သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုုင္ငံ ၿမိဳ႕ႀကီး ၆ ၿမိဳ႔ရဲ့ ေလထု အေျခေနက ေလထုုညစ္ညမ္းမႈမွာ နံမယ္ႀကီးတဲ့ တရုုတ္ႏိုုင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ထက္ ဆယ္ဆ ပိုုမ်ားေနခ်ိန္မွာပဲ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုေတြ ထပ္တည္ဖို႔ စီစဥ္ေနတာမို႔ ဒီတပတ္ေတာ့ ဒီစက္ရံုုေတြရဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ အေၾကာင္း ေျပာျပေပးမွာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေက်ာက္မီးေသြးသံုုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုုေတြ တည္ေဆာက္ဖိုု႔ လုုပ္ေန တာဟာ လာမယ့္ ဆယ္စုုႏွစ္ေတြ အတြင္း ေဒသခံ ၂ သိန္းခြဲေက်ာ္ရဲ့ အသက္ကိုု ဆံုုးရႈံးေစ ႏိုင္တယ္ လိုု႔ ေမလဆန္းမွာပဲ Harvard တကၠသိုုလ္နဲ႔ Greenpeace သဘာဝ ဝန္းက်င္ ထိမ္းသိမ္းေရး အဖြဲ႔က သူတိုု႔ရရွိထားတဲ့ စစ္တမ္းအေထာက္ အထားေတြ နဲ႔ ေျပာခဲ့ ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ့ လက္ရွိ ေလထုု ညစ္ညမ္းမႈအေျခေနဟာ WHO ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ႀကီးရဲ့ မွတ္တမ္းအရ ၿမိဳ႕ႀကီး ၆ ၿမိဳ႔ကိုု တိုုင္းတာၾကည့္တဲ့ အခါ ေလထုုညစ္ညမ္းမႈမွာ နံမယ္ႀကီးတဲ့ တရုုတ္ႏိုုင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ထက္ microscopic particles - PM လိုု႔ ေခၚတဲ့ အႏၱရာယ္ေပးႏိုုင္တဲ့ အဏုုျမဴ ပမာဏရွိတဲ့ အမႈန္အမႊားေတြ ဆယ္ဆ ပိုုမ်ားေနတယ္ ဆိုုတာကိုု ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ရွိမွာ ေက်ာက္မီးေသြး သံုုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုု ၂ ခုုနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ၈ ခုု ထပ္ၿပီး ေဆာက္ဖိုု႔ လုုပ္ေနတာေတြ ကေန စက္ရံုု လည္ ပတ္မယ့္ သက္တမ္း ၄၀ အတြင္း အခ်ိန္မတိုုင္မီ ေသဆံုုးသူ ၇၀၀၀ ေက်ာ္အပါအဝင္ လူေပါင္း ၂ သိန္း ၈ ေသာင္း ေလာက္ ေသဆံုုးဖိုု႔ မ်ားတယ္လိုု႔ Greenpeace အဖြဲ႔က တြက္ခ်က္ထားပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီေလာက္ အႏၱရာယ္မ်ားတယ္လိုု႔ ေျပာႏိုုင္တာ ပါလဲ။ အေမရိကန္ႏိုုင္ငံ Texas ျပည္နယ္က သဘာဝဝန္းက်င္ အင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚေအးေအးၾကည္က အခုုလိုု ရွင္းျပပါတယ္။

ေက်ာက္မီးေသြးကို ေလာင္စာ အျဖစ္သံုးၿပီး လွ်ပ္စစ္ထုတ္တာက ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ တခုထဲ မဟုတ္ဖူး တျခားညစ္ညမ္းတဲ့ အရာေတြ အမ်ားႀကီးထြက္တယ္။ အဓိက အေၾကာင္းကေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးက တြင္းထြက္ တခုျဖစ္ေတာ့ ပထမအခ်က္က သူကိုယ္တိုင္က ေလာင္ကၽြမ္းမႈမွာ သိပ္ၿပီးေတာ့ ျပည့္ျပည့္ဝဝ မေလာင္ကၽြမ္းႏိုင္ဘူး။ ေလာင္ကၽြမ္းေအာင္ အမ်ားႀကီး ရႈိ႕ရတယ္။ အဲဒီလို အမ်ားႀကီး ရႈိ႕တဲ့ အခါက်ေတာ့ သူက အမႈန္ေတြ အမ်ားႀကီး ထြက္တယ္။ ထြက္တဲ့ အမႈန္ေတြ ထဲမွာ သူက ဟိုးေျမေအာက္ထဲက ဆိုေတာ့ လူကို အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြ အမ်ားႀကီး ပါတယ္။

လူဦီးေရ တသိန္း ၄ ေသာင္းေလာက္ကိုု မီးေပးႏိုုင္တဲ့ မီဂါဝပ္ ၅၀၀ ထုုတ္ ေက်ာက္မီးေသြး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုု တရံုုကေန ထြက္တဲ့ ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းေစတဲ့ အရာေတြနဲ႔ သူတိုု႔က ေပးႏုုိင္တဲ့ အႏၱရာယ္ အတိုုင္းအတာကိုု ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

၅၀၀ မီဂါဝပ္ေလာက္ ဓါတ္အားေပးႏိုင္တဲ့ စက္ရံုတရံုကို ေက်ာက္မီးေသြးနဲ႔ ေပးဖုိ႔ ေဆာက္မယ္ ဆိုရင္ ၂ မီလ်ံတန္ ေလာက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးကို မီးရႈိ႕ရမယ္။ သူကေန ထြက္လာမယ့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္က ၃.၇ ဘီလ်ံ တန္ခ်ိန္ ရွိတယ္။ အမ်ားႀကီးထြက္တယ္။ ထြက္လာတဲ့ ဆာလ္ဖာ ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ကလည္း တန္ တေသာင္းေလာက္ ထြက္တယ္။ အဲဒီ ဆာလ္ဖာဒိုင္ေအာက္ဆိုက္က အက္ဆစ္မိုးျဖစ္ေစတယ္။ အဲဒီ အက္ဆစ္မိုးက သစ္ေတာေတြ၊ ေရကန္ေတြ၊ အေဆာက္ အဦးေတြကို ပ်က္ေစတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏုိက္ထရိုဂ်င္ ေအာက္ဆုိက္ကလည္း တန္ တေသာင္း ၂ ရာေလာက္ ထြက္တယ္။ အဲဒီ ႏိုက္ထရိုဂ်င္ ေအာက္ဆိုက္က မီးခိုးျမဴ လို႔ေခၚတဲ့ smog ျဖစ္ေစတယ္။ အဲဒီမီးခိုးျမဴကလည္း ေနာက္တခါထပ္ၿပီး အက္ဆစ္မိုးကို ျဖစ္ေစတယ္။ ေနာက္တခါ အင္မတန္ ေသးမႊားတဲ့ အမႈန္ေလးေတြ ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါကလည္း တန္ ၅၀၀ ေလာက္ ထြက္တယ္။ သူကလည္း က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ သူက အဆုတ္ကို ပ်က္စီးေစတယ္။ ေနာက္တခါသူက ဟို္က္ဒရို ကာဗြန္လို႔ေခၚတဲ့ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္နဲ႔ ကာဗြန္ ေမာ္လီက်ဴးေတြ ရွိတဲ့ ဟိုက္ဒရို ကာဗြန္က တန္ ၂၂၀ ေလာက္ ထြက္တယ္။ ဘာလို႔ ထြက္တာလဲ ဆိုေတာ့ သူက တြင္းထြက္ ရုပ္ၾကြင္း ေလာင္စာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ မီးရႈိ႕လို႔ ရွိရင္ အကုန္လံုး ေသခ်ာ မေလာင္ႏိုင္တဲ့အတြက္ မေလာင္တဲ့ ဟာေတြက ေလထဲေရာက္သြားလို႔ အဲဒါျဖစ္တယ္။ ဒီဟိုက္ဒရိုကာဗြန္ ေတြကလည္း smog လို႔ေခၚတဲ့ မီးခိုးျမဴ ေတြ ျဖစ္ေစတယ္။

တခါ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုက္ကလည္း တန္ ၇၂၀ ေလာက္ ထြက္တယ္။ ဒီ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုက္ကလည္း အဆိပ္ရွိတဲ့ ဓါတ္ေငြ႔ျဖစ္တယ္။ ဒါတင္ မကေသးဘူး သူက မီး ေလာင္တဲ့ အခါမွာလည္း ျပာက တန္ခ်ိန္ တသိန္း ၂ ေသာင္း ၅ ေထာင္ ထြက္တယ္။ အဲဒီ ျပာေတြကို ေလဝဲျပာေတြလို႔ ေခၚတယ္။ တခ်ိဳ႕ျပာေတြက ေလးတာေတြက ေအာက္ထဲကို သူက်သြားတယ္။ မေလးတာေတြက မီးခိုး ေခါင္းတုိင္ကေန ထြက္တယ္။

ထို႔အတူ ထြက္လာမယ့္ ဆာလ္ဖာ ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္တို႔ ဘာတို႔ကို ေလထုထဲ မေရာက္ေအာင္ ဖမ္းဖုိ႔ ဆိုရင္ ထံုးေက်ာက္ကို အမႈန္႔ေခ်ၿပီးေတာ့ ေရနဲ႔ေရာၿပီး အဲဒီက မီးခိုးေတြထဲကို ျဖတ္ရတယ္။ အဲဒီမွာ အရည္ျပစ္ေတြ ျဖစ္ေနၿပီး ဒီအရည္ျပစ္ေတြက ဘယ္ေလာက္ ရသလဲ ဆိုေတာ့ တန္ တသိန္း ၉ ေသာင္း ၃ ေထာင္ေလာက္ ထြက္တယ္။ အဲဒါေတြဟာ အစိုင္အခဲ အညစ္အေၾကး ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး အဲဒီလို ျဖစ္တဲ့ ျပာေတြ အနည္အႏွစ္ေတြမွာ ေက်ာက္မီးေသြး ျပာလည္း ပါမယ္။ ထံုးေက်ာက္လည္း ပါမယ္။ ေနာက္ၿပီး မေကာင္းတဲ့ အညစ္အေၾကးေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ေလးလံတဲ့ သတၱဳေတြ ျဖစ္တဲ့ ခဲတို႔၊ မာက်ဴရီလို႔ ေခၚတဲ့ ျပဒါးတို႔ ျဖစ္တယ္။ မာက်ဴရီ ဆိုလို႔ ရွိရင္ အဆိပ္ရွိတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီ ထဲမွာလည္း အာဆင္းနစ္ကလည္း ၁၁၅ ေပါင္ေလာက္ ထြက္ႏုိင္တယ္။ ခဲကလည္း ၁၁၄ ေပါင္ေလာက္ ထြက္ႏုိင္တယ္။ ေနာက္ ကက္ဒမီယမ္ Cadmium ကလည္း ၄ ေပါင္ေလာက္ ထြက္တယ္၊ ေနာက္ၿပီး တျခား အဆိပ္ရွိတဲ့ ေလးလံတဲ့ သတၱဳေတြ၊ အထူူးသျဖင့္ ျပဒါး၊ ျပဒါးက ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္ကိုလည္း ပ်က္ေစတယ္။ ေနာက္ တျခားေရာဂါေတြလည္း ျဖစ္ေစတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္း အက္ဆစ္မိုး ရြာတဲ့ အခါမွာ အဲဒီ အက္ဆစ္မိုးက ေက်ာက္တုန္းေတြထဲက မာက်ဴရီထြက္လာေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္တယ္။ အဲဒီျပဒါးကို သတၱဝါ အေကာင္ေသးေလးေတြ စားလိုက္ရင္ မာက်ဴရီက သဘာဝ ဓါတ္ေျပာင္းသြားႏုိင္ၿပီး အဲဒါက အင္မတန္မွ အဆိပ္ျပင္းတယ္။ ဒါ့အျပင္ ယူေရနီယံတို႔လည္း နဲနဲေလး ထြက္တယ္။

ေက်ာက္မီးေသြး သံုုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုုကေန အခုုလိုု လူကိုု အႏၱရာယ္ ေပးႏိုုင္တဲ့ ဓါတုု ပစၥည္းေတြထြက္လာ ႏိုုင္ရံုုတင္ မကပါဘူး၊ ဒီစက္ရံုု လည္ပတ္ရာက ထြက္လာတဲ့ အပူဓါတ္ကိုု ထိမ္းေပး ဖိုု႔ လုုပ္ေဆာင္ရာမွာလည္း ေဘးထြက္ ဆိုုးက်ိဳးေတြ ရွိေနပါတယ္။

ေက်ာက္မီးေသြးသံုုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုေတြမွာ ႀကီးမားတဲ့ ဓါတ္အားေတြ ထုတ္ရတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အပူဓါတ္က ထြက္လာပါတယ္။ အဲဒီအပူဓါတ္ကို ေအးေအာင္ ေရနဲ႔ အေအးခံရတယ္။ အဲဒီေရေတြကို တေနရာကေန ယူရတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျမစ္တို႔ ေခ်ာင္းတို႔ ပင္လယ္တုိ႔ကေန ယူရတယ္။ အဲဒါကို ေအးေအာင္ အေအးခံၿပီး နဂိုယူတဲ့ ျမစ္တို႔ ေခ်ာင္းတို႔ ပင္လယ္တုိ႔ထဲကို ျပန္ပို႔ရတယ္။ အဲဒီလို ပို႔တဲ့ အခါမွာ အဲဒီေနရာေတြမွာ ေရဟာ နဂိုိအပူခ်ိန္ထက္ ၁၆ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ေလာက္ ပိုျမင့္သြားၿပီး ပူသြားတယ္။

ေက်ာက္မီးေသြး စက္ရံုက တႏွစ္လံုးလည္မယ္ ဆိုရင္ သူက တႏွစ္လံုး ပူေနမွာပဲ။ အဲဒီလိုပူမယ္ ဆိုရင္ ေရထဲမွာ ေနႏိုင္တဲ့ သတၱဝါေလးေတြက တခ်ိဳ႕ေနရင္းစြဲ သတၱဝါေတြ က မေနႏုိင္ပဲ ျဖစ္သြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ သတၱဝါေတြရဲ့ ပံုစံေတြ ေနႏိုင္တဲ့ သတၱဝါ အမ်ိဳးအစားေတြက အကုန္ေျပာင္းသြား တယ္။ ထံုစံကေတာ့ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ကို မထိခိုက္ေအာင္ ေရ ကိုမထိခိုက္ေအာင္၊ ေဂဟ စံနစ္ကို မထိခိုက္ ေအာင္ ဆိုရင္ ထုတ္ယူတဲ့ ေရနဲ႔ စက္ရံုလည္ပတ္ၿပီး ျပန္ၿပီး ခ်ေပးတဲ့ ေရ နဲ႔ အပူခ်ိန္က ၃ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ေလာက္ ပဲ ကြာရမယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္တကယ္က်ေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ဘူး။ ပိုကြာေနတယ္။

ေက်ာက္မီးေသြးသံုုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုုေၾကာင့္ ဝန္းက်င္ ေရထုုကိုု အခုုလိုု ပံုုစံမ်ိဳးနဲ႔ အႏၱရာယ္ ေပးႏိုုင္သလိုု ေလထုုထဲကိုု ထြက္လာတဲ့ အဆိပ္ဓါတ္ေငြ႔ေတြ အမႈန္အမႊားလိုု မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုုင္တဲ့ ဓါတုုပစၥည္းေတြရဲ့ အႏၱရာယ္က သိပ္ႀကီးမားတာမိုု႔ ေဒသခံလူထုုကိုု အသက္ေသဆံုုးတဲ့အထိ ဒုုကၡေပးႏုုိင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုုိ ဝန္းက်င္ ေလထုုထဲ မေရာက္ေအာင္ သန္႔စင္တဲ့ ေက်ာက္မီးေသြး ထုုတ္နည္းေတြနဲ႔ တတ္ႏိုုင္သမ်ွ နည္းပညာေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲ သံုုသံုုး ရလာတဲ့ ျပာေတြကိုု စြန္႔ပစ္တာေတြ၊ ျပန္သံုုးတာေတြနဲ႔ ေျဖရွင္းရတာ ျဖစ္ၿပီး ဒီလိုု ေျဖရွင္းတဲ့ ေနရာမွာ တိုုးတက္တဲ့ ႏုုိင္ငံေတြမွာေတာင္ ဘယ္လိုု ျပႆနာ ႀကီးေတြနဲ႔ ႀကံဳေနရတယ္ ဆိုုတာကိုု ေနာက္တပတ္မွာ ဆက္ၿပီး ေျပာျပေပးပါ့မယ္ ဆိုုတာကိုု တင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္အတြက္ သိပၺြံနဲ႔ နည္းပညာ က႑ကိုု ဒီမွာပဲ ရပ္နားလိုုက္ပါရေစ။

XS
SM
MD
LG