သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာ(၈)ရက္ ဘယ္လို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ိဳးလဲ


၂၀၁၅ ႏို၀င္ဘာလ (၈) ရက္ ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီး ပထမအႀကိမ္ က်င္းပတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ (ႏို၀င္ဘာလ ၁၆၊ ၂၀၁၅)
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

Zawgyi/ Unicode

အခုဆိုရင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ ရက္သတၱပတ္ပဲ လိုပါေတာ့တယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ သမၼတေ႐ြးႏိုင္၊ အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္မယ့္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ၇၅% ကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးမွာ ျဖစ္ၿပီး ၂၅% ကိုေတာ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တိုက္႐ိုက္ ခန႔္အပ္မွာပါ။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ၂၅% ေသာ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ခန႔္အပ္တယ္ ဆိုရာမွာ တပ္မေတာ္ကိုယ္စား ခန႔္အပ္တဲ့ သေဘာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အေၾကာင္းကေတာ့ တပ္မေတာ္ထဲက အရာရွိ၊ အရာခံ၊ အၾကပ္ တပ္သား အားလုံး ကိုယ္စားလွယ္ ၇၅% ေ႐ြးမယ့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးၾကမွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ ကိုယ္စားလွယ္ ၇၅% အတြက္ က်င္းပမယ့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ပါတီေပါင္း ၉၀ ေက်ာ္ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီထဲမွာ ျပည္ေထာင္စု တစ္ခုလုံးကို စည္း႐ုံးတဲ့ ပါတီေတြ၊ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္က ေပါက္ဖြားလာ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြက ဦးေဆာင္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲမွာလည္း တပ္မေတာ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္သူအႏိုင္ရမလဲ၊ သူတို႔ အႏိုင္ရရင္ ဘာေတြ ဆက္လုပ္ၾကမလဲ၊ ဘာေတြ ဆက္ျဖစ္ၾကမလဲ၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကေရာ ဘယ္လို အသြင္ေဆာင္ေနသလဲ ဆိုတဲ့ ကိစၥ စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ ခုတစ္ပတ္ အဲဒီအေၾကာင္း ေလ့လာတင္ျပသြားပါ့မယ္။

၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ သတင္းစာဆရာေတြ သုံးသပ္ထားတာ တစ္ခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲက တူညီတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တဲ့ သုံးသပ္ခ်က္ တစ္ခုကေတာ့ ဒီ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အာဏာရ အင္န္အယ္လ္ဒီ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဟာ အႏိုင္ရမွာကေတာ့ ေသျခာတယ္၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေ႐ြးေကာက္ခံ အမတ္ ၅၀% ေက်ာ္ကေတာ့ ရမွာ ေသျခာတယ္။ ဒါေပမယ့္ သမၼတ ေ႐ြးခ်ယ္ဖို႔ အစိုးရဖြဲ႕ဖို႔ အထိ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရဖို႔ကေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးဘူး၊ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမယ္ ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ကိုယ္ပြားပါတီ လို႔ ဆိုႏိုင္တဲ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ အေနနဲ႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းကထက္ အမတ္ေလာင္းေတြ ပိုၿပီး ေ႐ြးခ်ယ္ခံရမယ္လို႔ သုံးသပ္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ မေတြ႕ၾကရပါဘူး။ တကယ္လည္း ၂၀၁၅ တုန္းက ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အတြက္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ၄၉၁ ေနရာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ လုပ္ရာမွာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက ၄၁ ေနရာ၊ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၈% ေက်ာ္ေလာက္ပဲ အႏိုင္ရခဲ့တာပါ။ အခုေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ အဲေလာက္ ေနရာရဖို႔ေတာင္ ခက္ခဲမယ္လို႔ ယူဆသူေတြ ရွိေနပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက မဲရေလ့ရွိတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ႀကိဳတင္မဲေတြကိစၥ ေကာ္မရွင္က ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ လုပ္လာတာ၊ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြ အတြက္ တပ္တြင္းမဲ႐ုံေတြ မထားေတာ့ပဲ တပ္ျပင္ပမွာ မဲေပးေစတာ၊ ၂၀၁၅ တုန္းက ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး အမတ္ေလာင္းေတြ ႏိုင္ခဲ့တဲ့ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ ဘက္က အမတ္ေလာင္းေတြ စနစ္တက် ေ႐ြးခ်ယ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေစတာ၊ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးကို အားသြန္ခြန္စိုက္ လုပ္တာ၊ စတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ပါပဲ။


ဒါေၾကာင့္ လာမယ့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ျဖစ္လာႏိုင္ေခ် ႏွစ္ခုကေတာ့ ၂၀၁၅ တုန္းကလိုပဲ အင္န္အယ္လ္ဒီ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရင္ရ၊ အဲလို မဟုတ္ခဲ့ရင္ ႏိုင္ေတာ့ႏိုင္မယ္၊ ဒါေပမယ့္ သမၼတ ေ႐ြးႏိုင္၊ အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္တဲ့ အမတ္အေရအတြက္ အထိ အႏိုင္မရတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္အတြက္ မဲဆႏၵနယ္ ၃၃၀၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အတြက္ ၁၆၈ ေနရာ၊ အဲဒီ ႏွစ္ေနရာ အတြက္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန႔္အပ္မယ့္ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၁၅ ေနရာ၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အတြက္ ၈ ေနရာ စုစုေပါင္း ၂၃ ေနရာ မက်င္းပႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္လႊတ္ေတာ္ အတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ ေနရာ ၄၇၅ ေနရာပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။
အဲဒီ အေရအတြက္ဟာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ၿပီး တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေပါင္းရင္ ၆၄၁ ေနရာ ျဖစ္လာပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုဝင္ဘာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီဟာ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္မွာ အနည္းဆုံး ၃၂၂ ေနရာ ႏိုင္ပါမွ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၆၈% အထက္ အႏိုင္ရပါမွ တစ္ပါတီတည္း လြတ္လြတ္ကြၽတ္ကြၽတ္ သမၼတ တင္ႏိုင္၊ အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ေရာက္ပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔ အင္န္အယ္လ္ဒီ အျပတ္အသတ္ မႏိုင္ခဲ့ရင္ေတာ့ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္မယ့္ အေျခအေန (၂) ခုရွိေနပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ အင္န္အယ္လ္ဒီက တင္တဲ့ သမၼတ နဲ႔ ၫြန႔္ေပါင္း အစိုးရ၊ ဒါမွမဟုတ္ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တင္တဲ့ သမၼတ နဲ႔ ၫြန႔္ေပါင္း အစိုးရ ဆိုၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အစုအဖြဲ႕၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕၊ အဲဒီ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ခုအတြက္ တပ္ခ်ဳပ္က ေ႐ြးခ်ယ္ေပးလိုက္တဲ့ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ စုစုေပါင္း ၃ ဖြဲ႕ဟာ ဒုသမၼတ (၃) ေယာက္ကို ေ႐ြးခ်ယ္ေပးၾကရပါလိမ့္မယ္။ ေသျခာတာကေတာ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က တင္မယ့္ ဒုသမၼတေတြဟာ အင္န္အယ္လ္ဒီက တင္တဲ့၊ဒါမွမဟုတ္ အင္န္အယ္လ္ဒီ က သေဘာတူတဲ့ ဒုသမၼတ ေတြ ျဖစ္လာၾကပါလိမ့္မယ္။ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း ဒုသမၼတ တစ္ေယာက္ တင္မွာျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ကိုယ္တိုင္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ ကိုယ္စားလွယ္ အားလုံး စုေပါင္းၿပီး သမၼတ တစ္ေယာက္ကို လွ်ိဳ႕ဝွက္စနစ္နဲ႔ မဲေပးၾကပါလိမ့္မယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံမွာ အဲေလာက္ပဲ ေဖာ္ျပထားတာမို႔ ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ားဆုံး ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီေရာ၊ ကိုယ္စားလွယ္ ဒုတိယ အမ်ားဆုံး ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကပါ သမၼတ တင္ႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္ ရေအာင္ ေနာက္ကြယ္မွာ အျခား ပါတီေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႕တာ၊ ညႇိႏႈိင္း၊ အေပးအယူလုပ္ ကမ္းလွမ္းတာေတြကို လုပ္ၾကပါလိမ့္မယ္။ အင္န္အယ္လ္ဒီ ကိုေရာ၊ တပ္မေတာ္ ဘက္ကိုပါ အဲလို မလုပ္ဖို႔ တားျမစ္ထားတဲ့ ဥပေဒ ျပဌာန္းခ်က္ တစ္စုံတစ္ရာ ရွိမေနပါဘူး။

အင္န္အယ္လ္ဒီ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရသည္ ျဖစ္ေစ၊ အင္န္အယ္လ္ဒီ သမၼတ နဲ႔ ၫြန႔္ေပါင္း အစိုးရအဖြဲ႕ ျဖစ္ေစ၊ ေနာင္က်င့္သုံးမယ့္ ေပၚလစီေတြဟာ ခုအတိုင္း မေျပာင္းမလဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ တိုတိုေျပာရရင္ တိုင္းျပည္ကို ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ေဖာ္ေဆာင္မယ္၊ တပ္မေတာ္ကို ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံကို ျပင္မယ္ ဆိုတာပါပဲ။ တပ္မေတာ္ဘက္က တင္တဲ့ သမၼတ နဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႕ တက္လာရင္ေတာ့ အရင္ေခတ္ပုံစံ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ လက္ထဲ တိုင္းျပည္ အာဏာ ၁၀၀% အျပည့္အ၀ ရသြားတဲ့ ပုံစံ ျမင္ရမွာ ျဖစ္ၿပီး အဲဒီ အေျခအေနကို ဆက္ထိမ္းသိမ္းဖို႔ လိုအပ္သမွ် လုပ္ကိုင္သြားမယ့္ သေဘာ ရွိေနပါတယ္။

သိပ္မၾကာေသးခင္တုန္းကေတာင္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က သူ႔အေနနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္က ေ႐ြးခ်ယ္ေပးဖို႔ ပုဒ္မ ၂၆၁ ကို ျပင္ဖို႔ဆႏၵရွိတယ္၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အားလုံး စုံစုံညီညီ ကိုယ္စားျပဳႏိုင္ဖို႔ လက္ရွိ က်င့္သုံးေနတဲ့ မဲဆႏၵနယ္ေျမ တစ္ခုမွာ မဲအမ်ားဆုံးရသူ အႏိုင္ရတဲ့ FPTP စနစ္အစား PR လို႔ေခၚတဲ့ အခ်ိဳးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ က်င့္သုံးဖို႔ ဆႏၵရွိတယ္လို႔ ထုတ္ေျပာထားၿပီး တကယ္လို႔ သူ သမၼတ ျဖစ္လာရင္ အဲဒါေတြ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လာမွာ ေသျခာပါတယ္။ အဲဒါကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရရင္ ျပည္သူေတြ တိုက္႐ိုက္ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္တဲ့ အမတ္ အေရအတြက္ကို နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ ေလ်ာ့ခ်ၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေ႐ြးေကာက္ခံေတြ သမၼတ ေ႐ြးႏိုင္၊ အစိုးရဖြဲ႕ႏိုင္ေခ် နည္းသထက္ နည္းသြားေအာင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ့္ သေဘာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမ်ိဳး အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ အာဏာသိမ္း စစ္တပ္က ဖြဲ႕စည္းပုံ အသစ္တစ္ခုေရးဆြဲ၊ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ၿပီး ခုဆို ျပည္သူတစ္ရပ္လုံး ဆန႔္က်င္တဲ့ အေျခအေနေတာင္ ေရာက္ေနပါၿပီ။ အားလုံးကို ၿခဳံငုံသုံးသပ္ရရင္ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာ ၈ ရက္ေန႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုတာ တပ္မေတာ္ကို ႏိုင္ငံေရးမွာပါဝင္မႈ ႐ုပ္သိမ္းၿပီး မူလ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ တပ္မေတာ္ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလိုတဲ့ အုပ္စုနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြရဲ႕ အရင္ေခတ္ေဟာင္းကလို ၁၀၀% အလုံးစုံ အာဏာျပန္ရေအာင္ အားၿပိဳင္ၾကမယ့္ပြဲအျဖစ္ ရႈျမင္ႏိုင္ၿပီး တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြကေတာ့ ဇာတ္ပို႔ဇာတ္ရံ ေနရာကပဲ ပါဝင္ ကျပရဖို႔ ရွိေနေၾကာင္းပါ။

------------------------------

၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ(၈)ရက် ဘယ်လို ရွေးကောက်ပွဲမျိုးလဲ
စည်သူအောင်မြင့်
အခုဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ရက်သတ္တပတ်ပဲ လိုပါတော့တယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ သမ္မတရွေးနိုင်၊ အစိုးရဖွဲ့နိုင်မယ့် ပြည်ထောင်စု အဆင့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ ၇၅% ကို ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးမှာ ဖြစ်ပြီး ၂၅% ကိုတော့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က တိုက်ရိုက် ခန့်အပ်မှာပါ။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က ၂၅% သော ပြည်ထောင်စု အဆင့် ကိုယ်စားလှယ်တွေကို ခန့်အပ်တယ် ဆိုရာမှာ တပ်မတော်ကိုယ်စား ခန့်အပ်တဲ့ သဘောလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းကတော့ တပ်မတော်ထဲက အရာရှိ၊ အရာခံ၊ အကြပ် တပ်သား အားလုံး ကိုယ်စားလှယ် ၇၅% ရွေးမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးကြမှာ ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ကိုယ်စားလှယ် ၇၅% အတွက် ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါတီပေါင်း ၉၀ ကျော် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီထဲမှာ ပြည်ထောင်စု တစ်ခုလုံးကို စည်းရုံးတဲ့ ပါတီတွေ၊ တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေနဲ့ တပ်မတော်က ပေါက်ဖွားလာ၊ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေက ဦးဆောင်ပြီး လွှတ်တော်ထဲမှာလည်း တပ်မတော်နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေတဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒီ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဘယ်သူအနိုင်ရမလဲ၊ သူတို့ အနိုင်ရရင် ဘာတွေ ဆက်လုပ်ကြမလဲ၊ ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်ကြမလဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကရော ဘယ်လို အသွင်ဆောင်နေသလဲ ဆိုတဲ့ ကိစ္စ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ခုတစ်ပတ် အဲဒီအကြောင်း လေ့လာတင်ပြသွားပါ့မယ်။
၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူတွေ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ သတင်းစာဆရာတွေ သုံးသပ်ထားတာ တစ်ချို့ရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲက တူညီတယ်လို့ ဆိုနိုင်တဲ့ သုံးသပ်ချက် တစ်ခုကတော့ ဒီ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အာဏာရ အင်န်အယ်လ်ဒီ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ဟာ အနိုင်ရမှာကတော့ သေခြာတယ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ရွေးကောက်ခံ အမတ် ၅၀% ကျော်ကတော့ ရမှာ သေခြာတယ်။ ဒါပေမယ့် သမ္မတ ရွေးချယ်ဖို့ အစိုးရဖွဲ့ဖို့ အထိ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရဖို့ကတော့ မပြောနိုင်သေးဘူး၊ စောင့်ကြည့်ရဦးမယ် ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော်ရဲ့ ကိုယ်ပွားပါတီ လို့ ဆိုနိုင်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ အနေနဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တုန်းကထက် အမတ်လောင်းတွေ ပိုပြီး ရွေးချယ်ခံရမယ်လို့ သုံးသပ်တာမျိုးကိုတော့ မတွေ့ကြရပါဘူး။ တကယ်လည်း ၂၀၁၅ တုန်းက ပြည်ထောင်စုအဆင့် အတွက် မဲဆန္ဒနယ်မြေ ၄၉၁ နေရာ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ရာမှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက ၄၁ နေရာ၊ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၈% ကျော်လောက်ပဲ အနိုင်ရခဲ့တာပါ။ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ အဲလောက် နေရာရဖို့တောင် ခက်ခဲမယ်လို့ ယူဆသူတွေ ရှိနေပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးက မဲရလေ့ရှိတဲ့ တပ်မတော်ရဲ့ ကြိုတင်မဲတွေကိစ္စ ကော်မရှင်က ကြပ်ကြပ်မတ်မတ် လုပ်လာတာ၊ တပ်မတော်သားတွေနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ အတွက် တပ်တွင်းမဲရုံတွေ မထားတော့ပဲ တပ်ပြင်ပမှာ မဲပေးစေတာ၊ ၂၀၁၅ တုန်းက ပြည်ခိုင်ဖြိုး အမတ်လောင်းတွေ နိုင်ခဲ့တဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီ ဘက်က အမတ်လောင်းတွေ စနစ်တကျ ရွေးချယ် ယှဉ်ပြိုင်စေတာ၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးကို အားသွန်ခွန်စိုက် လုပ်တာ၊ စတဲ့ အချက်တွေကြောင့်ပါပဲ။
ဒါကြောင့် လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဖြစ်လာနိုင်ချေ နှစ်ခုကတော့ ၂၀၁၅ တုန်းကလိုပဲ အင်န်အယ်လ်ဒီ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရင်ရ၊ အဲလို မဟုတ်ခဲ့ရင် နိုင်တော့နိုင်မယ်၊ ဒါပေမယ့် သမ္မတ ရွေးနိုင်၊ အစိုးရဖွဲ့နိုင်တဲ့ အမတ်အရေအတွက် အထိ အနိုင်မရတာမျိုးလည်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်အတွက် မဲဆန္ဒနယ် ၃၃၀၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် အတွက် ၁၆၈ နေရာ၊ အဲဒီ နှစ်နေရာ အတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က ခန့်အပ်မယ့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် ၁၆၆ ယောက် ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၁၅ နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် အတွက် ၈ နေရာ စုစုပေါင်း ၂၃ နေရာ မကျင်းပနိုင်တဲ့အတွက် ပြည်ထောင်စု အဆင့်လွှတ်တော် အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမယ့် နေရာ ၄၇၅ နေရာပဲ ရှိပါတော့တယ်။
အဲဒီ အရေအတွက်ဟာ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ထဲရောက်ပြီး တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ ပေါင်းရင် ၆၄၁ နေရာ ဖြစ်လာပါမယ်။ ဒါကြောင့် နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီဟာ ပြည်ထောင်စု အဆင့်မှာ အနည်းဆုံး ၃၂၂ နေရာ နိုင်ပါမှ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၆၈% အထက် အနိုင်ရပါမှ တစ်ပါတီတည်း လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် သမ္မတ တင်နိုင်၊ အစိုးရဖွဲ့နိုင်တဲ့ အခြေအနေ ရောက်ပါလိမ့်မယ်။ တကယ်လို့ အင်န်အယ်လ်ဒီ အပြတ်အသတ် မနိုင်ခဲ့ရင်တော့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မယ့် အခြေအနေ (၂) ခုရှိနေပါတယ်။
အဲဒါကတော့ အင်န်အယ်လ်ဒီက တင်တဲ့ သမ္မတ နဲ့ ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ၊ ဒါမှမဟုတ် တပ်မတော် ကိုယ်စားလှယ်တွေက တင်တဲ့ သမ္မတ နဲ့ ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ ဆိုပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ရွေးကောက်တင်မြှောက်လိုက်တဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့၊ အဲဒီ လွှတ်တော် နှစ်ခုအတွက် တပ်ချုပ်က ရွေးချယ်ပေးလိုက်တဲ့ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ စုစုပေါင်း ၃ ဖွဲ့ဟာ ဒုသမ္မတ (၃) ယောက်ကို ရွေးချယ်ပေးကြရပါလိမ့်မယ်။ သေခြာတာကတော့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်က တင်မယ့် ဒုသမ္မတတွေဟာ အင်န်အယ်လ်ဒီက တင်တဲ့၊ဒါမှမဟုတ် အင်န်အယ်လ်ဒီ က သဘောတူတဲ့ ဒုသမ္မတ တွေ ဖြစ်လာကြပါလိမ့်မယ်။ တပ်မတော် ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း ဒုသမ္မတ တစ်ယောက် တင်မှာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပြီးရင် ကိုယ်စားလှယ် အားလုံး စုပေါင်းပြီး သမ္မတ တစ်ယောက်ကို လျှို့ဝှက်စနစ်နဲ့ မဲပေးကြပါလိမ့်မယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အဲလောက်ပဲ ဖော်ပြထားတာမို့ ကိုယ်စားလှယ် အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီ ပါတီရော၊ ကိုယ်စားလှယ် ဒုတိယ အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ကပါ သမ္မတ တင်နိုင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ် အရေအတွက် ရအောင် နောက်ကွယ်မှာ အခြား ပါတီတွေနဲ့ မဟာမိတ်ဖွဲ့တာ၊ ညှိနှိုင်း၊ အပေးအယူလုပ် ကမ်းလှမ်းတာတွေကို လုပ်ကြပါလိမ့်မယ်။ အင်န်အယ်လ်ဒီ ကိုရော၊ တပ်မတော် ဘက်ကိုပါ အဲလို မလုပ်ဖို့ တားမြစ်ထားတဲ့ ဥပဒေ ပြဌာန်းချက် တစ်စုံတစ်ရာ ရှိမနေပါဘူး။
အင်န်အယ်လ်ဒီ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရသည် ဖြစ်စေ၊ အင်န်အယ်လ်ဒီ သမ္မတ နဲ့ ညွန့်ပေါင်း အစိုးရအဖွဲ့ ဖြစ်စေ၊ နောင်ကျင့်သုံးမယ့် ပေါ်လစီတွေဟာ ခုအတိုင်း မပြောင်းမလဲ ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ တိုတိုပြောရရင် တိုင်းပြည်ကို ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု ဖော်ဆောင်မယ်၊ တပ်မတော်ကို နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်ခွင့်ပေးထားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြင်မယ် ဆိုတာပါပဲ။ တပ်မတော်ဘက်က တင်တဲ့ သမ္မတ နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ တက်လာရင်တော့ အရင်ခေတ်ပုံစံ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေနဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေ လက်ထဲ တိုင်းပြည် အာဏာ ၁၀၀% အပြည့်အ၀ ရသွားတဲ့ ပုံစံ မြင်ရမှာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီ အခြေအနေကို ဆက်ထိမ်းသိမ်းဖို့ လိုအပ်သမျှ လုပ်ကိုင်သွားမယ့် သဘော ရှိနေပါတယ်။
သိပ်မကြာသေးခင်တုန်းကတောင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က သူ့အနေနဲ့ ပြည်နယ်တွေမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ကို ပြည်နယ် လွှတ်တော်က ရွေးချယ်ပေးဖို့ ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဖို့ဆန္ဒရှိတယ်၊ လွှတ်တော်ထဲမှာ အားလုံး စုံစုံညီညီ ကိုယ်စားပြုနိုင်ဖို့ လက်ရှိ ကျင့်သုံးနေတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေ တစ်ခုမှာ မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရတဲ့ FPTP စနစ်အစား PR လို့ခေါ်တဲ့ အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ် ကျင့်သုံးဖို့ ဆန္ဒရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြောထားပြီး တကယ်လို့ သူ သမ္မတ ဖြစ်လာရင် အဲဒါတွေ အကောင်အထည် ဖော်လာမှာ သေခြာပါတယ်။ အဲဒါကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုရရင် ပြည်သူတွေ တိုက်ရိုက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်တဲ့ အမတ် အရေအတွက်ကို နည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင် လျော့ချပြီး လွှတ်တော်ထဲမှာ ရွေးကောက်ခံတွေ သမ္မတ ရွေးနိုင်၊ အစိုးရဖွဲ့နိုင်ချေ နည်းသထက် နည်းသွားအောင် အကောင်အထည် ဖော်မယ့် သဘောလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမျိုး အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်က ဖွဲ့စည်းပုံ အသစ်တစ်ခုရေးဆွဲ၊ အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ပြီး ခုဆို ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ဆန့်ကျင်တဲ့ အခြေအနေတောင် ရောက်နေပါပြီ။ အားလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ရရင် လာမယ့် ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ တပ်မတော်ကို နိုင်ငံရေးမှာပါဝင်မှု ရုပ်သိမ်းပြီး မူလ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တပ်မတော် အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုတဲ့ အုပ်စုနဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေနဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းတွေရဲ့ အရင်ခေတ်ဟောင်းကလို ၁၀၀% အလုံးစုံ အာဏာပြန်ရအောင် အားပြိုင်ကြမယ့်ပွဲအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေကတော့ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံ နေရာကပဲ ပါဝင် ကပြရဖို့ ရှိနေကြောင်းပါ။

XS
SM
MD
LG