သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၾသဂုုတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ လူ ၃ ဦးေသဆံုးၿပီး ပုဂံေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ေစတီပုထိုး ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ပ်က္စီးခဲ့ရတဲ့ ျပင္းအား ၆.၈ ရွိတဲ့ ေခ်ာက္ ငလ်င္နဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမႈး ေဒါက္တာ မ်ိဳးသန္႔ကိုု ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးမွာပါ

လူဦးေရ ၉ ေသာင္းေလာက္ေနထိုင္တဲ့ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕ရဲ့ အေရွ႕ဘက္ ၁၆ မိုင္ကြာမွာ ေျမေအာက္ အနက္ ၅၂ မိုင္ေလာက္ကို ဗဟိုျပဳၿပီး လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္ဟာ ျပင္းအား ၆.၈ ရွိတယ္လို႔ USGS အေမရိကန္ဘူမိတိုင္းတာေရး အဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

အခုုလႈပ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္နဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာက္အထိ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိတယ္ ဆိုုတာ ျမန္မာႏိုုင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီကေန တုုိင္းတာေတြ႔ရွိထားတာေတြကိုု ေဒါက္တာမ်ိဳးသန္႔ ေျပာျပေပးပါ။

ငလ်င္ေကာ္မတီကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ တိုုင္းတာႏုုိင္တဲ့ စက္ကေတာ့ မရွိပါဘူး။ သိုု႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ reference လုုပ္တဲ့ USGS က data နဲ႔ေရာ ေနာက္ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ျပည္တြင္း DMH က data အရေရာ ဆိုုလိုု႔ရွိရင္ေတာ့ ေခ်ာက္ရဲ့ အေနာက္ဖက္ ကီလိုုမီတာ ၂၀ ေက်ာ္ကေန ဗဟိုုျပဳၿပီး လႈပ္တာေပါ့။ ဒီ ျပင္းအား ၆.၈ နဲ႔ ေျမေအာက္ အနက္ကေတာ့ကီလိုုမီတာ ၈၅ ပါတ္ဝန္းက်င္ေလာက္က ေနၿပီးေတာ့ ဗဟိုုျပဳၿပီး လႈပ္တာေပါ့။ လႈပ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္က အိႏၵိယ ေျမထုုခ်ပ္နဲ႔ ဘားမား ေျမထုုခ်ပ္နဲ႔ေပါ့။ တိုုးဝင္ေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ လႈပ္တယ္ ဆိုုၿပီးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ျမန္မာႏုုိင္ငံကိုု အေရွ႕ွ အေနာက္နဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုုရင္ ရွမ္းကုုန္းျပင္ျမင့္ကလြဲၿပီး ျမန္မာႏိုုင္ငံ အလယ္နဲ႔ အေနာက္ဖက္ျခမ္း ေဒသ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီငလ်င္ ခံစားရမွာေပါ့။ ဆိုုေတာ့ epicenter ဗဟိုုခ်က္ အနီးမွာေတာ့ ပိုုၿပီး ပ်က္စီး ဆံုုးရႈံးတာ ရွိႏိုုင္သလိုု က်န္တဲ့ ေဒသေတြမွာေတာ့ သူနဲ႔ အထိုုက္ အေလ်ာက္ေပါ့။ ေနာက္ဆံုုး ပ်က္စီး ဆံုုး ရံႈးမႈ မရွိေတာင္မွပဲ ငလ်င္ လႈပ္တာကိုုေတာ့ ၄၀ - ၄၅ စကၠန္႔ ကေန တမိနစ္ နီးပါး ခံစားရႏိုုင္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီငလ်င္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုုိင္ငံ အလယ္ပိုင္းနဲ႔ အေနာက္ဖက္ျခမ္း ေဒသ အေတာ္မ်ားမ်ား ကေတာ့ ခံစားရလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ ပ်က္စီး ဆံုုးရံႈးမႈ ရွိလိမ့္မယ္ေပါ့။

ဟုုတ္ကဲ့ ငလ်င္ေတြကိုု တြက္ခ်က္ တိုုင္းတာတဲ့ ေနရာမွာ ငလ်င္ရဲ့ အနက္ေပၚမူတည္ ၿပီးေတာ့ ႏွစ္ အပိုုင္းအျခား ဘယ္ေလာက္မွာ ျပန္ေပၚေလ့ရွိတယ္ ဆိုုၿပီးေတာ့ တြက္ခ်က္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဆိုုေတာ့့ အခုုငလ်င္ဟာ အရင္က လႈပ္ခဲ့တဲ့ ဘယ္ငလ်င္နဲ႔ ပါတ္သက္ ဆက္စပ္ၿပီး ေပၚတဲ့ ငလ်င္မ်ိဳးလဲ၊ ေနာင္ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္မွာ ထပ္ၿပီး ဒီလိုု ျပင္းအား ၇ ဝန္းက်င္ရွိတာမ်ိဳး ထပ္ေပၚလာႏုုိင္သလဲ ဆိုုတာ ေျပာျပေပးပါ။

အခုုေလာေလာ ဆယ္မွာ အေသးစိတ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ေလ့လာမႈ မလုုပ္ရ ေသးဘူး ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ လတ္တေလာ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ ေတြ႔ရွိတာ အရ ဆိုုရင္ေတာ့ ဒီငလ်င္ရဲ့ ဗဟိုုခ်က္က ၁၉၇၅ ကလႈပ္ခဲ့တဲ့ ပုုဂံငလ်င္ ရဲ့ ဗဟိုုခ်က္နဲ႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ မေဝးလွဘူးေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ ၁၉၇၅ ပုုဂံငလ်င္ကလည္းပဲ ျပင္းအားက ၆.၈ ေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ တခ်ိဳ႕က ၇ ပါတ္ဝန္းက်င္ ၇ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္လိုု႔ ေနာက္ပိုုင္း အပ်က္အစီး ေတြကိုု resurvey ျပန္တိုုင္းတာတဲ့ အခါ ေျပာတာေတြေတာ့ ရွိတယ္ေပါ့။ သိုု႔ေသာ္လည္း ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေလ၊ အခုုဒီ ၆.၈ ငလ်င္လႈပ္သြားတဲ့ အပိုုင္းနဲ႔ ပုုဂံငလ်င္ လႈပ္ခဲ့တဲ့ အပိုုင္းနဲ႔ သိပ္ မေဝးတဲ့ အခါက်ေတာ့ တပိုုင္းထဲမ်ား ျဖစ္ေနသလား လိုု႔ ယူဆစရာ ရွိလာတာေပါ့၊ ဒီ ၁၉၇၅ ကလႈပ္ခဲ့တဲ့ အပိုုင္းမ်ားလားေပါ့။ သိုု႔ေသာ္လည္း confirm လုုပ္ဖိုု႔ရာ က်ေတာ့ အေသးစိတ္ကိုု ဆက္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာမႈေတြ လုုပ္ရအံုုးမွာ ေပါ့။ တကယ္လိုု႔ ၁၉၇၅ ခုုကိုု မွီၿပီး လႈပ္တယ္ ဆိုုရင္ အခုုက ၂၀၁၆ ဆိုုေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္မွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ လႈပ္တယ္လိုု႔ ယူဆရတာေပါ့။ ဘာပဲေျပာေျပာ အခုု ယာယီ preliminary အႀကိဳေတြ႔ရွိခ်က္အရ သံုုးသပ္ ၾကည့္ရတာပါ။ ေလ့လာမႈေတြ ျပန္လုုပ္ၿပီးတဲ့ အခါဆိုုရင္ေတာ့ ဟုုတ္မဟုုတ္ ျပန္ၿပီး သံုုးသပ္ရမွာေပါ။

ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ့ အလယ္တဲ့တဲ့မွာ စစ္ကိုုင္း ျပတ္ေရြ႕ႀကီးက ရွိေနတယ္။ ဒီစစ္ကိုုင္းျပတ္ေရြ႕ကလည္း အၿမဲေရြ႕လ်ားေနတယ္၊ ဒါနဲ႔ပါတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ ငလ်င္ေတြလႈပ္ေလ့ရွိတယ္လိုု႔ လူအေတာ္မ်ားမ်ားက အမ်ားက သိထားၾကတာေၾကာင့္ ဒါနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ အဆက္အသြယ္ ရွိလဲ ေျပာျပေပးပါ။

အခုုလႈပ္တဲ့ ငလ်င္နဲ႔ စစ္ကိုုင္း ျပတ္ေရြ႕နဲ႔ကေတာ့ သိပ္ အဆက္အသြယ္ မရွိဘူးဗ်။ ဒီငလ်င္ လႈပ္တာက ျမန္္မာႏိုုင္ငံရဲ့ အေနာက္ဖက္ ပိုုင္းက။ ဒီျဖစ္ႏုုိင္ေခ် ပိုုမ်ားတာက subduction zone ေပါ့ေနာ္။ ဒီ Indian plate နဲ႔ Burma plate နဲ႔ subduction က ျဖစ္ဖိုု႔ ပိုုမ်ားတယ္။ စစ္ကိုုင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႔က အဆက္အသြယ္ မရွိပါဘူး။

subduction zone ဆိုုတာက ေက်ာက္ခ်ပ္ထုုႀကီးေတြ တခုုထဲကိုု ေနာက္တခုုက တိုုးဝင္တဲ့ အေနအထား ေပါ့ေနာ္။

ဟုုတ္တယ္ အဲဒီ အင္ဒီးယား ေျမထုုခ်ပ္က ဘားမား ေျမထုုခ်ပ္ေအာက္ကိုု စိုုက္ဝင္ ေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေပါ့။ဆိုုေတာ့ အဲဒီျဖစ္စဥ္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီေျမေအာက္မွာ ေျမထုုခ်ပ္ ၂ ခုု တြန္းထိုုး ထိေတြ႔ေနတဲ့ အနားသတ္ မ်ဥ္းတေလ်ာက္က လႈပ္တယ္လိုု႔ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔ အဲဒီလိုု ေျပာရမွာေပါ့။

ငလ်င္တခုု လႈပ္ၿပီးရင္ aftershocks လိုု႔ေခၚတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေတြ လႈပ္ေလ့ရွိတယ္လိုု႔ အမ်ားက သိထားပါတယ္။ ဒီ ငလ်င္ရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ လႈပ္ႏုုိင္ေခ်နဲ႔ပါတ္သက္ၿပီး ေျပာျပေပးပါ။

ငလ်င္တုုိင္း ငလ်င္းတိုုင္းကေတာ့ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ aftershocks ေတြ လာတာမ်ားတာေပါ့။ ဒီငလ်င္မွာလည္း aftershocks လာလိမ့္မယ္လုုိ႔ ေမ ွ်ာ္လင့္ရတာေပါ့။ ဘာလိုု႔လည္း ဆိုုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ဧၿပီ ၁၃ တုုန္းက ၆.၉ နဲ႔လႈပ္သြားတယ္။ ဒာကလည္း ကီလိုုမီတာ ၁၄၀ အနက္ကေန လႈပ္ၿပီးေတာ့ ဒါကလည္း subduction zone ကေန ျဖစ္တာပဲေလ။ ဧၿပီလ ၁၃ ရက္ေန႔ေပါ့။ ကေလးဝနဲ႔ မံုုရြာလမ္း အလယ္တဲ့တဲ့ ေလာက္မွာ ထင္ပါတယ္။ ေတာက်ယ္ ဆိုုတဲ့ ေနရာေလးမွာ လႈပ္သြားတာ။ ဆိုုေတာ့ အဲဒီ ငလ်င္မွာ ေတာင္မွပဲ ျပင္းအား ၅ နဲ႔အထက္ ေနာက္ဆက္တြဲငလ်င္ေတြ လႈပ္ခဲ့တယ္ ဆိုုေတာ့ သူလဲ လႈပ္ဖိုု႔ မ်ားပါတယ္။ ဒီတလခြဲ ၂ လအတြင္းေတာ့ လႈပ္ႏုုိင္ေခ် ရွိတာေပါ့။

အခုုလိုု ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေတြ လႈပ္ႏုုိင္ေသးတယ္ ဆိုုေတာ့ ဘယ္လိုုေနရာမ်ိဳးေတြမွာ သတိထားဖုုိ႔ လိုုပါသလဲ

mainshock ေပါ့ေနာ ၆.၈ မေန႔က လႈပ္သြားတဲ့ ငလ်င္ေၾကာင့္ ပ်က္စီး ဆံုုးရႈံးရတဲ့ ေနရာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေပါ့။ အဲဒီေနရာေတြမွာ ဝင္ထြက္ သြားလာတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ သတိထား ရမွာေပါ့။ ပုုဂံေညာင္ဦး ကိုု နမူနာ ေပးမယ္ ဆိုုရင္ ေစတီပုုထိုုးေတြ ၿပိဳပ်က္ေနတယ္။ အဲဒီေနရာေတြမွာ အစအေနေတြ တိုု႔လိုု႔တြဲေလာင္း က်န္ေနတဲ့ ေနရာေတြရွိတယ္။ အဲဒီေနရာေတြမွာ ဝင္ထြက္ သြားလာမယ္ ဆိုုရင္ေတာ့ aftershock လႈပ္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ သြားကိုုက္ေနမယ္ ဆိုုရင္ အႏၱရာယ္ မ်ားတာေပါ့။ ဆိုုေတာ့ အဲဒီေနရာမ်ိဳးေတြ ပ်က္စီးလက္စ အေဆာက္အအံုုေတြ နားမွာ ဝင္ထြက္ သြားလာမယ္ ဆိုုရင္ သတိထားရမွာေပါ့။

ျမန္မာႏုုိင္ငံက ငလ်င္ရပ္ဝန္းထဲ က်တဲ့ ႏုုိင္ငံ တႏိုုင္ငံ ျဖစ္ေတာ့ အထူးသတိထားဖိုု႔ လိုုတဲ့ ေနရာေလးေတြ ေရြးေပးပါ။

အခုု အေနာက္ဖက္ ျခမ္းက လႈပ္တဲ့ ငလ်င္ေတြ ကေတာ့ အရင္တုုန္းကလည္း ၇.၇ တိုု႔ ၈ တိုု႔ စသည္ျဖင့္ လႈပ္ထားတာေတြ ရွိတယ္။ သိုု႔ေသာ္လည္း မွတ္တမ္းထဲမွာ အေသအေပ်ာက္ အပ်က္အစီး မွတ္တမ္းတင္ထားတာ မရွိဘူး။ ေနာက္ဆံုုး သိတာက ၁၉၇၅ ၊ ၁၇၆၂ ခုု ဒါမ်ိဳးငလ်င္ေတြ ေလာက္ ျဖစ္တာေပါ့။ ဒါေတြကလည္း လူဦးေရ သိပ္မရွိတဲ့ ေနရာမ်ိဳးေတြ ခ်င္းျပည္နယ္တိုု႔၊ စစ္ကိုုင္းတိုုင္း ေျမာက္ဖက္ပိုုင္းေတြတုုိ႔၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ အေနာက္ေျမာက္တိုု႔ ေနာက္ ရခိုုင္ျပည္နယ္ရဲ့ အေနာက္ဖက္ ပိုုင္းေတြတုုိ႔ ဟာ ဒီ အေနာက္ဖက္ပိုုင္းက subduction zone က လႈပ္ခဲ့မယ္ ဆိုုရင္ေပါ့ေလ။

ဒါေပမယ့္ တကယ္ အေလ့ထားစရာ ေကာင္းတာက ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ့ အဓိက ၿမိဳ႕ႀကီးေတြ ရန္ကုုန္တိုု႔ မႏၱေလးတိုု႔ စစ္ကိုုင္းတိုု႔ ပဲခူးတိုု႔ေပါ့ ေနာက္တခါ ေနျပည္ေတာ္ အပါအဝင္ေပါ့။ ဒီ အဓိကက်တဲ့ ၿမိဳ႕ေတြ အားလံုုးက ဒီစစ္ကိုုင္း ျပတ္ေရြ႕ အေပၚနဲ႔အနီးတဝိုု္က္မွာ ရွိေနၾကတဲ့ အခါက်ေတာ့။ ေနာက္ ဒီ စစ္ကိုုင္း ျပတ္ေရြ႕ကလည္းပဲ ၂၀၁၂ သပိတ္က်င္း ငလ်င္လႈပ္တဲ့ အပိုုင္းကလြဲလိုု႔ က်န္ အပိုုင္းေတြ ဟာ ငလ်င္လႈပ္ႏုုိင္ေခ် အလားအလာ မ်ားပါတယ္။ ဆိုုေတာ့ အဲဒီ လူေနထူထပ္တဲ့ ၿမိဳ႕ေတြက ပိုုၿပီးေတာ့ ေတာင္ သတိထား ျပင္ဆင္ဖိုု႔ ေကာင္းတယ္လိုု႔ သံုုးသပ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီက ေဒါက္တာမ်ိဳးသန္႔ပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အလယ္ပိုင္း ေခ်ာက္ၿမိဳ႕ အေနာက္ဖက္ ၁၆ မိုင္ေလာက္အကြာကို ဗဟိုျပဳၿပီး ၾသဂုတ္လ၂၄ရက္ ေန႔ ညေန ၅ နာရီေက်ာ္က ျပင္းအား ၆.၈ ငလ်င္လႈပ္သြားခဲ့ ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၾသဂုုတ္လ ၂၅ ရက္ည ဆယ္နာရီ ၄၇ မိနစ္ေလာက္မွာ သပိတ္က်င္း အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ေလာက္အကြာကို ဗဟိုၿပီး ျပင္းအား ၄ ရွိတဲ့ ငလ်င္ငယ္တခု လႈပ္ခတ္သြားတာကို မႏၱေလးေျမငလ်င္စခန္းက တုိင္းတာ ရရွိေၾကာင္း မိုးဇလက သတင္း ထုတ္ျပန္ ခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG