သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြ အေၾကာက္တရား ကင္းကင္း မဲေပးႏိုင္ၾကပါ့မလား


A resident checks voting lists at an administrative office in Yangon on July 25, 2020, ahead of the upcoming general election set for later in the year. (Photo by Sai Aung Main / AFP)
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ လဆန္းပိုင္းက အစိုးရနဲ႔ တစ္တိုင္းျပည္လုံးဆိုင္ရာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ NCA မွာ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ (RCSS/SSA) ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ဟာ သူတို႔အဖြဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ နယ္ေျမေဒသမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္မယ့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြအေနနဲ႔ ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကား ဆက္သြယ္ၿပီးမွ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးႏိုင္မယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေၾကညာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဲဒီ ေဒသေတြမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္ၿပိဳင္မယ့္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီေရာ၊ SNLD ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီကပါ လက္မခံၾကပါဘူး။ (RCSS/SSA) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီးအုမ္ေခးက မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးဆင္းမယ့္ ပါတီေတြကို အေၾကာင္းၾကား ဆက္သြယ္ခိုင္းတာက တားျမစ္ကန႔္သတ္တာမဟုတ္ဘဲ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးရာမွာ အခက္အခဲမရွိေစေရး ကူညီေပးဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (SNLD)ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ စိုင္းလိတ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဘာင္ကိုခ်ဲ႕ၿပီး စစ္ေဘာင္ကိုခ်ဳံ႔ရမယ့္ အေနအထားမို႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ေရး ဝိုင္းဝန္းတြန္းအားေပး ကူညီရမယ္၊ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခ်ိဳ႕ အေနနဲ႔ ဘယ္ပါတီကိုမဲေပးပါ၊ ဘယ္ပါတီကို မဲမေပးနဲ႔ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြရွိေနၿပီး ဒီဟာက မလုပ္သင့္တဲ့ကိစၥ လို႔ျမင္တယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD)ပါတီ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္ ေဒါက္တာမ်ိဳးၫြန႔္ကေတာ့ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြ အေနနဲ႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ျခင္းက ရႈပ္ေထြးမႈေတြ ပိုၿပီး ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံလို တပ္မေတာ္ အျပင္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနတဲ့ တိုင္းျပည္ တစ္ျပည္ အေနနဲ႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ သေဘာထား၊ ျပဳမူပုံ ျပသနာေတြဟာ စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ ခုတစ္ပတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈျပသနာ အေၾကာင္း ေလ့လာ တင္ျပသြားပါ့မယ္။


ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၆၂ စစ္အာဏာသိမ္းပြဲ မတိုင္ခင္ အခ်ိန္ထိ က်င္းပခဲ့တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြကေန ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အေပၚ လႊမ္းမိုးဖို႔၊ စြက္ဖက္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာ၊ လက္နက္ ရွိသူေတြက လက္နက္အားကိုးၿပီး နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ စြက္ဖက္တာမ်ိဳး ရွိခဲ့ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ အျပင္ လက္နက္ကိုင္ သူပုန္ေတြ၊ ခါးပိုက္ေဆာင္ တပ္ေတြ မ်ိဳးစုံ ရွိေနတာမို႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလေတြမွာ ျပည္သူေတြ ပိုၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္ခံရေလ့ ရွိပါတယ္။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္မွာ ေ႐ြးေကာက္ခံ ဦးႏု အစိုးရဆီကေန အာဏာလြဲွေျပာင္း ရယူခဲ့တဲ့ အိမ္ေစာင့္ အစိုးရဟာ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ဦးစီး က်င္းပေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ ႏိုင္ငံ့အႀကီးအကဲလည္းျဖစ္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းကေန သူ႔ တပ္မႉးေတြကို တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ကင္းကင္းရွင္းရွင္း ရွိရမယ္၊ ဘက္လိုက္ပါဝင္တာမ်ိဳး မလုပ္သင့္ဘူး၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုယ့္တစ္ဦးခ်င္းဆႏၵ အတိုင္း မဲေပးႏိုင္ၿပီး တပ္မေတာ္ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ေစမယ့္ ကိစၥမွန္သမွ် ေရွာင္က်ဥ္ရမယ္ ဆိုၿပီး အမိန႔္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲအၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းဟာ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္၊ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေအာင္ေ႐ႊ၊ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီးဘျဖဴ၊ ဗိုလ္မႉးႀကီး တင္ေမာင္၊ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး ခ်စ္ခိုင္တို႔ကို ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း၊ ဦးဘေဆြ ဦးေဆာင္တဲ့ တည္ၿမဲဖဆပလ ပါတီကို ဘက္လိုက္တယ္ ဆိုၿပီး တပ္ကေန ထုတ္ပယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါက ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီေခတ္က အျဖစ္အပ်က္ပါ။
စစ္အာဏာရွင္ ေခတ္လြန္ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ နဲ႔ အတိုက္အခံ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္တာမ်ိဳး မရွိခဲ့လို႔ အဲဒီ အခ်ိန္က လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အေပၚ စြက္ဖက္မႈ၊ လႊမ္းမိုးမႈ ျပသနာ ဘာအသံမွ ထြက္မလာခဲ့ပါဘူး။


၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အတြက္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ခ်ီေဖြ၊ ေဆာ့ေလာ္နဲ႔ အင္ဂ်န္းယန္ ၿမိဳ႕နယ္ေတြ ပါဝင္တဲ့ အမွတ္(၅) မဲဆႏၵနယ္ေျမမွာ ျပသနာ ေပၚခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ မဲဆႏၵနယ္ေျမမွာ NDA(Kachin) လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ဦးဇခုံတိန္ယိန္းနဲ႔ အျခား အမတ္ေလာင္း ၅ ေယာက္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ပါတယ္။


ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ က အမတ္ေလာင္းေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝိုင္းေမာ္၊ ခ်ီေဖြ နဲ႔ ေဆာ့ေလာ္ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ မဲဆြယ္ စည္း႐ုံးေရးေတြ မလုပ္ဖို႔ ကခ်င္အထူးေဒသ(၁) ေခါင္းေဆာင္ ဦးဆခုံတိန႔္ယိန္းက တားျမစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ ကခ်င္အထူးေဒသ(၁) တာဝန္ရွိသူေတြဟာ “ေလာ္ေဝၚ အမ်ိဳးသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ” ကို ပန္ဝါၿမိဳ႕မွာ ပါတီ ဆိုင္းဘုတ္ မေထာင္ဖို႔၊ မဲဆြယ္ ေဟာေျပာ စည္း႐ုံးတာေတြ မလုပ္ဖို႔ ဆိုၿပီး တားျမစ္ ပိတ္ပင္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါတင္မက ခ်ီေဖြ ၿမိဳ႕နယ္ဘက္ စည္း႐ုံးေရးဆင္းတဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အမတ္ေလာင္းနဲ႔ အဖြဲ႕ဟာလည္း အဲဒီ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ဖမ္းဆီး၊ ႐ိုက္ႏွက္၊ ၿခိမ္းေျခာက္တာ ခံၾကရပါတယ္။


ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးတဲ့ေနာက္ အဲဒီ မဲဆႏၵနယ္ေျမမွာ ခိုင္လုံမဲ ၁၁၀၀၀ ေက်ာ္ရတဲ့အထဲမွာ ဦးဇခုံတိန္ယိန္းက မဲေပါင္း ၅၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ အႏိုင္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း အမတ္အျဖစ္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုၿပီး လႊတ္ေတာ္ တက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလက မတရားျပဳက်င့္ခံရတဲ့ သူႏွစ္ေယာက္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ခုံအဖြဲ႕ဆီ ကန႔္ကြက္လႊာ တင္ပါတယ္။ ခုံအဖြဲ႕ကေန အမႈအမွတ္ ၂/၂၀၁၅ နဲ႔ လက္ခံစစ္ေဆးၿပီး တစ္သီးပုဂၢလ ဦးေယာနာကို အႏိုင္ေပးလိုက္တဲ့အျပင္ ေနာက္ထပ္ ခုံ႐ုံးအဆင့္ဆင့္ကလည္း အတည္ျပဳေပးလိုက္တာမို႔ ဦးဇခုံတိန္ယိန္း အမတ္အျဖစ္ကေန ႐ုပ္သိမ္းခံရၿပီး ဒုတိယ မဲအမ်ားဆုံးရတဲ့ ဦးေယာနာကို အမတ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထင္ရွားတဲ့ အမႈနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ပါ။


တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလို လက္နက္ကိုင္ သူပုန္ေတြ မ်ားျပားလွတဲ့ တိုင္းျပည္အတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ တရားမွ်မွ်တတ ျဖစ္ေစဖို႔၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ စြက္ဖက္မႈ မခံရေစဖို႔၊ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြ အေၾကာက္တရား ကင္းမဲ့စြာ မဲေပးႏိုင္ဖို႔ အဓိက ထိန္းသိမ္းေပးရမွာက ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္မႈ ရွိေနရေလေတာ့ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြၾကား ဘက္မလိုက္ပဲ ၾကားကေနဖို႔ ဆိုတာကလည္း ျဖစ္မလာခဲ့ျပန္ပါဘူး။ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလက တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ မဲေပးတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး “ဒို႔တာဝန္ အေရးသုံးပါးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မည့္သူ၊ တပ္မေတာ္အေပၚ နားလည္မႈ ရွိသူ၊ (ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ကာကြယ္ေရး) အျမင္ ေလးျမင္ ရွိသူ၊ အမ်ိဳးဘာသာသာသနာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မွန္မွန္ကန္ကန္ႏွင့္ စနစ္တက် ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္သူ၊ ႏိုင္ငံျခားသား၊ ႏိုင္ငံျခား တိုင္းျပည္အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခုနဲ႔ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈမရွိသူ၊ လႊမ္းမိုးမႈ မရွိသူျဖစ္ဖို႔လိုတယ္” ဆိုၿပီး ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။


အခု ၂၀၂၀ မွာလည္း တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ မိသားစုေတြကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေ႐ြးခ်ယ္ရာမွာ အခ်က္(၆) ခ်က္နဲ႔ ျပည့္စုံသူကို ေ႐ြးဖို႔ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး အဲဒီအထဲမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ကို နားလည္ သေဘာေပါက္သူ ဆိုတဲ့ အခ်က္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီေျပာဆိုမႈေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ဘက္လိုက္မႈ ပါဝင္ေနတယ္ ဆိုတာ အားလုံးက နားလည္ထားၾကၿပီလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြကို ဆန္းစစ္ၾကည့္လိုက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးကို ဘက္မလိုက္ဖို႔ ထိန္းေက်ာင္းရမယ့္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုယ္တိုင္ ဘက္လိုက္ေနတဲ့ သေဘာ ေတြ႕ျမင္ေနရတာမို႔ ဒီမိုကေရစီ စံခ်ိန္ စံၫႊန္းေတြနဲ႔ ျပည့္စုံတဲ့၊ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔၊ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြ အားလုံး အေၾကာက္တရားကင္းကင္း မဲေပးေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ရဖို႔ အခ်ိန္ကာလ တစ္ခု ေစာင့္ဆိုင္းရဖြယ္ ရွိေနေၾကာင္းပါ။

------------------------------------

တိုင်းရင်းသား ပြည်သူတွေ အကြောက်တရား ကင်းကင်း မဲပေးနိုင်ကြပါ့မလား

ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ လဆန်းပိုင်းက အစိုးရနဲ့ တစ်တိုင်းပြည်လုံးဆိုင်ရာ အပစ်ရပ်စာချုပ် NCA မှာ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ (RCSS/SSA) ရှမ်းလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ဟာ သူတို့အဖွဲ့ အုပ်ချုပ်မှု နယ်မြေဒေသမှာ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်မယ့် နိုင်ငံရေးပါတီတွေအနေနဲ့ ကြိုတင်အကြောင်းကြား ဆက်သွယ်ပြီးမှ မဲဆွယ်စည်းရုံးနိုင်မယ်လို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ ကြေညာချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဲဒီ ဒေသတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မယ့် အင်န်အယ်လ်ဒီ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ပါတီရော၊ SNLD ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ပါတီကပါ လက်မခံကြပါဘူး။ (RCSS/SSA) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးအုမ်ခေးက မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးဆင်းမယ့် ပါတီတွေကို အကြောင်းကြား ဆက်သွယ်ခိုင်းတာက တားမြစ်ကန့်သတ်တာမဟုတ်ဘဲ မဲဆွယ်စည်းရုံးရာမှာ အခက်အခဲမရှိစေရေး ကူညီပေးဖို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD)ပါတီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စိုင်းလိတ်ကတော့ နိုင်ငံရေးဘောင်ကိုချဲ့ပြီး စစ်ဘောင်ကိုချုံ့ရမယ့် အနေအထားမို့ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်အောင်မြင်ရေး ဝိုင်းဝန်းတွန်းအားပေး ကူညီရမယ်၊ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တစ်ချို့ အနေနဲ့ ဘယ်ပါတီကိုမဲပေးပါ၊ ဘယ်ပါတီကို မဲမပေးနဲ့ဆိုတဲ့ ပြောဆိုမှုတွေရှိနေပြီး ဒီဟာက မလုပ်သင့်တဲ့ကိစ္စ လို့မြင်တယ် လို့ဆိုပါတယ်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD)ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာမျိုးညွန့်ကတော့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေ ထုတ်ပြန်ခြင်းက ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ပိုပြီး ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံလို တပ်မတော် အပြင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေ အများကြီး ရှိနေတဲ့ တိုင်းပြည် တစ်ပြည် အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ သဘောထား၊ ပြုမူပုံ ပြသနာတွေဟာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ခုတစ်ပတ် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေရဲ့ ဝင်ရောက် စွက်ဖက်မှုပြသနာ အကြောင်း လေ့လာ တင်ပြသွားပါ့မယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၆၂ စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ မတိုင်ခင် အချိန်ထိ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကနေ ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် လွှမ်းမိုးဖို့၊ စွက်ဖက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာ၊ လက်နက် ရှိသူတွေက လက်နက်အားကိုးပြီး နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ စွက်ဖက်တာမျိုး ရှိခဲ့ပါတယ်။ တပ်မတော် အပြင် လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေ၊ ခါးပိုက်ဆောင် တပ်တွေ မျိုးစုံ ရှိနေတာမို့ ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလတွေမှာ ပြည်သူတွေ ပိုပြီး ခြိမ်းခြောက်ခံရလေ့ ရှိပါတယ်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှာ ရွေးကောက်ခံ ဦးနု အစိုးရဆီကနေ အာဏာလွဲှပြောင်း ရယူခဲ့တဲ့ အိမ်စောင့် အစိုးရဟာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကို ဦးစီး ကျင်းပပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် နိုင်ငံ့အကြီးအကဲလည်းဖြစ် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်လည်း ဖြစ်နေတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကနေ သူ့ တပ်မှူးတွေကို တပ်မတော်အနေနဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ ကင်းကင်းရှင်းရှင်း ရှိရမယ်၊ ဘက်လိုက်ပါဝင်တာမျိုး မလုပ်သင့်ဘူး၊ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကိုယ့်တစ်ဦးချင်းဆန္ဒ အတိုင်း မဲပေးနိုင်ပြီး တပ်မတော် ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်စေမယ့် ကိစ္စမှန်သမျှ ရှောင်ကျဉ်ရမယ် ဆိုပြီး အမိန့်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ရွေးကောက်ပွဲအပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းဟာ ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ရွှေ၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးဘဖြူ၊ ဗိုလ်မှူးကြီး တင်မောင်၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ချစ်ခိုင်တို့ကို ဦးကျော်ငြိမ်း၊ ဦးဘဆွေ ဦးဆောင်တဲ့ တည်မြဲဖဆပလ ပါတီကို ဘက်လိုက်တယ် ဆိုပြီး တပ်ကနေ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီခေတ်က အဖြစ်အပျက်ပါ။

စစ်အာဏာရှင် ခေတ်လွန် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီ နဲ့ အတိုက်အခံ တိုင်းရင်းသားပါတီတွေ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်တာမျိုး မရှိခဲ့လို့ အဲဒီ အချိန်က လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် စွက်ဖက်မှု၊ လွှမ်းမိုးမှု ပြသနာ ဘာအသံမှ ထွက်မလာခဲ့ပါဘူး။

၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ အမျိုးသားလွှတ်တော် အတွက် ကချင်ပြည်နယ် ချီဖွေ၊ ဆော့လော်နဲ့ အင်ဂျန်းယန် မြို့နယ်တွေ ပါဝင်တဲ့ အမှတ်(၅) မဲဆန္ဒနယ်မြေမှာ ပြသနာ ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ မဲဆန္ဒနယ်မြေမှာ NDA(Kachin) လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဦးဇခုံတိန်ယိန်းနဲ့ အခြား အမတ်လောင်း ၅ ယောက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် က အမတ်လောင်းတွေကို ကချင်ပြည်နယ် ဝိုင်းမော်၊ ချီဖွေ နဲ့ ဆော့လော် မြို့နယ်တွေမှာ မဲဆွယ် စည်းရုံးရေးတွေ မလုပ်ဖို့ ကချင်အထူးဒေသ(၁) ခေါင်းဆောင် ဦးဆခုံတိန့်ယိန်းက တားမြစ်ခဲ့ပါတယ်။ နောက် ကချင်အထူးဒေသ(၁) တာဝန်ရှိသူတွေဟာ “လော်ဝေါ် အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ” ကို ပန်ဝါမြို့မှာ ပါတီ ဆိုင်းဘုတ် မထောင်ဖို့၊ မဲဆွယ် ဟောပြော စည်းရုံးတာတွေ မလုပ်ဖို့ ဆိုပြီး တားမြစ် ပိတ်ပင်ခဲ့ပါသေးတယ်။ ဒါတင်မက ချီဖွေ မြို့နယ်ဘက် စည်းရုံးရေးဆင်းတဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီ အမတ်လောင်းနဲ့ အဖွဲ့ဟာလည်း အဲဒီ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေရဲ့ ဖမ်းဆီး၊ ရိုက်နှက်၊ ခြိမ်းခြောက်တာ ခံကြရပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့နောက် အဲဒီ မဲဆန္ဒနယ်မြေမှာ ခိုင်လုံမဲ ၁၁၀၀၀ ကျော်ရတဲ့အထဲမှာ ဦးဇခုံတိန်ယိန်းက မဲပေါင်း ၅၀၀၀ ကျော်နဲ့ အနိုင်ရပါတယ်။ နောက်ပိုင်း အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုပြီး လွှတ်တော် တက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလက မတရားပြုကျင့်ခံရတဲ့ သူနှစ်ယောက်က ရွေးကောက်ပွဲ ခုံအဖွဲ့ဆီ ကန့်ကွက်လွှာ တင်ပါတယ်။ ခုံအဖွဲ့ကနေ အမှုအမှတ် ၂/၂၀၁၅ နဲ့ လက်ခံစစ်ဆေးပြီး တစ်သီးပုဂ္ဂလ ဦးယောနာကို အနိုင်ပေးလိုက်တဲ့အပြင် နောက်ထပ် ခုံရုံးအဆင့်ဆင့်ကလည်း အတည်ပြုပေးလိုက်တာမို့ ဦးဇခုံတိန်ယိန်း အမတ်အဖြစ်ကနေ ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ဒုတိယ မဲအများဆုံးရတဲ့ ဦးယောနာကို အမတ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါက ၂၀၁၅ ခုနှစ်တုန်းက ရွေးကောက်ပွဲမှာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေရဲ့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထင်ရှားတဲ့ အမှုနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ။

တကယ်တော့ မြန်မာနိုင်ငံလို လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေ များပြားလှတဲ့ တိုင်းပြည်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲမှာ တရားမျှမျှတတ ဖြစ်စေဖို့၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေရဲ့ စွက်ဖက်မှု မခံရစေဖို့၊ တိုင်းရင်းသား ပြည်သူတွေ အကြောက်တရား ကင်းမဲ့စွာ မဲပေးနိုင်ဖို့ အဓိက ထိန်းသိမ်းပေးရမှာက မြန်မာ့ တပ်မတော်ပါ။ ဒါပေမယ့်လည်း ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်ပတ်သက်မှု ရှိနေရလေတော့ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်တွေလည်း နိုင်ငံရေးပါတီတွေကြား ဘက်မလိုက်ပဲ ကြားကနေဖို့ ဆိုတာကလည်း ဖြစ်မလာခဲ့ပြန်ပါဘူး။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလက တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မဲပေးတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး “ဒို့တာဝန် အရေးသုံးပါးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည့်သူ၊ တပ်မတော်အပေါ် နားလည်မှု ရှိသူ၊ (နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကာကွယ်ရေး) အမြင် လေးမြင် ရှိသူ၊ အမျိုးဘာသာသာသနာနှင့် ပတ်သက်ပြီး မှန်မှန်ကန်ကန်နှင့် စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်သူ၊ နိုင်ငံခြားသား၊ နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုနဲ့ တစ်နည်းနည်းနဲ့ ဆက်သွယ်မှုမရှိသူ၊ လွှမ်းမိုးမှု မရှိသူဖြစ်ဖို့လိုတယ်” ဆိုပြီး ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
အခု ၂၀၂၀ မှာလည်း တပ်မတော်သားတွေနဲ့ မိသားစုတွေကို ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ရွေးချယ်ရာမှာ အချက်(၆) ချက်နဲ့ ပြည့်စုံသူကို ရွေးဖို့ ပြောဆိုခဲ့ပြီး အဲဒီအထဲမှာ တပ်မတော်ရဲ့ အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍကို နားလည် သဘောပေါက်သူ ဆိုတဲ့ အချက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒီပြောဆိုမှုတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် ဘက်လိုက်မှု ပါဝင်နေတယ် ဆိုတာ အားလုံးက နားလည်ထားကြပြီလဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အခြေအနေတွေကို ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်ရင် မြန်မာနိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးကို ဘက်မလိုက်ဖို့ ထိန်းကျောင်းရမယ့် တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်တွေကိုယ်တိုင် ဘက်လိုက်နေတဲ့ သဘော တွေ့မြင်နေရတာမို့ ဒီမိုကရေစီ စံချိန် စံညွှန်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့၊ တိုင်းရင်းသား ပြည်သူတွေ အားလုံး အကြောက်တရားကင်းကင်း မဲပေးရွေးချယ်ခွင့်ရဖို့ အချိန်ကာလ တစ်ခု စောင့်ဆိုင်းရဖွယ် ရှိနေကြောင်းပါ။
စည်သူအောင်မြင့်။

XS
SM
MD
LG