သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့လူငယ္ေတြ အတြက္ စိုက္ပ်ိဳးေရး


ျမန္မာ့လူငယ္ေတြ အတြက္ စိုက္ပ်ိဳးေရး

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စတုရန္းမိုင္ ၂ သိန္း ၆ေသာင္းေက်ာ္ က်ယ္ၿပီး လူဦးေရက သန္း ၅၀ ေက်ာ္ပါတယ္။ လူဦးေရ ထက္ဝက္ေက်ာ္ ၅၁ % ဟာ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ေအာက္ျဖစ္ၿပီး က်ယ္ေျပာတဲ့ေျမနဲ႔ အတူ ေတာင္သူလယ္သမား အမ်ားစုရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူငယ္ေတြ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို စိတ္ဝင္စားလာေစဖုိ႔ ဘာေတြ လုပ္ႏုိင္တယ္ ဆိိုတာၾကည့္ရေအာင္ပါ။

ျမန္မာ့လူငယ္ေတြ အတြက္ စိုက္ပ်ိဳးေရး
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:10 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စတုရန္းမိုင္ ၂ သိန္း ၆ေသာင္းေက်ာ္ က်ယ္ၿပီး လူဦးေရက သန္း ၅၀ ေက်ာ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ သန္းေကာင္စာရင္းအရ လူဦးေရ ထက္ဝက္ေက်ာ္ ၅၁ % ဟာ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ေအာက္ျဖစ္ၿပီး အမ်ားစုက အသက္ ၅ ႏွစ္ကေန ၁၄ ႏွစ္ အတြင္းမွာ ရွိတာမို႔ သူတုိ႔ လုပ္အားကို သံုးႏိုင္မယ့္အခ်ိန္ ျဖစ္တဲ့ လာမယ့္ ၁၅ ႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ လုပ္အားက အေတာ့္ကို အားတက္စရာပါ။ က်ယ္ေျပာတဲ့ေျမနဲ႔ အတူ ေတာင္သူလယ္သမား အမ်ားစုရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူငယ္ေတြ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို စိတ္ဝင္စားလာေစဖုိ႔ ဘာေတြ လုပ္ႏုိင္တယ္ ဆိိုတာၾကည့္ရေအာင္ပါ။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္က UC Davis တကၠသိုလ္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ေက်းလက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ ပညာသင္ခဲ့တဲ့ ေဒါက္တာမ်ိဳးေအာင္ေက်ာ္ကေတာ့

ေဒါက္တာမ်ိဳးေအာင္ေက်ာ္။ ။ “အေမရိကန္ႏို္င္ငံ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္မွာ Sacramento Valley ဆိုတာ ရွိတယ္။ အဲဒီမွာ သူတို႔ စပါးေတြ စိုက္ေတာ့ တခ်ိဳ႕ လယ္သမား မိသားစုေတြ ရွိတယ္။ သူတို႔မ်ိဳးရိုးစဥ္ဆက္္ စပါးစိုက္ၾကတာ။ အဲဒီမွာ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ လူငယ္ေတြက သိပ္စိတ္မဝင္စား ပဲ ျဖစ္လာမွာ စိုးတဲ့အခါက်ေတာ့ U C Davis ကၽြန္ေတာ္သြားတက္ခဲ့တဲ့ ကယ္လီဖိုးနီးယား တကၠသိုလ္ ေဒးဗစ္ေက်ာင္းက ဆန္စပါးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဌာနက လယ္သမားမ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေလးေတြ အတြက္ လုပ္ငန္းခြင္ လႈပ္ရွားမႈေလးေတြ၊ သင္တန္းေလးေတြ လုပ္ေပးတယ္။

အဲဒီဟာေလးေတြနဲ႔ ဆြဲေဆာင္ၿပီးေတာ့ မ်ိဳးဆက္သစ္ေလးေတြကို တေျဖးေျဖး နည္းပညာပိုင္းေရာ၊ သူတုိ႔ရဲ့ စိတ္ဓါတ္တိုးတက္ေအာင္ ဒီလိုမ်ိဳး မၾကာခဏ လုပ္ေပးတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ တိုင္းျပည္က်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း အဲလိုေလးေတြ လုပ္ေပးရင္ ေကာင္းမွာပဲလို႔ ေတြးမိပါတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့ပါဆရာ၊ အဲဒီ စက္ခရာမင္တိုေဒသမွာ လူငယ္ေတြ ခုလို စိတ္ဝင္စားလာေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့ နည္းေလးေတြ ဘယ္လိုေတြ လုပ္ေပးလဲ ဆိုတာ နဲနဲေျပာျပေပးပါဆရာ။

ေဒါက္တာမ်ိဳးေအာင္ေက်ာ္။ ။ “သူတို႔ေက်ာင္းေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႔တယ္ခင္ဗ်။ ေက်ာင္းေတြ ဆိုတာက မူလတန္းေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းဥယာဥ္ေလးေတြ သူတုိ႔ လုပ္ပါတယ္။ တခါတေလမ်ား သူတုိ႔ ေက်ာင္းေတြမွာ ဒီ သံမန္သလင္းလို ေျမႀကီးမရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာေတာင္မွ သူတို႔က peat soil ေပါ့ ေျမေဆြးကို အိတ္ေတြနဲ႔ လုပ္ၿပီးေတာ့ အဲဒီအထဲမွာ အပင္စိုက္ၿပီးေတာ့ ေဘာင္ေလးေတြ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ ၿပီးရင္ အေပၚက ဖရိန္နဲ႔ အပင္ေလးေတြ စိုက္။ အဲဒီလိုဟာမ်ိဳးေလးေတြနဲ႔ ဆြဲေဆာင္တာကို သူတို႔ သင္ရိုးညႊန္းတန္းမွာ ထည့္ဆြဲၿပီးေတာ့ လုပ္ထားတာ တခ်ိဳ႕ ေတြ႔ပါတယ္။”

“ေနာက္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အရြယ္ရွိတဲ့ အတန္းမွာ ဆိုရင္ေတာ့ လူငယ္မ်ိဳးဆက္သစ္ လယ္သမားေလးေတြကို သူတို႔က ပံုမွန္ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲေလးေတြ လုပ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ထုတ္လုပ္တဲ့ နည္းပညာတို႔၊ ေျမဆီၾသဇာ စံနစ္တက် ေပးတဲ့နည္းတို႔၊ အထူးသျဖင့္ ဆန္စပါး စိုက္ေရး ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာ။ သူတို႔ဆီမွာ က်ေတာ့ ေျမက အက်ယ္ႀကီးေတြ ဆိုေတာ့ သူတို႔ စိုက္တဲ့ စံနစ္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္နဲ႔ မတူဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အေတြ႔အႀကံဳေတြ အမ်ားႀကီး ရပါတယ္။”

“အထူးသျဖင့္ ေလယာဥ္နဲ႔ မ်ိဳးေစ့ႀကဲတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေလးေတြေပါ့။ ေနာက္ ေျမၾသဇာ ကိစၥေတြ၊ အပင္ရဲ့ ေရာဂါ ကိစၥေတြ၊ သင္ေပးတယ္။ ေနာက္ သူတုိ႔မွာ ေနာက္တခုက စက္ေတြ သံုးရတာ အရမ္းမ်ားတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူတို႔ရဲ့ safety ေပါ့ေနာ္။ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရး အတြက္ကို သတိထားရမယ့္ ဟာေတြ၊ ေနာက္ သူတို႔ရဲ့ သုေတသနလုပ္တဲ့ဟာ tractor ေတြမွာ ဘယ္လိုလုပ္လိုက္ရင္ ဘယ္ေလာက္အထိ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းသြားသလဲ၊ ေနာက္ သူတို႔ရဲ့ ဟန္ခ်က္ေပါ့ေနာ္။ ဟန္ခ်က္က ဘယ္လုိအေနထားမ်ိဳး ရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလို ေမာင္းရင္ ဘယ္လို ဂရုစိုက္ရမလဲ၊ အဲဒါမ်ိဳးကေလးေတြနဲ႔ သူတို႔ သင္ေပးသြားတာ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။”

ေအာင္ျမင္တာ ေတြ႔ရသလားဆရာ။

ေဒါက္တာမ်ိဳးေအာင္ေက်ာ္။ ။ “ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ဒီဟာကိုေတာ့ assessment လုပ္ခြင့္ေတာ့ မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီမွာ မ်ိဳးဆက္က ေရာသြားတာေပါ့။ လူႀကီးနဲ႔ လူငယ္ေတြက အဲဒီမွာ သူတို႔ရဲ့ အေတြ႔အႀကံဳ အိုင္ဒီယာေတြ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ဖလွယ္လို႔ ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တဦးနဲ႔ တဦး လည္း ပိုၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဥပမာ ကေလးေတြ ဆိုရင္ ဝင္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူတို႔ အေနနဲ႔ ဒီဟာကို ရွိန္တာလည္း ပါမယ္၊ ေနာက္ ဒီနည္းပညာေတြကို ပထမပိုင္းေတာ့ သူတုိ႔ အံမဝင္ဘူး ေခၚမွာေပါ့။ အဲဒါကို တေျဖးေျဖး ဒီဘက္က တကၠသိုလ္ ပိုင္းကေရာ၊ ဒီလယ္သမား ႀကီးေတြ ကေရာ၊ အကုန္လံုး ဆြဲေဆာင္ စည္းရံုး၊ ၿပီးေတာ့ ရွင္းရွင္း ေျပာရရင္ သူတို႔ ဒီ အသိုင္းအဝို္င္း ေလးက ဝန္းက်င္က တေျဖးေျဖး ေကာင္းလာတာေပါ့၊ အဲဒီလို ေကာင္းလာရင္းနဲ႔ တေျဖးေျဖး သူတို႔ရဲ့ attitude ေတြ ေျပာင္းလာေအာင္ စည္းရံုးတဲ့ သေဘာလို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ေတာ့ ဘယ္လုိပံုစံနဲ႔ လုပ္ရင္ ေကာင္းမယ္လုိ႔ ထင္ပါသလဲ ဆရာ

ေဒါက္တာမ်ိဳးေအာင္ေက်ာ္။ ။ “ကၽြန္ေတာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ေရာက္ေတာ့ ဟို နာဂစ္ျဖစ္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္ ကြန္းၿခံကုန္းဘက္မွာ ေတာေက်ာင္း ဆိုတဲ့ ရြာကေလးရွိတယ္။ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ့ တပည့္ ေလးက ေက်ာင္းေလး တခုလုပ္ရင္းနဲ႔ အခု ဆို ဆယ္တန္း- ၈ -၉ ၁၀ တန္း ၃၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ ရွိသြားၿပီ။ တခါတေလ အဲဒီေဒသကို သြားၿပီး ကေလးေလးေတြ စိတ္ဝင္စားလာေအာင္ motivation အေနနဲ႔ ေဟာေျပာပြဲကေလးေတြ ကၽြန္ေတာ္ လုပ္လုပ္ေပးတယ္။ တရက္မွာ ကၽြန္ေတာ္က ကေလးေတြ မွာ သူတုိ႔ ရည္မွန္းခ်က္ ကေလးေတြ ဘာေတြ ရွိလဲဆိုတာ သိခ်င္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က စိုက္ပ်ိဳးေရး တကၠသိုလ္ တက္ခ်င္တဲ့ ကေလး လက္ေထာင္ ဆိုၿပီး အားရပါးရ ေျပာလိုက္တာ တေယာက္မွ လက္မေထာင္ဘူး။ အဲဒါ အကုန္လံုးက လယ္သမား သားသမီးေလးေတြ ခ်ည္းပဲ။ ေနာက္ပိုင္း ကၽြန္ေတာ္ ျပန္သံုးသပ္တာ ေပါ့ေနာ္။”

“ဆိုေတာ့ အဓိကကေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ လယ္သမားမိဘေတြက၊ သူတို႔ေတြ႔ေနရတဲ့ သူတို႔ရဲ့ လူမႈဘဝ ေတြက ခက္ခက္ခဲခဲ ရုန္းကန္ရတယ္။ သူတုိ႔မွာ ပိုက္ဆံကလည္း မေလာက္မင ဆင္းရဲ ၾကတယ္။ သူတို႔ အားက်ေလာက္ေအာင္ မရွိဘူး။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ မိဘက ဒီလိုျဖစ္ေနေတာ့ သူတုိ႔ ေက်ာင္းတက္ရင္ေတာ့ ခ်မ္းသာမလား ဆိုတဲ့၊ အေတြးေလးေတြက ရွိေနၾကတယ္။ အဲဒါေလး ေတြက ကၽြန္ေတာ့္အတြက္က ေတာ္ေတာ္ကို စိတ္ထဲမွာ အမွတ္တရ ျဖစ္သြားတယ္။”

“ဒီလုိစိုက္ေရးပ်ိဳးေရး ေတြကို လိုက္ၿပီး ကူညီတဲ့ အခါက်ေတာ့ အဓိကက ဘာလဲဆိုေတာ့ အခုအခါမွာ ဒီစိုက္ေရးပ်ိဳးေရး ေစ်းကြက္ေတြက တစ္အခ်က္က မေရရာတဲ့ အတြက္ ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ လုပ္တုိင္း တခါတေလ မျဖစ္ၾကဘူး။ ေနာက ္၂ အခ်က္က ဘာလဲ ဆိုေတာ့ သဘာဝ ေဘးအႏၱရာယ္ ထိခိုက္မႈ ေတြကလည္း သူတို႔အတြက္က တကယ့္ကို လုပ္သေလာက္ မေပါက္တဲ့ ဟာေတြ ရွိတာရယ္၊ ၃ အခ်က္ ကေတာ့ ဒီလယ္ယာလုပ္ငန္း ဆိုတာ မ်ိဳးက အခ်ိန္နဲ႔ အခါနဲ႔ လုပ္ရတယ္။ ေနာက္ ရာသီကို မွီ လုပ္ရတယ္။ ေနာက္ ေနပူစပ္ခါး လုပ္ရတယ္။ ပင္ပန္းၾကတယ္။ အဲဒီလို ပင္ပန္းၿပီးေတာ့လည္း တဘက္က အက်ိဳးအျမတ္က မရွိ။ အဲဒါေတြကလည္း သူတို႔အတြက္က မက္လံုးလို႔ မထင္ဘူး။ ၄ အခ်က္ကေတာ့ သူတုိ႔မွာ လုပ္ရင္းလုပ္ရင္းနဲ႔ ျမဳပ္တာ ေပါ့ေလ။ အဲဒီလို ဝင္ေငြနဲ႔ ထြက္ေငြ မကိုက္တဲ့ အပိုင္းကေလးေတြ ရွိတယ္။ တဖက္ကလည္း အစိုးရရဲ့ ရာသီအလိုက္ အမေတာ္ေၾကး သီးႏွံ ေခ်းေငြေတြေပါ့။ ဒါေတြက ရလာၿပီဆိုရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ တျခားတလဲြသံုးတာေတြလည္း ရွိတယ္။”

“အဲဒီအခါက်ေတာ့ သူတုိ႔မွာလည္း ေကၽြးၿမီနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးေတြကလည္း မ်ားမ်ား လာၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေရြးစရာလမ္းက ေျပာင္းရေတာ့မယ္ ဆိုေတာ့ အခုအခါမွာ လူငယ္ေတြ လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ working force ေတြက ၿမိဳ႕ျပေတြ ေရာက္သြားတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကို စြန္႔စားရတဲ့ အပို္င္းေတြ ျဖစ္သြားရတယ္ေလ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ ဒီကေလးေတြ ေပ်ာ္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္္မလဲ၊ ဆိုၿပီး ကၽြန္ေတာ္ စဥ္းစား လိုက္ေတာ့ ေပ်ာ္ေအာင္ဆိုရင္ သူတို႔ ပိုက္ဆံရဖို႔ လုပ္ေပးရမယ္။ ပိုက္ဆံရဖို႔ သူတို႔ သက္ေတာင့္ သက္သာနဲ႔ လုပ္ဖို႔က ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ဒီနည္းပညာပိုင္းေတြကို ေသခ်ာ နားလည္ေအာင္ ေၾကညက္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေပးမယ္။ ၿပီးရင္ သက္ေတာင့္သက္သာ ease of operation ဒါမ်ိဳးေလးေတြကို လုပ္ႏိုင္တဲ့ အေျခေနေလးေတြ ဖန္တီးရမွာ ေပါ့ေနာ္။”

ေဒါက္တာ မ်ိဳးေအာင္ေက်ာ္ပါ။ ေနာက္တပတ္မွာေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ နည္းသစ္ေတြ သံုးခဲ့လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ေအာင္ျမင္ေနတာေတြကို ေျပာျပေပးပါ့မယ္ ဆိုတာ တင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္ အတြက္ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာက႑ကို ဒီမွာပဲ ရပ္နားလို္က္ပါရေစ။

XS
SM
MD
LG