သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Amnesty International အစီရင္ခံစာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ဖိအားေတြ ေလ်ာ့က်ေစမွာလား


Hindu residents react in grief when shown the bodies of their dead family members in Maungdaw township last September

ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက Amnesty International အဖြဲ႕ၾကီးဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕အစည္း တခုျဖစ္တဲ့ ARSA အဖြဲ႕ရဲ႕ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ အမ်ားအျပားကို အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ တ ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ျဖစ္စဥ္ကေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လကုန္ပိုင္းက ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး စက္တင္ဘာ လထဲေရာက္ေတာ့ ျမန္မာလံုျခံဳေရး တာ၀န္ရွိသူေတြက အေလာင္းေတြကို ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ARSA အဖြဲ႕ရဲ႕ အဲဒီလို အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ကို Amnesty International အဖြဲ႕ၾကီးက ထုတ္ေဖာ္လိုက္တာ၊ အဲဒီသတင္းကို ကမၻာ့ နာမည္ၾကီး သတင္းမီဒီယာ ေပါင္းစံုမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကတာေတြ အတြက္ ျမန္မာအစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က ေက်နပ္ေနၾကသလို၊ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ၾကိဳဆိုတယ္ ဆိုျပီး သတင္းထုတ္ျပန္တာ ေတြ႕ၾကရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ Amnesty International အဖြဲ႕ၾကီးဟာ ARSA အဖြဲ႕ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ကို ေဖာ္ထုတ္လိုက္တာသာ ျဖစ္ျပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက မူဆလင္ ၅-၆ သိန္းေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးရတဲ့ကိစၥ ျမန္မာလံုျခံဳေရးနဲ႔ အစိုးရဘက္က လုပ္ရပ္ေတြ မွန္ကန္တယ္ ဆိုျပီး ေထာက္ခံလိုက္တဲ့ သေဘာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ARSA အဖြဲ႕ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္လိုက္ႏုိင္ရံုနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက ပဋိပကၡ ျပသနာ ေျပလည္သြားမွာလား၊ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရအေပၚ ေပးေနတဲ့ ဖိအားေတြ ေလ်ာ့က်သြားႏုိင္မလား ဆုိတာ ေဆြးေႏြး သံုးသပ္ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

Amnesty International အဖြဲ႕ၾကီးက ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ခေမာင္းဆိပ္ေက်းရြာမွာ ဟိႏၵဴ အမ်ဳိးသား ၂၀ အမ်ဳိးသမီး ၁၀ ေယာက္ ၊ ကေလး ၂၃ ေယာက္နဲ႔ အသက္ ၈ ႏွစ္ေအာက္အရြယ္ ကေလး ၁၄ ေယာက္ကို ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔က ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ AIအဖြဲ႕ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို ေရာက္သြားတဲ့ အသက္မေသ က်န္ရစ္တဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ရခဲ့သလို၊ အေလာင္းေတြကို စစ္ေဆးခဲ့တဲ့ ေဆးစစ္ခ်က္ေတြအရလည္း သတ္ျဖတ္မွဳကို အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ Amnesty International အဖြဲ႕အေနနဲ႔ သတ္ျဖတ္မွဳ ျဖစ္ပြားရာ ခေမာင္းဆိပ္ ေက်းရြာဘက္ကို သြားေရာက္ေလ့လာခြင့္ရဖို႔ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြ ဘက္ကို ေတာင္းဆုိေပမယ့္ ခြင့္ျပဳခ်က္ မရခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီမွာ ေနထုိင္တဲ့၊ အသက္မေသသူေတြလည္း ပါ၀င္တဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ တခ်ိဳ႕ကို အာဏာပိုင္ေတြက ေခၚယူေပးလို႔ စစ္ေတြျမိဳ႕မွာ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခြင့္ရခဲ့တာပါ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ AI အဖြဲ႕ၾကီး အေနနဲ႔ ARSA အဖြဲ႕ဟာ အျပစ္မဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ ရြာသူရြာသား ကေလးသူငယ္ေတြကို ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

ေျပာရရင္ ARSA အဖြဲ႕ဟာ ဟိႏၵဴ ဘာသာ၀င္ေတြကိုမွ ခုလို ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ေမာင္ေတာက နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ အျခားရဲစခန္း ႏွစ္ခုကို အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္ခဲ့ခ်ိန္ေနာက္ပိုင္းနဲ႔ ဒုတိယ တုိက္ခိုက္မွဳ လုပ္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ မကုန္ခင္ ၾကားကာလမွာလည္း မူဆလင္ေက်းရြာသား အေတာ္မ်ားမ်ားကို ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္တဲ့ မွဳခင္းေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ အစိုးရဘက္ကို သတင္းေပးတယ္လို႔ သူတို႔ယူဆ သူေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ စည္းရံုးမွဳကို မလုိက္ပါတဲ့သူေတြကို လမ္းမွာ ေစာင့္ဆုိင္း သတ္ျဖတ္တာ၊ မိသားစုနဲ႔ အတူ ရွိေနတာကို ေနအိမ္ေပၚ အထိ တက္ျပီး သတ္ျဖတ္တာမ်ိဳး အထိ က်ဴးလြန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့တဲ့ မူဆလင္ ေက်းရြာတာ၀န္ရွိသူ ႏွစ္ေယာက္ ဆိုရင္လည္း ေနာက္ရက္ေတြမွာပဲ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခံလိုက္ရပါတယ္။

ဒီျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျမန္မာအစိုးရ လံုျခံဳေရး တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္တာ၊ သူတုိ႔ အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္ၾကတာပဲ ဆိုျပီး လ်စ္လ်ဴရွဳထားခဲ့လို႔ပဲ ARSA အဖြဲ႕ဟာ မူဆလင္ ေက်းရြာသား အေတာ္မ်ားမ်ားကို စည္းရံုးႏုိင္ခဲ့ျပီး ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ ရဲဌာနာနဲ႔ ကင္းစခန္း ၃၀ ေလာက္ကို တစ္ျပိဳင္နက္တည္း ၀င္ေရာက္ တုိက္ခိုက္ႏုိင္သည္ အထိ အင္အားေကာင္းလာတာ ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ ျခံဳငံုသံုးသပ္ရရင္ ARSA အဖြဲ႕ အၾကမ္းဖက္မွဳ က်ဴးလြန္တာ သိပ္ ထူးဆန္းတဲ့ကိစၥ မဟုတ္ပါဘူး။

သူတုိ႔ အၾကမ္းဖက္တဲ့သတင္း AI အဖြဲ႕ၾကီးက ထုတ္ျပန္လိုက္ေတာ့မွ ႏုိင္ငံတကာ မီဒီယာေတြမွာ ေဖာ္ျပၾကတာ တစ္ခုပဲ နည္းနည္း ထူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ARSA အဖြဲ႕ကိုပဲ အျပစ္ပံုခ်ထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အၾကမ္းဖက္မွဳ ကာလ၊ တန္ျပန္ႏွိမ္နင္းစဥ္ ကာလအတြင္း ARSA အဖြဲ႕နဲ႔ ျမန္မာ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ၊ ႏွစ္ဖက္စလံုးရဲ႕ က်ဴးလြန္မွဳေတြ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေအာင္ အဲဒီ ေဒသထဲကို သတင္းေထာက္ေတြ၊ AI လို အဖြဲ႕မ်ိဳးေတြ၊ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းရွာေဖြေရး အဖြဲ႕လိုမ်ိဳးေတြကို သြားေရာက္ခြင့္ေပးသင့္တယ္ ဆုိျပီး ေတာင္းဆိုထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီအခ်က္ေတြကိုၾကည့္ရင္ AI အစီရင္ခံစာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္က လက္ရွိ ၾကံဳေနရတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက အေရးကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဖိအားေပးခံရမွဳေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားဖို႔ ေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ အေၾကာင္းကေတာ့ အဲဒီ ျပသနာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာေတြဘက္က ျပဳမူခဲ့ပံုနဲ႔ လက္ရွိ ကိုင္တြယ္ေနပံုေတြကို လက္မခံႏုိင္ၾကေသးလို႔ပါပဲ။ တကယ့္အေရးၾကီးဆံုး ျပသနာကေတာ့ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ၅-၆ သိန္းေလာက္ရွိတဲ့ မူဆလင္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ ျပန္လာေရးလုပ္ငန္း မစတင္ႏိုင္ေသးလို႔ပါပဲ။ တနည္းအားျဖင့္ လုပ္ငန္းစဥ္ စတင္လာေအာင္ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ လံုျခံဳေရး တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က မစြမ္းေဆာင္ႏုိင္ေသးလို႔ပါပဲ။ အဲဒီအထဲမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ကိုယ္တုိင္က ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လက္ခံေရး အစီအစဥ္ေတြကို အျပည့္အ၀ လက္မခံႏုိင္ေသးတာ၊ ျမန္မာအစိုးရက လက္ခံႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာထားတဲ့ အေတာ္ေလးကို နည္းပါးတဲ့ တရက္ လူ ၃၀၀ ေလာက္ အရည္အတြက္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္က လက္မခံႏိုင္ေသးတာ၊ မူဆလင္ေတြရဲ႕ ေနေရးထုိင္ေရး လံုျခံဳေရး အာမခံခ်က္ ေပးႏိုင္မယ့္ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ဒုကၡသည္ လက္ခံေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ပါ၀င္ခြင့္ မရေသးတာ စတဲ့ စတဲ့ ျပသနာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလို မစြမ္းေဆာင္ႏုိင္ေသးတဲ့ အတြက္လည္း ၾကီးမားတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြ ရင္ဆုိင္ရဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီထက္ ပိုၾကီးမားတဲ့ ေနာက္ျပသနာၾကီး တစ္ခုကေတာ့ အၾကမ္းဖက္မွဳကို တန္ျပန္ ႏွိမ္နင္းခ်ိန္ အတြင္း ျမန္မာလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြက က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ အမွဳအခင္းေတြကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ေရး ကိစၥပါ။ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက အဲဒီ ျပသနာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေတာင္းဆို ဖိအားေတြ ေပးေနၾကေပမယ့္ ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြ ဘက္ကေတာ့ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ခုိင္လံုတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေပးပါ၊ မည္သူမဆို ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ ျပန္လာျပီး အေထာက္အထားနဲ႔တကြ အမွဳဖြင့္လို႔ရတယ္၊ က်ဴးလြန္တာ ထင္ရွားရင္ အေရးယူေပးမယ္ စသျဖင့္ ေျပာဆိုေနၾကဆဲ ျဖစ္သလို၊ တခ်ိဳ႕ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ ဒီစြတ္စြဲခ်က္ေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ ေရာက္သြားတဲ့ ဒုကၡသည္ တခ်ိဳ႕ရဲ႕ လုပ္ၾကံဖန္တီး စြပ္စြဲခ်က္ေတြအျဖစ္ ပ်က္ရယ္ျပဳတာမ်ိဳးကိုေတာင္ ေတြ႕ေနရပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြကို ၾကည့္ရင္ လတ္တေလာ AI အဖြဲ႕ရဲ႕ ARSA အဖြဲ႕ကေန ရက္စက္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ အစီရင္ခံစာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အေပၚ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ေပးေနတဲ့ ဖိအားေတြ ေလ်ာ့က်သြားမွာ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ အဲလို ဖိအားေတြ ေျပေလ်ာ့ဖို႔ ဆိုရင္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဘက္က ဒုကၡသည္ေတြ တကယ္ျပန္၀င္လာေရး အေကာင္အထည္ ေပၚလာေအာင္ စြမ္းေဆာင္တာ၊ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း လက္ခံလာေအာင္ ေျဖရွင္းျပတာ လုပ္ဖို႔ကလြဲျပီး အျခားနည္းလမ္း မရွိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

Amnesty International အစီရင္ခံစာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ဖိအားေတြ ေလ်ာ့က်ေစမွာလား
please wait

No media source currently available

0:00 0:06:29 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG