း တပ်ဖွဲ့ အခြေစိုက်မှုများတဲ့ တစ်ချို့သော မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေမှာတော့ တပ်မတော်သားတွေရဲ့ မဲတွေဟာ အဆုံးအဖြတ် မဖြစ်တာတောင် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍ က ပါနေတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ အခု နည်းဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်ဟာ ပါတီ အသီးသီးက အမတ်လောင်းတွေ အတွက် တပ်တွင်းမဲရုံတွေ၊ ကြိုတင်မဲတွေ၊ မဲဆန္ဒနယ်မြေ ပြင်ပရောက် မဲတွေ အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်နေရမှုကနေ လျော့ပါးစေနိုင်သလို၊ တပ်မတော်သားတွေ အနေနဲ့လည်း အရင်ထက် ပိုပြီး လွတ်လွတ်လပ်လပ် မဲပေးခွင့် ရလာလိမ့်မယ်၊ ဒီမိုကရေစီ စနစ်ဆိုတာ ဘာလဲလို့ ပိုပြီး ခံစားသိရှိ နားလည်လာလိမ့်မယ်လို့ မျှော်မှန်းရပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုတာ ဒီမိုကရေစီ စနစ်ရဲ့ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်တာမို့ အခု နည်းဥပဒေ ပြင်ဆင်မှုဟာ ဒီမိုကရေစီ စနစ်ဆီ သွားရာ လမ်းကြောင်းကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းပါ။

XS
SM
MD
LG