သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

NUG ရဲ႕ ရခုိင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာဆုိင္ရာ မူ၀ါဒ အလုပ္ျဖစ္မွာလား


Displaced Rohingya refugees from Rakhine state in Myanmar carry their belongings as they flee violence, near Ukhia, near the border between Bangladesh and Myanmar on September 4, 2017. - A total of 87,000 mostly Rohingya refugees have arrived in Banglades
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

စစ္အာဏာသိမ္းမွဳကို ဆန္႔က်င္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အပါအ၀င္ အတုိက္အခံ အင္အားစုေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရး အစိုးရ NUG ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာ ျပည္သူမ်ားဆုိင္ရာ မူ၀ါဒ သေဘာထား တစ္ရပ္ကို ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ အေနာက္ႏို္င္ငံေတြ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ၊ ေထာက္ခံမွဳ ရေအာင္ ၾကိဳးစားေနတဲ့ NUG အေနနဲ႔ အေနာက္ႏိုင္ငံ အသိုင္းအ၀ိုင္းက အထူး စိတ္၀င္စားေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ျပသနာကို ဘယ္လို သေဘာထားသလဲ၊ မူ၀ါဒ ဘယ္လိုရွိသလဲ၊ ေနာင္ တရား၀င္ အစိုးရအဖြဲ႕ ျဖစ္လာရင္ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္မလဲ ဆိုတဲ့ ကိစၥကို အေျဖေပးလိုက္တာပါ။


အရင္ စစ္အာဏာရွင္ အဆက္ဆက္ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာျပသနာဟာ ကိုလိုနီ စနစ္ အေမြဆုိးက ေပါက္ဖြားလာတာ ျဖစ္တယ္၊ နယ္ခ်ဲ႕ ျဗိတိသွ်ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြမွာ လုပ္ကိုင္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ဘဂၤါလီ လူမ်ိဳးေတြကို အလံုးအရင္းနဲ႔ ေခၚသြင္းခဲ့တယ္၊ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီ ဘဂၤလီေတြဆုိတာ တုိင္းရင္းသားေတြ မဟုတ္၊ ႏုိင္ငံသားလည္း မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ခိုး၀င္ေတြပဲ ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ မူ၀ါဒ ကိုင္စြဲျပီး ျပသနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီ မူ၀ါဒကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ဖို႔ အာဏာရွင္ ဦးေန၀င္း လက္ထက္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မွဳဆုိင္ရာ ဥပေဒ တရပ္ ျပဌာန္းခဲ့ျပီး ဒီကေန႔အခ်ိန္ထိ က်င့္သံုးခဲ့တာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီ ဥပေဒအရ ျဗိတိသွ်ေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေအာက္ပိုင္း ရခုိင္နဲ႔ တနသၤာရီကို တုိက္ခိုက္သိမ္းပိုက္လိုက္တဲ့ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္ မတုိင္ခင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ေနထုိင္သူေတြနဲ႔ အဲဒီလူေတြကေန ဆင္းသက္လာသူေတြကိုသာ တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ႏုိင္ငံသားေတြအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳမယ္ဆိုတာမ်ိဳး ျပဌာန္းထားေလေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုသာ အဲဒီ ဥပေဒနဲ႔ တုိက္ဆုိင္ စစ္ေဆးလိုက္ရင္ ဘယ္သူမွ ႏုိင္ငံသား အဆင့္အတန္း ရမွာ မဟုတ္သလို၊ အျခား ဘယ္ အဆင့္အတန္းမ်ိဳးကိုမွလည္း မရ၊ ႏုိင္ငံျခားသား ပဲ ျဖစ္ေနမယ့္ ဥပေဒမ်ိဳးပါ။


လက္ရွိ အာဏာသိမ္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လွိဳင္ကိုယ္တုိင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ဥေရာပ သံတမန္တဦးနဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္က ဘဂၤလီေတြကို ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ စစ္ေဆးရမယ္၊ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ႏုိင္သူေတြကို ျဖစ္ခြင့္ေပးမယ္၊ မျဖစ္ႏုိင္သူေတြကို Camp ေတြမွာ ထားျပီး သူတုိ႔ကို လက္ခံမယ့္ႏုိင္ငံ ေပၚေပါက္ရင္ ပို႔ေပးမယ္ ဆုိျပီးေတာင္ ေျပာဆိုခဲ့ဖူးတာပါ။ အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္း လက္ထက္ ရခုိင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ေတြကို ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတာ၊ ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္းျပဳစုတဲ့ဆီမွာ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့တာမ်ိဳး ရွိခဲ့ဖူးေပမယ့္ အဲဒါဟာ ကာလတုိျဖစ္ျပီး ေနာက္ပိုင္း ရိုဟင္ဂ်ာ ဆုိတဲ့ အေခၚအေ၀ၚကို လံုး၀ အသိအမွတ္မျပဳေတာ့တာ ဒီကေန႔အခ်ိန္ထိပါပဲ။ အဲဒီလို လက္ေတြ႕မက်တဲ့ မူ၀ါဒ၊ ဥပေဒနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ျပီး ျပသနာကို အၾကမ္းဖက္ ေျဖရွင္းတတ္ေလေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ ေခတ္ကာလ တေလ်ာက္လံုး ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးကိစၥဟာ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္လာလိုက္၊ ခဏ ျငိမ္သက္သြားလိုက္၊ ျပန္ျပီး ေပၚလာလိုက္နဲ႔ ျဖစ္ေနတာ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရ အာဏာရလာတဲ့အခ်ိန္ထိ တုိင္ေအာင္ပါပဲ။


ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရ တက္လာတဲ့အခါ ျပသနာကို လက္ေတြ႕က်က် ေျဖရွင္းဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေထာက္ခံမွဳ ရလာေအာင္ ကုလ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ တစ္ရပ္ ဖြဲ႕စည္းျပီးေတာင္ ေဆာင္ရြက္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း မူ၀ါဒ နည္းနည္းမွားတာနဲ႔ အဲဒါကို အေၾကာင္းျပျပီး စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းဖို႔ အႏၱရာယ္ ၾကံဳႏုိင္တဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ခဲ့တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။


အင္န္အယ္လ္ဒီ လက္ထက္ သူတုိ႔ကိုယ္သူတုိ႔ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ နာမည္ေပးထားတဲ့ လူမ်ိဳးစုကို ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲျခင္း မျပဳသလို၊ အရင္ စစ္အာဏာရွင္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ေခၚေ၀ၚခဲ့တဲ့ ဘဂၤလီေတြလို႔လည္း မသံုးႏွဳန္းပါဘူး။ ပဋိပကၡ ျပသနာ နည္းေအာင္ “ ရခိုင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ အသုိင္းအ၀ိုင္း” ဆုိျပီး ေခၚေ၀ၚတာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။


ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာ အၾကံေပးခ်က္ေတြ အတုိင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးကိစၥ၊ လူမ်ိဳးစုေတြအၾကား သဟဇာတ ျဖစ္ေရး ကိစၥ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပသနာ ေျဖရွင္းေရးမွာ အဓိက၊ ေသာ့ခ်က္က်တဲ့ ၁၉၈၂ နုိင္ငံသား ျဖစ္မွဳ ဥပေဒကို ျပန္သံုးသပ္တာ၊ လူ႕အခြင့္အေရး၊ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒ စံႏွဳန္းေတြနဲ႔ ကြာျခားမွဳ မရွိေစေရး ျပင္ဆင္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ အစီရင္ခံစာမွာ ပါတဲ့တုိင္ လံုး၀ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏို္င္ခဲ့ပါဘူး။ အျခားတဖက္မွာေတာ့ အင္န္အယ္လ္ဒီရဲ႕ ရခုိင္ျပသနာ ေျပလည္ေစေရး နည္းလမ္းတက် ၾကိဳးစားေနခ်ိန္မွာ ARSA အဖြဲ႕ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြေပၚေပါက္၊ အဲဒါကို တပ္မေတာ္က အင္အားသံုးႏွိမ္နင္း၊ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႔ သိန္းနဲ႔ခ်ီရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံထဲ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကျပီး ရိုဟင္ဂ်ာ ျပသနာဟာ ႏုိင္ငံတကာ အာရံုစိုက္တဲ့ ျပသနာၾကီး ျဖစ္ခဲ့ရသလို၊ ေနာက္ဆံုး ကုလသမဂၢ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ တရားရံုး ICJ ေရာက္သည္ အထိ ျဖစ္ခဲ့ရလို႔ပါပဲ။


အခုေနာက္ဆံုးေတာ့ အဲဒီ ျပသနာဟာ ႏိုင္ငံတကာ ေထာက္ခံမွဳရေအာင္ ၾကိဳးစားေနတဲ့ NUG ရဲ႕ ပုခံုးေပၚ ေရာက္လာခဲ့ပါျပီ။ NUG အေနနဲ႔ကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လက္မခံ၊ဖ်က္သိမ္းျပီလို႔ ေၾကညာထားသလို၊ အာဏာသိမ္း စစ္ေကာင္စီကိုလည္း ဂရုစိုက္ဖုိ႔ မလိုေတာ့တဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ျပသနာကို ပိုျပီး လက္ေတြ႕က်က် ခ်ဥ္းကပ္၊ မူ၀ါဒ ခ်မွတ္လာႏို္င္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရနဲ႔ ျခားနားတာက NUG ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ေတြကို “ ရိုဟင္ဂ်ာ” လို႔ ေခၚေ၀ၚတာကို ျပတ္ျပတ္သားသား အသိအမွတ္ျပဳလိုက္တာပါပဲ။ ေနာက္ ထူးျခားခ်က္ တခုကေတာ့ အရင္ စစ္အာဏာရွင္ေတြနဲ႔ စစ္တပ္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မွဳ၊ ရာဇ၀တ္မွဳ၊ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳေတြကို အင္န္အယ္လ္ဒီ ရဲ႕ ျပည္တြင္းမွာပဲ တရားစီရင္မယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာထားကေန အခု NUG အစိုးရက ႏိုင္ငံတကာမွာ တရားစီရင္တာမ်ိဳးကိုပါ လက္ခံ၊ အားေပးတယ္ဆိုျပီး ေျပာင္းလဲလိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒသစ္တစ္ခု ေရးဆြဲေရးကိစၥ၊ အဲဒါျပီးရင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ျပသနာ ေျဖရွင္းေရးမွာ အေရးပါတဲ့ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္းတာ၊ ျပင္ဆင္တာ၊ အသစ္ျပန္ေရးဆြဲတာ လုပ္မယ္၊ အဲလို လုပ္ရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားျဖစ္မွဳကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ေမြးဖြားျခင္း ဒါမွမဟုတ္ မည္သည့္ေနရာတြင္ ျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာႏို္င္ငံသား မိဘႏွစ္ပါးက ေမြးဖြားျခင္း အခ်က္ေတြအေပၚ အေျခခံမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားတာေတြ႕ရပါတယ္။


ဒီထက္ ပိုျပီး အေရးၾကီးတာကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ျပသနာ ေျဖရွင္းေရးမွာ အရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရလက္ထက္က ကိုဖီအာနန္ အစီရင္ခံစာ အၾကံျပဳခ်က္ေတြအေပၚ အေျချပဳ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ရာကေန အခု အဲဒါေတြကို သံုးသပ္စရာ အခ်က္ေတြအျဖစ္ပဲ မွတ္ယူမွာျဖစ္ျပီး NUG အေနနဲ႔ ျပသနာကို ရခိုင္ျပည္နယ္က ျပည္သူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္း၊ လက္တြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေျဖရွင္းသြားမယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေျပာရရင္ NUG ရဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာ ျပသနာ ေျဖရွင္းေရး မူ၀ါဒ သေဘာထားေတြဟာ အရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရ လက္ထက္က ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့ မူ၀ါဒေတြနဲ႔ ႏွိဳင္းယွဥ္ရင္ အမ်ားၾကီး ကြာျခားသြားခဲ့ျပီ ျဖစ္သလို၊ ပိုျပီး လက္ေတြ႕က်၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ ဘက္အသီးသီးက လက္ခံလာၾကဖို႔ ပိုျပီး နီးစပ္တဲ့ အေျခအေန ေရာက္သြားေစလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရေၾကာင္းပါ။

-----------------------------

NUG ရဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်က ရိုဟင်ဂျာဆိုင်ရာ မူဝါဒ အလုပ်ဖြစ်မှာလား

စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီ အပါအဝင် အတိုက်အခံ အင်အားစုတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ NUG ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်က ရိုဟင်ဂျာ ပြည်သူများဆိုင်ရာ မူဝါဒ သဘောထား တစ်ရပ်ကို ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အနောက်နိုင်ငံတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အသိအမှတ်ပြု၊ ထောက်ခံမှု ရအောင် ကြိုးစားနေတဲ့ NUG အနေနဲ့ အနောက်နိုင်ငံ အသိုင်းအဝိုင်းက အထူး စိတ်ဝင်စားနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ပြသနာကို ဘယ်လို သဘောထားသလဲ၊ မူဝါဒ ဘယ်လိုရှိသလဲ၊ နောင် တရားဝင် အစိုးရအဖွဲ့ ဖြစ်လာရင် ဘယ်လို ကိုင်တွယ်မလဲ ဆိုတဲ့ ကိစ္စကို အဖြေပေးလိုက်တာပါ။

အရင် စစ်အာဏာရှင် အဆက်ဆက်ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်က ရိုဟင်ဂျာပြသနာဟာ ကိုလိုနီ စနစ် အမွေဆိုးက ပေါက်ဖွားလာတာ ဖြစ်တယ်၊ နယ်ချဲ့ ဗြိတိသျှတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် လယ်ယာလုပ်ငန်းတွေမှာ လုပ်ကိုင်ဖို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က ဘင်္ဂါလီ လူမျိုးတွေကို အလုံးအရင်းနဲ့ ခေါ်သွင်းခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့် အဲဒီ ဘင်္ဂလီတွေဆိုတာ တိုင်းရင်းသားတွေ မဟုတ်၊ နိုင်ငံသားလည်း မဖြစ်နိုင်တဲ့ ခိုးဝင်တွေပဲ ဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့ မူဝါဒ ကိုင်စွဲပြီး ပြသနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ဖို့ အာဏာရှင် ဦးနေဝင်း လက်ထက် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ တရပ် ပြဌာန်းခဲ့ပြီး ဒီကနေ့အချိန်ထိ ကျင့်သုံးခဲ့တာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ ဥပဒေအရ ဗြိတိသျှတွေ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း ရခိုင်နဲ့ တနင်္သာရီကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်လိုက်တဲ့ ၁၈၂၄ ခုနှစ် မတိုင်ခင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း နေထိုင်သူတွေနဲ့ အဲဒီလူတွေကနေ ဆင်းသက်လာသူတွေကိုသာ တိုင်းရင်းသားနဲ့ နိုင်ငံသားတွေအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုမယ်ဆိုတာမျိုး ပြဌာန်းထားလေတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်က ရိုဟင်ဂျာတွေကိုသာ အဲဒီ ဥပဒေနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးလိုက်ရင် ဘယ်သူမှ နိုင်ငံသား အဆင့်အတန်း ရမှာ မဟုတ်သလို၊ အခြား ဘယ် အဆင့်အတန်းမျိုးကိုမှလည်း မရ၊ နိုင်ငံခြားသား ပဲ ဖြစ်နေမယ့် ဥပဒေမျိုးပါ။

လက်ရှိ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ၂၀၁၆ ခုနှစ်က ဥရောပ သံတမန်တဦးနဲ့ တွေ့ဆုံရာမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်က ဘင်္ဂလီတွေကို ၁၉၈၂ နိုင်ငံသား ဥပဒေနဲ့ စစ်ဆေးရမယ်၊ နိုင်ငံသား ဖြစ်နိုင်သူတွေကို ဖြစ်ခွင့်ပေးမယ်၊ မဖြစ်နိုင်သူတွေကို Camp တွေမှာ ထားပြီး သူတို့ကို လက်ခံမယ့်နိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်ရင် ပို့ပေးမယ် ဆိုပြီးတောင် ပြောဆိုခဲ့ဖူးတာပါ။ အာဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း လက်ထက် ရခိုင်ပြည်နယ်က မူဆလင်တွေကို ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုတာ၊ မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်းပြုစုတဲ့ဆီမှာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့တာမျိုး ရှိခဲ့ဖူးပေမယ့် အဲဒါဟာ ကာလတိုဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း ရိုဟင်ဂျာ ဆိုတဲ့ အခေါ်အဝေါ်ကို လုံး၀ အသိအမှတ်မပြုတော့တာ ဒီကနေ့အချိန်ထိပါပဲ။ အဲဒီလို လက်တွေ့မကျတဲ့ မူဝါဒ၊ ဥပဒေနဲ့ ချဉ်းကပ်ပြီး ပြသနာကို အကြမ်းဖက် ဖြေရှင်းတတ်လေတော့ စစ်အာဏာရှင် ခေတ်ကာလ တလျောက်လုံး ရိုဟင်ဂျာ အရေးကိစ္စဟာ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်လာလိုက်၊ ခဏ ငြိမ်သက်သွားလိုက်၊ ပြန်ပြီး ပေါ်လာလိုက်နဲ့ ဖြစ်နေတာ အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရ အာဏာရလာတဲ့အချိန်ထိ တိုင်အောင်ပါပဲ။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်တဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရ တက်လာတဲ့အခါ ပြသနာကို လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ နိုင်ငံတကာရဲ့ ထောက်ခံမှု ရလာအောင် ကုလ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း ကိုဖီအာနန် ဦးဆောင်တဲ့ စုံစမ်းရေးကော်မရှင် တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းပြီးတောင် ဆောင်ရွက်တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း မူဝါဒ နည်းနည်းမှားတာနဲ့ အဲဒါကို အကြောင်းပြပြီး စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းဖို့ အန္တရာယ် ကြုံနိုင်တဲ့ အခြေအနေအောက်မှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ခဲ့တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

အင်န်အယ်လ်ဒီ လက်ထက် သူတို့ကိုယ်သူတို့ ရိုဟင်ဂျာလို့ နာမည်ပေးထားတဲ့ လူမျိုးစုကို ရိုဟင်ဂျာလို့ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်း မပြုသလို၊ အရင် စစ်အာဏာရှင် ခေတ်အဆက်ဆက် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့တဲ့ ဘင်္ဂလီတွေလို့လည်း မသုံးနှုန်းပါဘူး။ ပဋိပက္ခ ပြသနာ နည်းအောင် “ ရခိုင်ပြည်နယ်က မူဆလင် အသိုင်းအဝိုင်း” ဆိုပြီး ခေါ်ဝေါ်တာ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ကိုဖီအာနန် ကော်မရှင် အစီရင်ခံစာ အကြံပေးချက်တွေ အတိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ် ဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စ၊ လူမျိုးစုတွေအကြား သဟဇာတ ဖြစ်ရေး ကိစ္စ အကောင်အထည် ဖော်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြသနာ ဖြေရှင်းရေးမှာ အဓိက၊ သော့ချက်ကျတဲ့ ၁၉၈၂ နိုင်ငံသား ဖြစ်မှု ဥပဒေကို ပြန်သုံးသပ်တာ၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေ စံနှုန်းတွေနဲ့ ကွာခြားမှု မရှိစေရေး ပြင်ဆင်တာမျိုးကိုတော့ အစီရင်ခံစာမှာ ပါတဲ့တိုင် လုံး၀ အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ အခြားတဖက်မှာတော့ အင်န်အယ်လ်ဒီရဲ့ ရခိုင်ပြသနာ ပြေလည်စေရေး နည်းလမ်းတကျ ကြိုးစားနေချိန်မှာ ARSA အဖွဲ့ရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေပေါ်ပေါက်၊ အဲဒါကို တပ်မတော်က အင်အားသုံးနှိမ်နင်း၊ နောက်ဆက်တွဲ အနေနဲ့ သိန်းနဲ့ချီရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး ရိုဟင်ဂျာ ပြသနာဟာ နိုင်ငံတကာ အာရုံစိုက်တဲ့ ပြသနာကြီး ဖြစ်ခဲ့ရသလို၊ နောက်ဆုံး ကုလသမဂ္ဂ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး ICJ ရောက်သည် အထိ ဖြစ်ခဲ့ရလို့ပါပဲ။

အခုနောက်ဆုံးတော့ အဲဒီ ပြသနာဟာ နိုင်ငံတကာ ထောက်ခံမှုရအောင် ကြိုးစားနေတဲ့ NUG ရဲ့ ပုခုံးပေါ် ရောက်လာခဲ့ပါပြီ။ NUG အနေနဲ့ကတော့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံကို လက်မခံ၊ဖျက်သိမ်းပြီလို့ ကြေညာထားသလို၊ အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီကိုလည်း ဂရုစိုက်ဖို့ မလိုတော့တဲ့ အခြေအနေအောက်မှာ ရိုဟင်ဂျာ ပြသနာကို ပိုပြီး လက်တွေ့ကျကျ ချဉ်းကပ်၊ မူဝါဒ ချမှတ်လာနိုင်တာ တွေ့ရပါတယ်။ အရင် အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရနဲ့ ခြားနားတာက NUG ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်က မူဆလင်တွေကို “ ရိုဟင်ဂျာ” လို့ ခေါ်ဝေါ်တာကို ပြတ်ပြတ်သားသား အသိအမှတ်ပြုလိုက်တာပါပဲ။ နောက် ထူးခြားချက် တခုကတော့ အရင် စစ်အာဏာရှင်တွေနဲ့ စစ်တပ်က ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖေါက်မှု၊ ရာဇဝတ်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေကို အင်န်အယ်လ်ဒီ ရဲ့ ပြည်တွင်းမှာပဲ တရားစီရင်မယ် ဆိုတဲ့ သဘောထားကနေ အခု NUG အစိုးရက နိုင်ငံတကာမှာ တရားစီရင်တာမျိုးကိုပါ လက်ခံ၊ အားပေးတယ်ဆိုပြီး ပြောင်းလဲလိုက်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ်တစ်ခု ရေးဆွဲရေးကိစ္စ၊ အဲဒါပြီးရင် ရိုဟင်ဂျာ ပြသနာ ဖြေရှင်းရေးမှာ အရေးပါတဲ့ ၁၉၈၂ နိုင်ငံသား ဥပဒေကို ဖျက်သိမ်းတာ၊ ပြင်ဆင်တာ၊ အသစ်ပြန်ရေးဆွဲတာ လုပ်မယ်၊ အဲလို လုပ်ရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်း မွေးဖွားခြင်း ဒါမှမဟုတ် မည်သည့်နေရာတွင် ဖြစ်စေ၊ မြန်မာနိုင်ငံသား မိဘနှစ်ပါးက မွေးဖွားခြင်း အချက်တွေအပေါ် အခြေခံမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။

ဒီထက် ပိုပြီး အရေးကြီးတာကတော့ ရိုဟင်ဂျာ ပြသနာ ဖြေရှင်းရေးမှာ အရင် အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရလက်ထက်က ကိုဖီအာနန် အစီရင်ခံစာ အကြံပြုချက်တွေအပေါ် အခြေပြု အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ရာကနေ အခု အဲဒါတွေကို သုံးသပ်စရာ အချက်တွေအဖြစ်ပဲ မှတ်ယူမှာဖြစ်ပြီး NUG အနေနဲ့ ပြသနာကို ရခိုင်ပြည်နယ်က ပြည်သူတွေနဲ့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း၊ လက်တွဲ အကောင်အထည်ဖော် ဖြေရှင်းသွားမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပြောရရင် NUG ရဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ပြသနာ ဖြေရှင်းရေး မူဝါဒ သဘောထားတွေဟာ အရင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရ လက်ထက်က ချမှတ် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့တဲ့ မူဝါဒတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် အများကြီး ကွာခြားသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သလို၊ ပိုပြီး လက်တွေ့ကျ၊ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ဘက်အသီးသီးက လက်ခံလာကြဖို့ ပိုပြီး နီးစပ်တဲ့ အခြေအနေ ရောက်သွားစေလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ရကြောင်းပါ။

XS
SM
MD
LG