သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

သီရိလကၤာ အစိုးရသစ္ ရာထူးခန္႔အပ္မႈ ဆႏၵျပသမားေတြ လက္မခံ


Ranil Wickremesinghe sworn in as new president of Sri Lanka, in Colombo

သီရိလကာၤ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း Ranil Wickremesinghe သမၼတ အျဖစ္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ IMF ထံက ေဒၚလာ သန္းေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေခ်းေငြ အကူအညီ ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ ပါတီေပါင္းစံု ပါ၀င္တဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းမယ့္ အေၾကာင္း ကတိျပဳထားပါတယ္။ မသိဂၤ ီထိုက္ ေျပာျပေပးပါမယ္။  

သီရိလကၤာ အစိုးရသစ္ ရာထူးခန္႔အပ္မႈ ဆႏၵျပသမားေတြ လက္မခံ

{{Zawgyi/Unicode}}
သီရိလကာၤ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းနဲ႔ ဝါရင့္ ႏိုင္ငံေရး သမား Ranil Wickremesinghe က သမၼတ အျဖစ္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုၿပီး ေနာက္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ IMF ထံက ေဒၚလာ သန္းေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေခ်းေငြ အကူအညီ ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ ပါတီေပါင္းစံု ပါ၀င္တဲ႔ အစိုးရ အဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းမယ့္ အေၾကာင္း ကတိျပဳထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ပထမဆံုးေသာ သူ႔ရဲ႕ ေရြးခ်ယ္မႈေတြကေတာ့ ဆႏၵျပသူေတြကို ထပ္ၿပီး စိတ္ဆိုးေဒါသ ထြက္ေစေၾကာင္း သီရိလကာၤ ႏိုင္ငံ ကိုလံဘို ၿမိဳ႕ေတာ္ကေန Luke Hunt သတင္းေဆာင္းပါး ေပးပို႔ထားပါတယ္။ မသိဂၤ ီထိုက္ ေျပာျပေပးပါမယ္။

သီရိလကာၤ ႏိုင္ငံမွာ အဆမတန္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ၊ ေလာင္စာဆီ ရေရး အတြက္ ၁မိုင္ခြဲကေန ၂ မိုင္နီးပါးေလာက္ လူတန္းရွည္ႀကီးနဲ႔ ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကရၿပီး ကားသမားေတြ၊ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ႔ Tuk-tuk ေမာင္းသူေတြဟာ လမ္းေပၚမွာ ရက္နဲ႔ခ်ီ အိပ္ၾကရတဲ႔ အေျခအေနကို ေရာက္ေနတာေၾကာင့္ ဆႏၵျပသူေတြက အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတာပါ။ ေလာင္စာဆီကို ခြဲတမ္းနဲ႔ စၿပီး ျဖန္႔ျဖဴးေနေပမဲ႔လို႔လည္း ေဆး ပစၥည္းေတြကေတာ့ မလံုေလာက္ေသးဘဲ အေျခအေနက ပိုၿပီး ဆိုးရြားလာေနတာေၾကာင့္ လူေတြ အသက္ဆံုးရံႈးႏိုင္တယ္လို႔ ဆရာ၀န္ေတြက သတိေပးထားပါတယ္။

ျပည္ပကို ထြက္ေျပးသြားတဲ႔ ရာထူးက ႏုတ္ထြက္သြားတဲ႔ သမၼတကို အမ်ားစုက အျပစ္တင္ၾကပါတယ္။ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ႔ ဆႏၵျပသူေတြက သမၼတ နန္းေတာ္ကို ခ်ီတက္ၿပီး သမၼတရဲ႕ ေရကူးကန္မွာပါ ေရးကူးခဲ႔ၾကၿပီးေနာက္မွာေတာ့ Gotabaya Rajapaksa က စကာၤပူ ႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ႔ၿပီးေနာက္ အဲဒီကေန ရာထူးက ႏုတ္ထြက္ခဲ႔တာပါ။ သူ႔မိသားစုက သီရိလကာၤ ႏိုင္ငံကို ၁၇ ႏွစ္ၾကာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔တာပါ။ စီမံခန္႔ခြဲမႈ မွားယြင္းမႈနဲ႔ အဂတိ လိုက္စားမႈေတြေၾကာင္း သီရိလကာၤ ႏိုင္ငံမွာ အက်ပ္အတည္း ဆိုက္ရတာ ျဖစ္ေၾကာင္း စကာၤပူ အမ်ိဳးသား တကၠသိုလ္ ေတာင္အာရွ ေလ႔လာေရးဆိုင္ရာ ဌာနက အႀကီးတန္း ပညာရွင္ Ganeshan Wignarjara က ေျပာပါတယ္။

၂၀၂၂ ခုႏွစ္ အတြင္းမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈက အႏုတ္ ၄ ကေန အႏုတ္ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိၿပီး ဒီႏွစ္ အတြင္း ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈက ၅၀ ကေန ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းၾကားမွာ ရွိၿပီး ဒီအက်ပ္အတည္း ျပသနာေၾကာင့္ လူ ၇ သိန္းခြဲ ဆင္းရဲမြဲေတသြားေစပါတယ္။

တ႐ုတ္ရဲ႕ အေႂကြးေထာင္ေခ်ာက္ထဲ က်သြားတယ္ဆိုတဲ႔ စြပ္စြဲခ်က္ေတြလည္း ခ်ဲ႕ကားမႈလို႔ Wignajara က ေျပာပါတယ္။ သီရိလကာၤရဲ႕ ေငြေခ်းသူေတြထဲမွာ ဂ်ပန္နဲ႔ အာရွ ဖြံံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္တို႔ရဲ႕ ေနာက္မ်ာ တ႐ုတ္က တတိယ ေနရာက လိုက္တယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

အေျခခံ အေဆာက္အအံု စီမံကိန္းေတြ အတြက္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ကတည္းက တ႐ုတ္က သီရိလကာၤကို ေဒၚလာ ၁၃ ဒသမ ၂ ဘီလ်ံ ေပးခဲ႔တာပါ။ ဒီစီမံကိန္းေတြရဲ႕ ရလဒ္ကလည္း ေရာေထြးေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေကာင္းတဲ႔ စီမံကိန္းေတြ ျဖစ္ၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ မေကာင္းပါဘူး။ အေႂကြးပိေနတဲ႔ စုစုေပါင္း ပမာဏက ေဒၚလာ ၇ ဒသမ ၆ ဘီလ်ံ ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာဆိုရင္ တ႐ုတ္ကို ေပးရမယ့္ အေႂကြးေတြ မ်ားလာတဲ႔ သေဘာ ျဖစ္ေပမဲ႔ သီရိလကာၤဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အေႂကြးေထာင္ေခ်ာက္ထဲကို က်ေနၿပီဆိုတဲ႔ အေျခအေနမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

အက်ပ္အတည္း ျပသနာကို ေျဖရွင္းေရး ပါတီေပါင္းစံု အစိုးရတရပ္ ဖြဲ႔စည္းဖို႔ သမၼတသစ္ Wickremesinghe က ကတိျပဳ ထားေပမဲ႔လို႔လည္း ႏုတ္ထြက္သြားတဲ႔ သမၼတ Gotabaya Rajapaksa နဲ႔ နီးစပ္တဲ႔ မဟာမိ္ေတြကိုဘဲ သူ႔အစိုးရထဲမွာ ရာထူးေတြ တိုးေပးေနပါတယ္။ ဒီထဲမွာဆိုရင္ အရင္က ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း၊ ေနာက္ သမၼတေဟာင္း Rajapaksa ရဲ႕ ေက်ာင္းေနဖက္ Dinesh Gunawardena ကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္ အမည္စာရင္း တင္သြင္းထားတာလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ဒီေရြးခ်ယ္မႈကို ဆႏၵျပသူေတြက မေက်မနပ္ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေသာၾကာေန႔ မနက္ပိုင္းမွာလည္း ရဲနဲ႔ စစ္တပ္က သမၼတရံုး၀င္း အျပင္က ဆႏၵျပသူေတြရဲ႕ တဲေတြကို အင္အားသံုးၿပီး စတင္ ဖ်က္သိမ္းၿပီးေနာက္မွာေတာ့ ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ခဲ႔ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ေ၀ဖန္ရႈတ္ခ်မႈေတြလည္း ထြက္ေပၚခဲ႔ပါတယ္။

Rajapaksa နဲ႔ ဆက္စပ္တဲ႔ ျပည္ပက ဘဏ္စာရင္းေတြကို ေဒၚလာ သန္း ေထာင္ခ်ီ လႊဲေျပာင္းထားတယ္ဆိုၿပီး ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ သီရိလကာၤရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူေတြက ေျပာဆိုၾကၿပီး Rajapaksa မိသားစုရဲ႕ ခ်မ္းသာျကြယ္၀မႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔နဲ႔ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကို ျပန္လည္ သိမ္းဆည္းေရး အစီအစဥ္အတြက္ ေတာင္းဆိုမႈေတြလည္း ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္က ႏွစ္ခ်ီ ၾကာျမင့္ႏိုင္ပါတယ္။ Rajapaksa မိသားစု၀င္ေတြကေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ကို ျငင္းဆိုထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

.............................................

သီရိလင်္ကာ အစိုးရသစ် ရာထူးခန့်အပ်မှု ဆန္ဒပြသမားတွေ လက်မခံ

{{Zawgyi/Unicode}}
သီရိလကာၤ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနဲ့ ဝါရင့် နိုင်ငံရေး သမား Ranil Wickremesinghe က သမ္မတ အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုပြီး နောက်မှာတော့ နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေ အဖွဲ့ IMF ထံက ဒေါ်လာ သန်းထောင်နဲ့ချီပြီး ချေးငွေ အကူအညီ ရရှိရေး ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် ပါတီပေါင်းစုံ ပါဝင်တဲ့ အစိုးရ အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းမယ့် အကြောင်း ကတိပြုထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ပထမဆုံးသော သူ့ရဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေကတော့ ဆန္ဒပြသူတွေကို ထပ်ပြီး စိတ်ဆိုးဒေါသ ထွက်စေကြောင်း သီရိလကာၤ နိုင်ငံ ကိုလံဘို မြို့တော်ကနေ Luke Hunt သတင်းဆောင်းပါး ပေးပို့ထားပါတယ်။ မသိင်္ဂ ီထိုက် ပြောပြပေးပါမယ်။

သီရိလကာၤ နိုင်ငံမှာ အဆမတန် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ လောင်စာဆီ ရရေး အတွက် ၁မိုင်ခွဲကနေ ၂ မိုင်နီးပါးလောက် လူတန်းရှည်ကြီးနဲ့ စောင့်ဆိုင်းနေကြရပြီး ကားသမားတွေ၊ ထောင်နဲ့ချီတဲ့ Tuk-tuk မောင်းသူတွေဟာ လမ်းပေါ်မှာ ရက်နဲ့ချီ အိပ်ကြရတဲ့ အခြေအနေကို ရောက်နေတာကြောင့် ဆန္ဒပြသူတွေက အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေကြတာပါ။ လောင်စာဆီကို ခွဲတမ်းနဲ့ စပြီး ဖြန့်ဖြူးနေပေမဲ့လို့လည်း ဆေး ပစ္စည်းတွေကတော့ မလုံလောက်သေးဘဲ အခြေအနေက ပိုပြီး ဆိုးရွားလာနေတာကြောင့် လူတွေ အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်တယ်လို့ ဆရာဝန်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

ပြည်ပကို ထွက်ပြေးသွားတဲ့ ရာထူးက နုတ်ထွက်သွားတဲ့ သမ္မတကို အများစုက အပြစ်တင်ကြပါတယ်။ သိန်းနဲ့ချီတဲ့ ဆန္ဒပြသူတွေက သမ္မတ နန်းတော်ကို ချီတက်ပြီး သမ္မတရဲ့ ရေကူးကန်မှာပါ ရေးကူးခဲ့ကြပြီးနောက်မှာတော့ Gotabaya Rajapaksa က စကာၤပူ နိုင်ငံကို သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် အဲဒီကနေ ရာထူးက နုတ်ထွက်ခဲ့တာပါ။ သူ့မိသားစုက သီရိလကာၤ နိုင်ငံကို ၁၇ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့တာပါ။ စီမံခန့်ခွဲမှု မှားယွင်းမှုနဲ့ အဂတိ လိုက်စားမှုတွေကြောင်း သီရိလကာၤ နိုင်ငံမှာ အကျပ်အတည်း ဆိုက်ရတာ ဖြစ်ကြောင်း စကာၤပူ အမျိုးသား တက္ကသိုလ် တောင်အာရှ လေ့လာရေးဆိုင်ရာ ဌာနက အကြီးတန်း ပညာရှင် Ganeshan Wignarjara က ပြောပါတယ်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် အတွင်းမှာ ဖွံ့ဖြိုးမှုက အနုတ် ၄ ကနေ အနုတ် ၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး ဒီနှစ် အတွင်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ၅၀ ကနေ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကြားမှာ ရှိပြီး ဒီအကျပ်အတည်း ပြသနာကြောင့် လူ ၇ သိန်းခွဲ ဆင်းရဲမွဲတေသွားစေပါတယ်။

တရုတ်ရဲ့ အကြွေးထောင်ချောက်ထဲ ကျသွားတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေလည်း ချဲ့ကားမှုလို့ Wignajara က ပြောပါတယ်။ သီရိလကာၤရဲ့ ငွေချေးသူတွေထဲမှာ ဂျပန်နဲ့ အာရှ ဖွံံ့ဖြိုးရေးဘဏ်တို့ရဲ့ နောက်မျာ တရုတ်က တတိယ နေရာက လိုက်တယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

အခြေခံ အဆောက်အအုံ စီမံကိန်းတွေ အတွက် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ကတည်းက တရုတ်က သီရိလကာၤကို ဒေါ်လာ ၁၃ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပေးခဲ့တာပါ။ ဒီစီမံကိန်းတွေရဲ့ ရလဒ်ကလည်း ရောထွေးနေပါတယ်။ တချို့က ကောင်းတဲ့ စီမံကိန်းတွေ ဖြစ်ပြီး တချို့ကတော့ မကောင်းပါဘူး။ အကြွေးပိနေတဲ့ စုစုပေါင်း ပမာဏက ဒေါ်လာ ၇ ဒသမ ၆ ဘီလျံ လောက် ရှိပါတယ်။ ဒါဟာဆိုရင် တရုတ်ကို ပေးရမယ့် အကြွေးတွေ များလာတဲ့ သဘော ဖြစ်ပေမဲ့ သီရိလကာၤဟာ တရုတ်ရဲ့ အကြွေးထောင်ချောက်ထဲကို ကျနေပြီဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

အကျပ်အတည်း ပြသနာကို ဖြေရှင်းရေး ပါတီပေါင်းစုံ အစိုးရတရပ် ဖွဲ့စည်းဖို့ သမ္မတသစ် Wickremesinghe က ကတိပြု ထားပေမဲ့လို့လည်း နုတ်ထွက်သွားတဲ့ သမ္မတ Gotabaya Rajapaksa နဲ့ နီးစပ်တဲ့ မဟာမိတွေကိုဘဲ သူ့အစိုးရထဲမှာ ရာထူးတွေ တိုးပေးနေပါတယ်။ ဒီထဲမှာဆိုရင် အရင်က ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဟောင်း၊ နောက် သမ္မတဟောင်း Rajapaksa ရဲ့ ကျောင်းနေဖက် Dinesh Gunawardena ကို ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းထားတာလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

ဒီရွေးချယ်မှုကို ဆန္ဒပြသူတွေက မကျေမနပ် ဖြစ်ကြပါတယ်။ သောကြာနေ့ မနက်ပိုင်းမှာလည်း ရဲနဲ့ စစ်တပ်က သမ္မတရုံးဝင်း အပြင်က ဆန္ဒပြသူတွေရဲ့ တဲတွေကို အင်အားသုံးပြီး စတင် ဖျက်သိမ်းပြီးနောက်မှာတော့ ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှု အဖွဲ့တွေရဲ့ ဝေဖန်ရှုတ်ချမှုတွေလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။

Rajapaksa နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ပြည်ပက ဘဏ်စာရင်းတွေကို ဒေါ်လာ သန်း ထောင်ချီ လွှဲပြောင်းထားတယ်ဆိုပြီး ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ သီရိလကာၤရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူတွေက ပြောဆိုကြပြီး Rajapaksa မိသားစုရဲ့ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့နဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ပြန်လည် သိမ်းဆည်းရေး အစီအစဉ်အတွက် တောင်းဆိုမှုတွေလည်း ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလုပ်ငန်းစဉ်က နှစ်ချီ ကြာမြင့်နိုင်ပါတယ်။ Rajapaksa မိသားစုဝင်တွေကတော့ ဒီစွပ်စွဲချက်ကို ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG