သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္ေကာင္စီ ကိုဗစ္ တတိယလွိဳင္းကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းႏိုင္မလား


The cremation of a pregnant woman who died of COVID-19 in Chin State's Cikha town
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

စစ္ေကာင္စီလက္ေအာက္ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာန ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁ ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္း Covid-19 ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးေတြ႔လူနာနဲ႔ ေသဆံုးသူ အေရအတြက္ နည္းလာသလို၊ လက္ခံကုသေပးရတဲ့ Active လူနာ အေရအတြက္လည္း တေျဖးေျဖး က်ဆင္းလာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ သတင္းစာဆရာ တစ္ခ်ိဳ႕က ဒီ စာရင္းဇယား ကိန္းဂဏန္း အေရအတြက္ကို အျပည့္အ၀ ယံုစားလို႔ မရဘူးလို႔ ေ၀ဖန္ေနၾကတဲ့တုိင္ အရင္က လူနာေတြ၊ ကြာရင္တင္း၀င္ေနသူေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနခဲ့တဲ့ အေရးေပၚ ကုသေရး စင္တာေတြ ပိတ္သိမ္းသြားၾကတာကိုေတာ့ ေတြ႕ျမင္ၾကရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ဇြန္လဆန္းကစ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးေတြ႕သူ တစ္ရက္ကို အေယာက္ ၁၀၀ ၀န္းက်င္၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေန႔ေတြမွာ ၂၀၀ ေက်ာ္ ၃၀၀ ေတြ႕လာရသလို၊ စစ္ေကာင္စီ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနဘက္က လိုအပ္ရင္ အသံုးျပဳႏိုင္ဖုိ႔ ကုသေရးနဲ႔ ကြာရင္တင္း စင္တာ တစ္ခ်ိဳ႕ ဖြင့္လွစ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ျမန္မာႏို္င္ငံအတြက္ ကိုဗစ္ ဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါ ကူးစက္မွဳ တတိယလွိဳင္း ၀င္္ေရာက္လာေတာ့မလား၊ ဒီအေျခအေနကို စစ္ေကာင္စီလက္ေအာက္ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနကေရာ ကိုင္တြယ္ႏုိင္ပါ့မလား ဆိုတဲ့ကိစၥ စိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းေနပါတယ္။


ဒီကေန႔အခ်ိန္အထိ ကမၻာတစ္လႊား လူေပါင္း သန္း ၁၈၀ ၀န္းက်င္ ကူးစက္ခံရျပီး လူေပါင္း ၄ သန္းနီးပါး ေသဆံုးခဲ့ျပီျဖစ္တဲ့ Covid-19 ကပ္ေရာဂါဟာ ၂၀၂၀ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ကစ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိ ကူးစက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၀ ၾသဂုတ္လလယ္ အထိကို ကိုဗစ္ ပထမလွိဳင္း ကူးစက္မွဳ ကာလ အျဖစ္ သတ္မွတ္ျပီး ၅ လ နီးပါးအတြင္း ကူးစက္ခံရသူ ၃၇၅ ေယာက္ပဲ ရွိခ့ဲတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္ကစ ေန႔စဥ္ ကိုဗစ္ ကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္ တေျဖးေျဖးျမင့္တက္လာျပီး အျမင့္ဆံုးအျဖစ္ ေအာက္တုိဘာ ၁၀ ရက္တစ္ေန႔တည္းမွာ ကူးစက္ခံရသူ ၂၁၅၈ ေယာက္ အထိ ရွိခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း တေျဖးေျဖး က်ဆင္းသြားျပီး စစ္အာဏာသိမ္းပြဲျဖစ္တဲ့ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁ ရက္ေန႔မွာ ကူးစက္ခံရသူ ၂၀၉ ေယာက္၊ စုစုေပါင္း ကူးစက္ခံရျပီးသူ ၁ သိန္း ၄ ေသာင္းေက်ာ္နဲ႔ ေသဆံုးသူ စုစုေပါင္း ၃၁၃၈ ေယာက္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လ ဒုတိယ အပတ္ကေန အဲဒီကာလ ၀န္းက်င္အထိ ကိုဗစ္ ဒုတိယလွိဳင္း ကာလလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။


ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကိုဗစ္ စျပီး ကူးစက္မွဳ ေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္ထိ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနမွာ ကိုဗစ္ကို စစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတာင္ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ပထမပိုင္းမွာ ႏွာေခါင္းနဲ႔အာေခါင္တုိ႔ဖတ္ နမူနာေတြ ထုိင္းႏိုင္ငံကို ေပးပို႔ စစ္ေဆးခဲ့ရျပီး ေနာက္ပိုင္းက်မွ ျပည္တြင္းမွာ စစ္ေဆးႏုိင္ခဲ့သလို ၂၀၂၀ ႏွစ္လည္ပိုင္း အေရာက္မွာေတာ့ Covid-19 မ်ိဳးဗီဇ တစ္ခုလံုးကို ဓာတ္ခြဲ သုေတသန လုပ္ႏုိင္သည္ အထိ တုိးတက္မွဳ ရလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရနဲ႔ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနဟာ ကိုဗစ္ ကာကြယ္၊ ကုသေရး လုပ္ငန္းၾကီးတစ္ခုလံုး ကုိင္တြယ္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျပည္သူ တရပ္လံုးကို စည္းရံုးျပီး အားလံုးပါ၀င္ ေျဖရွင္းတဲ့နည္းကို က်င့္သံုးခဲ့သလို၊ တုိင္းျပည္ စီးပြားေရး အထိအခိုက္နည္းေအာင္လည္း ၾကိဳးစားခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ရလာဒ္အျဖစ္ အာစီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံမွာ ကိုဗစ္ကို ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့တုိင္ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး အေပါင္းလကၡဏာ ျပတဲ့ ၃ ႏုိင္ငံမွာ ပါ၀င္ခဲ့သလို ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁ ရက္ေန႔အထိ ကိုဗစ္ေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၂.၄%၊ ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္လာသူ ၉၇.၅% ရွိေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ျပီး ဒါဟာ ကမၻာ့ပ်မ္းမွ် ေသဆံုးႏွဳန္းေအာက္ နည္းနည္းေလး နိမ့္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေျပာရရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရလက္ထက္ Covid-19 ကပ္ေရာဂါေဘးကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ ႏိုင္နင္း ကိုင္တြယ္ႏိုင္ခဲ့တယ္ ဆုိတာပါ။


စစ္အာဏာသိမ္းျပီးေနာက္မွာေတာ့ အေျခအေနေတြ ေျပာင္းလဲကုန္ပါတယ္။ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာန လက္ေအာက္က ဆရာ၀န္ေတြ၊ ပါေမာကၡေတြ အစိုးရ လုပ္ငန္းခြင္ မ၀င္ပဲ CDM လုပ္ၾကပါတယ္။ CDM လုပ္တယ္ ဆိုေပမယ့္ ျပင္ပ ေဆးရံုေတြ၊ ေဆးခန္းေတြ၊ အခမဲ့ ေဆးကုသေရး ဌာနေတြမွာ ကုသမွဳ ဆက္လုပ္ၾကသလို၊ ဆႏၵျပပြဲကို စစ္တပ္က အၾကမ္းဖက္ ပစ္ခတ္ သတ္ျဖတ္ ႏွိမ္နင္းစဥ္ကာလ ၾကံဳရာေနရာေတြမွာ ဒဏ္ရာရသူေတြကို ေဆးကုသမွဳေပးၾကပါတယ္။ လိုအပ္လို႔ အေရးၾကီးလို႔ ဖိတ္ေခၚရင္ အစိုးရေဆးရံုေတြဆီလည္း သြားကုေပးမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။


ဒါေပမယ့္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးမင္းေအာင္လွိဳင္ ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ဆရာ၀န္ေတြ၊ ပါေမာကၡၾကီးေတြအေပၚ တုန္႔ျပန္ပံုကေတာ့ ျပင္းထန္ပါတယ္။ ပုဒ္မ ၅၀၅(က) နဲ႔ ဖမ္း၀ရမ္းေတြ ထုတ္တာ၊ ဘယ္ေနရာမွာ ေဆးကုကု ေတြ႕တာနဲ႔ ဖမ္းဆီးတာ၊ CDM ဆရာ၀န္ေတြ ေဆးကုတဲ့ ပုဂၢလိက ေဆးရံု၊ေဆးေပးခန္း၊ အခမဲ့ ေဆးခန္းေတြကို ပိတ္ပစ္မယ္လို႔ ျခိမ္းေျခာက္တာ၊ အေရးယူ ပိတ္ပစ္တာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါတင္မက အဲဒီ ဆရာ၀န္ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ကို ဖ်က္သိမ္းျပီး ျပည္ပ ထြက္ခြာခြင့္ပိတ္ပင္တာ၊ ေဆးကုသခြင့္လိုင္စင္ ရုပ္သိမ္းတာမ်ိဳး အထိ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အက်ိဳးဆက္ကေတာ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မွဳ က႑ၾကီး တစ္ခုလံုး ထိခိုက္ကုန္ျပီး အဲဒီထဲမွာ Covid-19 ကာကြယ္၊ ကုသေရး လုပ္ငန္းေတြလည္း ပါ၀င္သြားပါေတာ့တယ္။


အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရလက္ထက္တုန္းကေတာ့ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး ရဖို႔၊ ရံပံုေငြေတြ ရဖို႔၊ စနစ္တက် ထိုးႏွံႏိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့သလို၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆး အေစာဆံုး ရရွိထုိးႏွံတဲ့ ႏိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လွိဳင္ ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျပည္သူေတြဟာ ကိုယ့္ကုိကိုယ္ အနစ္နာခံျပီး ကာကြယ္ေဆး ထုိးႏွံတာမ်ိဳးကိုေတာင္ လက္မခံ၊ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ စစ္ေကာင္စီ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနဟာ ရထားတဲ့ ကာကြယ္ေဆး တခ်ိဳ႕ကိုေတာင္ စီစဥ္ထားတဲ့ အုပ္စုေတြလိုက္ စနစ္တက် ထိုးႏွံတာမ်ိဳး မလုပ္ႏုိင္ေတာ့ပဲ ရပ္ကြက္ေတြထဲ အသံခ်ဲ႕စက္နဲ႔ လိုက္ေအာ္၊ ထိုးခ်င္သူေတြကို ထုိးႏွံေပးတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ျပည္သူအမ်ားစုၾကီးဟာ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး ၀ယ္ယူမယ့္ ရံပံုေငြထဲ လွဴဒါန္းတာမ်ိဳးကိုေတာင္ သိပ္ မလုပ္ၾကေတာ့ပါဘူး။ ေျပာရရင္ စစ္ေကာင္စီ လက္ေအာက္မွာ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး ထုိးႏွံေရး အစီအစဥ္ ဖရိုဖရဲ ျဖစ္သြားသလို၊ ေအာင္ျမင္မွဳလည္း မရေတာ့ပါဘူး။
အဲလို အေျခအေနေအာက္မွာ ကိုဗစ္ ကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္ တုိးလာသလို၊ ကာကြယ္ေရး ၀န္ၾကီးဌာန Defence Service Medical Research Center ရဲ႕ ဓာတ္ခြဲ စစ္ေဆးခ်က္အရ Covid-19 မ်ိဳးဗီဇ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ ပိုးေတြ႕သူ ၁၁ ေယာက္ ရွိေနျပီး အိႏၵိယ၊ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမဏီ၊ စပိန္၊ အိုင္ယာလန္နဲ႔ ဆြစ္ဇာလန္က ပိုျပီး ကူးစက္ျမန္တဲ့ မ်ိဳးဗီဇေျပာင္း ဗိုင္းရပ္စ္ေတြလို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေနာက္ပိုင္း ဗိုင္းရပ္စ္ ပုိးကူးစက္မွဳေတြဟာ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ ျဖစ္ေပၚေနတာေၾကာင့္ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ေက်ာင္းေတြ အတင္းျပန္ဖြင့္ဖို႔ ဖိအားေပး လုပ္ကိုင္ေနမွဳေတြကလည္း Covid-19 ျပသနာအတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေစပါတယ္။


တကယ္ေတာ့ Covid-19 ျပသနာဟာ က်န္းမာေရး ဆုိင္ရာ ျပသနာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အစိုးရနဲ႔ က်န္းမာေရးဌာနက ဆရာ၀န္ေတြ၊ ပါေမာကၡေတြ ေဆး၀န္ထမ္းေတြ စည္းလံုးလံုး ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပသနာမ်ိဳးပါ။ ဒါတင္မက ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ျပသနာလည္း ျဖစ္ေနျပန္တဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြကို စည္းရံုးျပီး ျပည္သူေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မွဳအားနဲ႔ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပသနာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လွိဳင္နဲ႔ စစ္ေကာင္စီက အာဏာသိမ္းတာကို မၾကိဳက္လို႔ နည္းေပါင္းစံုနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို ရန္သူေတြလို သေဘာထားျပီး ပစ္ခတ္၊ သတ္ျဖတ္၊ ဖမ္းဆီး၊ ႏွိပ္စက္၊ ေထာင္ခ် လုပ္ေနတာ၊ Covid-19 တိုက္ဖ်က္ေရးမွာ ေရွ႕တန္းကေန ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ဆရာ၀န္၊ ပါေမာကၡ၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြကို ခ်ီးေျမွာက္ျပီး အလုပ္အတူ လုပ္ရမယ့္အစား ရန္သူေတြ သဖြယ္၊ ၀ရမ္းထုတ္၊ ဖမ္းဆီး၊ ေထာင္ခ်၊ ေဆးကုသခြင့္လိုင္စင္ ရုပ္သိမ္း စတာေတြ လုပ္ေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ Covid-19 တတိယလွိဳင္း အႏၱရာယ္ဟာ အေတာ္ေလး စိုးရိမ္ေနရျပီ ျဖစ္သလို၊ ျပည္သူေတြ ေဘးဒုကၡ အၾကီးအက်ယ္ ေရာက္ၾကရမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ေပၚလာႏုိ္င္ေၾကာင္းပါ။

---------------------------------

စစ်ကောင်စီ ကိုဗစ် တတိယလှိုင်းကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းနိုင်မလား

စစ်ကောင်စီလက်အောက် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း Covid-19 ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးတွေ့လူနာနဲ့ သေဆုံးသူ အရေအတွက် နည်းလာသလို၊ လက်ခံကုသပေးရတဲ့ Active လူနာ အရေအတွက်လည်း တဖြေးဖြေး ကျဆင်းလာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆရာဝန်တွေနဲ့ သတင်းစာဆရာ တစ်ချို့က ဒီ စာရင်းဇယား ကိန်းဂဏန်း အရေအတွက်ကို အပြည့်အ၀ ယုံစားလို့ မရဘူးလို့ ဝေဖန်နေကြတဲ့တိုင် အရင်က လူနာတွေ၊ ကွာရင်တင်းဝင်နေသူတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေခဲ့တဲ့ အရေးပေါ် ကုသရေး စင်တာတွေ ပိတ်သိမ်းသွားကြတာကိုတော့ တွေ့မြင်ကြရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခု ဇွန်လဆန်းကစ ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးတွေ့သူ တစ်ရက်ကို အယောက် ၁၀၀ ဝန်းကျင်၊ တစ်ချို့နေ့တွေမှာ ၂၀၀ ကျော် ၃၀၀ တွေ့လာရသလို၊ စစ်ကောင်စီ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနဘက်က လိုအပ်ရင် အသုံးပြုနိုင်ဖို့ ကုသရေးနဲ့ ကွာရင်တင်း စင်တာ တစ်ချို့ ဖွင့်လှစ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကိုဗစ် ဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှု တတိယလှိုင်း ဝင်ရောက်လာတော့မလား၊ ဒီအခြေအနေကို စစ်ကောင်စီလက်အောက် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနကရော ကိုင်တွယ်နိုင်ပါ့မလား ဆိုတဲ့ကိစ္စ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းနေပါတယ်။
ဒီကနေ့အချိန်အထိ ကမ္ဘာတစ်လွှား လူပေါင်း သန်း ၁၈၀ ဝန်းကျင် ကူးစက်ခံရပြီး လူပေါင်း ၄ သန်းနီးပါး သေဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်တဲ့ Covid-19 ကပ်ရောဂါဟာ ၂၀၂၀ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့ကစ မြန်မာနိုင်ငံကို ရောက်ရှိ ကူးစက်လာခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၀ သြဂုတ်လလယ် အထိကို ကိုဗစ် ပထမလှိုင်း ကူးစက်မှု ကာလ အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ၅ လ နီးပါးအတွင်း ကူးစက်ခံရသူ ၃၇၅ ယောက်ပဲ ရှိခဲ့တာပါ။ အဲဒီအချိန်ကစ နေ့စဉ် ကိုဗစ် ကူးစက်ခံရသူ အရေအတွက် တဖြေးဖြေးမြင့်တက်လာပြီး အမြင့်ဆုံးအဖြစ် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်တစ်နေ့တည်းမှာ ကူးစက်ခံရသူ ၂၁၅၈ ယောက် အထိ ရှိခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ နောက်ပိုင်း တဖြေးဖြေး ကျဆင်းသွားပြီး စစ်အာဏာသိမ်းပွဲဖြစ်တဲ့ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာ ကူးစက်ခံရသူ ၂၀၉ ယောက်၊ စုစုပေါင်း ကူးစက်ခံရပြီးသူ ၁ သိန်း ၄ သောင်းကျော်နဲ့ သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၃၁၃၈ ယောက် ရှိခဲ့ပါတယ်။ သြဂုတ်လ ဒုတိယ အပတ်ကနေ အဲဒီကာလ ဝန်းကျင်အထိ ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်း ကာလလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။


မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ် စပြီး ကူးစက်မှု ရောက်လာတဲ့ အချိန်ထိ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနမှာ ကိုဗစ်ကို စစ်ဆေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေတောင် မရှိခဲ့ပါဘူး။ ပထမပိုင်းမှာ နှာခေါင်းနဲ့အာခေါင်တို့ဖတ် နမူနာတွေ ထိုင်းနိုင်ငံကို ပေးပို့ စစ်ဆေးခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းကျမှ ပြည်တွင်းမှာ စစ်ဆေးနိုင်ခဲ့သလို ၂၀၂၀ နှစ်လည်ပိုင်း အရောက်မှာတော့ Covid-19 မျိုးဗီဇ တစ်ခုလုံးကို ဓာတ်ခွဲ သုတေသန လုပ်နိုင်သည် အထိ တိုးတက်မှု ရလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရနဲ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနဟာ ကိုဗစ် ကာကွယ်၊ ကုသရေး လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုလုံး ကိုင်တွယ် နိုင်ဖို့အတွက် ပြည်သူ တရပ်လုံးကို စည်းရုံးပြီး အားလုံးပါဝင် ဖြေရှင်းတဲ့နည်းကို ကျင့်သုံးခဲ့သလို၊ တိုင်းပြည် စီးပွားရေး အထိအခိုက်နည်းအောင်လည်း ကြိုးစားခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ရလာဒ်အဖြစ် အာစီယံ ၁၀ နိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ကို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့တိုင် တိုင်းပြည်စီးပွားရေး အပေါင်းလက္ခဏာ ပြတဲ့ ၃ နိုင်ငံမှာ ပါဝင်ခဲ့သလို ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့အထိ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂.၄%၊ ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာသူ ၉၇.၅% ရှိအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဒါဟာ ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ သေဆုံးနှုန်းအောက် နည်းနည်းလေး နိမ့်တာ တွေ့ရပါတယ်။ ပြောရရင် အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရလက်ထက် Covid-19 ကပ်ရောဂါဘေးကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ နိုင်နင်း ကိုင်တွယ်နိုင်ခဲ့တယ် ဆိုတာပါ။


စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာတော့ အခြေအနေတွေ ပြောင်းလဲကုန်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်က ဆရာဝန်တွေ၊ ပါမောက္ခတွေ အစိုးရ လုပ်ငန်းခွင် မဝင်ပဲ CDM လုပ်ကြပါတယ်။ CDM လုပ်တယ် ဆိုပေမယ့် ပြင်ပ ဆေးရုံတွေ၊ ဆေးခန်းတွေ၊ အခမဲ့ ဆေးကုသရေး ဌာနတွေမှာ ကုသမှု ဆက်လုပ်ကြသလို၊ ဆန္ဒပြပွဲကို စစ်တပ်က အကြမ်းဖက် ပစ်ခတ် သတ်ဖြတ် နှိမ်နင်းစဉ်ကာလ ကြုံရာနေရာတွေမှာ ဒဏ်ရာရသူတွေကို ဆေးကုသမှုပေးကြပါတယ်။ လိုအပ်လို့ အရေးကြီးလို့ ဖိတ်ခေါ်ရင် အစိုးရဆေးရုံတွေဆီလည်း သွားကုပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဆရာဝန်တွေ၊ ပါမောက္ခကြီးတွေအပေါ် တုန့်ပြန်ပုံကတော့ ပြင်းထန်ပါတယ်။ ပုဒ်မ ၅၀၅(က) နဲ့ ဖမ်းဝရမ်းတွေ ထုတ်တာ၊ ဘယ်နေရာမှာ ဆေးကုကု တွေ့တာနဲ့ ဖမ်းဆီးတာ၊ CDM ဆရာဝန်တွေ ဆေးကုတဲ့ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံ၊ဆေးပေးခန်း၊ အခမဲ့ ဆေးခန်းတွေကို ပိတ်ပစ်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်တာ၊ အရေးယူ ပိတ်ပစ်တာ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါတင်မက အဲဒီ ဆရာဝန်တွေရဲ့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ပြည်ပ ထွက်ခွာခွင့်ပိတ်ပင်တာ၊ ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင် ရုပ်သိမ်းတာမျိုး အထိ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အကျိုးဆက်ကတော့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ကဏ္ဍကြီး တစ်ခုလုံး ထိခိုက်ကုန်ပြီး အဲဒီထဲမှာ Covid-19 ကာကွယ်၊ ကုသရေး လုပ်ငန်းတွေလည်း ပါဝင်သွားပါတော့တယ်။


အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရလက်ထက်တုန်းကတော့ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေး ရဖို့၊ ရံပုံငွေတွေ ရဖို့၊ စနစ်တကျ ထိုးနှံနိုင်ဖို့ ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သလို၊ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေထဲမှာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး အစောဆုံး ရရှိထိုးနှံတဲ့ နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ ပြည်သူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုကိုယ် အနစ်နာခံပြီး ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံတာမျိုးကိုတောင် လက်မခံ၊ သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ စစ်ကောင်စီ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနဟာ ရထားတဲ့ ကာကွယ်ဆေး တချို့ကိုတောင် စီစဉ်ထားတဲ့ အုပ်စုတွေလိုက် စနစ်တကျ ထိုးနှံတာမျိုး မလုပ်နိုင်တော့ပဲ ရပ်ကွက်တွေထဲ အသံချဲ့စက်နဲ့ လိုက်အော်၊ ထိုးချင်သူတွေကို ထိုးနှံပေးတဲ့ အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း ပြည်သူအများစုကြီးဟာ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေး ဝယ်ယူမယ့် ရံပုံငွေထဲ လှူဒါန်းတာမျိုးကိုတောင် သိပ် မလုပ်ကြတော့ပါဘူး။ ပြောရရင် စစ်ကောင်စီ လက်အောက်မှာ ကိုဗစ် ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံရေး အစီအစဉ် ဖရိုဖရဲ ဖြစ်သွားသလို၊ အောင်မြင်မှုလည်း မရတော့ပါဘူး။
အဲလို အခြေအနေအောက်မှာ ကိုဗစ် ကူးစက်ခံရသူ အရေအတွက် တိုးလာသလို၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန Defence Service Medical Research Center ရဲ့ ဓာတ်ခွဲ စစ်ဆေးချက်အရ Covid-19 မျိုးဗီဇ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ပိုးတွေ့သူ ၁၁ ယောက် ရှိနေပြီး အိန္ဒိယ၊ အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ၊ စပိန်၊ အိုင်ယာလန်နဲ့ ဆွစ်ဇာလန်က ပိုပြီး ကူးစက်မြန်တဲ့ မျိုးဗီဇပြောင်း ဗိုင်းရပ်စ်တွေလို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နောက်ပိုင်း ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးကူးစက်မှုတွေဟာ စာသင်ကျောင်းတွေမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျောင်းတွေ အတင်းပြန်ဖွင့်ဖို့ ဖိအားပေး လုပ်ကိုင်နေမှုတွေကလည်း Covid-19 ပြသနာအတွက် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်စေပါတယ်။


တကယ်တော့ Covid-19 ပြသနာဟာ ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ ပြသနာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အစိုးရနဲ့ ကျန်းမာရေးဌာနက ဆရာဝန်တွေ၊ ပါမောက္ခတွေ ဆေးဝန်ထမ်းတွေ စည်းလုံးလုံး ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းရမယ့် ပြသနာမျိုးပါ။ ဒါတင်မက ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးနဲ့ ဆိုင်တဲ့ ပြသနာလည်း ဖြစ်နေပြန်တဲ့အတွက် ပြည်သူတွေကို စည်းရုံးပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုအားနဲ့ ဖြေရှင်းရမယ့် ပြသနာမျိုးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ စစ်ကောင်စီက အာဏာသိမ်းတာကို မကြိုက်လို့ နည်းပေါင်းစုံနဲ့ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြနေတဲ့ ပြည်သူတွေကို ရန်သူတွေလို သဘောထားပြီး ပစ်ခတ်၊ သတ်ဖြတ်၊ ဖမ်းဆီး၊ နှိပ်စက်၊ ထောင်ချ လုပ်နေတာ၊ Covid-19 တိုက်ဖျက်ရေးမှာ ရှေ့တန်းကနေ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဆရာဝန်၊ ပါမောက္ခ၊ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေကို ချီးမြှောက်ပြီး အလုပ်အတူ လုပ်ရမယ့်အစား ရန်သူတွေ သဖွယ်၊ ဝရမ်းထုတ်၊ ဖမ်းဆီး၊ ထောင်ချ၊ ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင် ရုပ်သိမ်း စတာတွေ လုပ်နေတာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ Covid-19 တတိယလှိုင်း အန္တရာယ်ဟာ အတော်လေး စိုးရိမ်နေရပြီ ဖြစ်သလို၊ ပြည်သူတွေ ဘေးဒုက္ခ အကြီးအကျယ် ရောက်ကြရမယ့် အခြေအနေမျိုးလည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်းပါ။

XS
SM
MD
LG