သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခုိင္ေျမာက္ပုိင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ထံ ဒုကၡသည္ေတြ တင္ျပ


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကိုေရာက္ရွိေနတဲ့ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ဥကၠ႒တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြက ဒုကၡသည္ေတြကို သြားေရာက္ေတြ႔ဆံု။ ( Antonio Guterres / Twitter)

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကိုေရာက္ရွိေနတဲ့ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ဥကၠ႒တို႔ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ဒီကေန႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ကိုယ္တုိင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကတာမွာ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဖြင့္သံေတြကို နားေထာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြဘက္က ရခုိင္ျပည္နယ္အၾကမ္းဖက္မႈအတြင္း သူတို႔ရင္ဆုိင္ခဲ့ရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ ဆံုး႐ံႈးနစ္နာမႈေတြကို တင္ျပခဲ့ၾကသလို ေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥအတြက္လည္း ခိုင္မာတဲ့အာမခံခ်က္နဲ႔ လံုျခံဳစိတ္ခ်မႈရွိေစေရးေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဒုကၡသည္ေတြကေျပာပါတယ္။ မဆုမြန္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႔က ေရာက္သြားၾကတဲ့ ကုလ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ အႀကီးအကဲ Jim Yong Kim တို႔ ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ Sheikh Hasina နဲ႔ ေတြ႔ဆုံၿပီး ျမန္မာျပည္ဘက္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ သိန္းခ်ီတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအေရး ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေန႔ တနလၤာေန႔မွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ Cox’s Bazar အနီးက ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီကို ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ဥကၠ႒တို႔ ကိုယ္တုိင္သြားေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။

ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၊ ကမာၻ႔ဘဏ္ဥကၠ႒တို႔နဲ႔ ကိုုယ္တိုင္ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့တဲ့ ကုတုပေလာင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ခိုလံႈေရာက္ရွိေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေန ေက်ာင္းဆရာတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးမာမြတ္အလီက သူတို႔တင္ျပေတာင္းဆိုခဲ့တာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာျပပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔တင္ျပခဲ့တာကေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ UNHCR အဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတုိ႔ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ ဘာမွလည္း ထည့္မထားဘူး။ အဲ့တာကို ခင္ဗ်ားတို႔က ဘာျဖစ္လို႔ လက္မွတ္ထိုးခဲ့ရတာလဲ။ အဲ့တာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ ဘာမွာလည္း အက်ိဳးရွ္ိမွာမဟုတ္ဘူး။ အဲ့တာကို က်ေနာ္တို႔ ကန္႔ကြက္ပါတယ္။ ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ လက္မခံႏုိင္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ တင္ျပထားတယ္။ အဲ့တာကို ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ဘယ္လိုေျပာလဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ကို Repatriation ေပးဖို႔အတြက္ လုပ္ထားတာမဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ UNHCR က အဲ့မွာဝင္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ဖို႔ရယ္၊ ခင္ဗ်ားတို႔ ေနႏုိင္ဖို႔ လမ္းေၾကာင္းရွာဖို႔အတြက္ လုပ္ထားတာ ခင္ဗ်ားတို႔ စိတ္မပူနဲ႔ အဲ့တာ ဘာမွာလည္း ပူစရာမဟုတ္ဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔အခြင့္အေရး မရမခ်င္း ခင္ဗ်ားတို႔ကို ျပန္ပို႔မွာမဟုတ္ဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔ကို Violence လုပ္ခဲ့တဲ့ေနရာေတြမွာ ျပန္ထည့္မွာမဟုတ္ဘူး။ စိတ္ခ်ပါ ယံုၾကည္ပါဆိုၿပီး ရွင္းလင္းခ်က္ေပးထားတယ္။

မဆုမြန္။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ေနာက္ထပ္ေရာ ဘယ္လိုအခ်က္အလက္ေတြကို အဓိက တင္ျပခဲ့လဲရွင့္။

ဦးမာမြတ္အလီ။ ။ ေနာက္တခုက Smart Card ဆိုၿပီးေတာ့ ကဒ္တခုထုတ္ေပးဖို႔ UNHCR က စီစဥ္ေနတာရွိတယ္။ အဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီ့ Smart Card ထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုၿပီးေတာ့ ေရးရမယ္။ အဲ့ဒီ့ေတာ့မွ ဒီကဒ္ကို လက္ခံႏိုင္မယ္ ႏို႔မို႔ရင္ ဒီကဒ္ကို လက္မခံႏိုင္ဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ အဲ့ဒီ့ေတာ့ UNHCR က ခင္ဗ်ားတို႔ေျပာတာကို လက္ခံပါတယ္တဲ့ ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႕ Dignity ကို ၾကည့္ပါမယ္လို႔ေျပာတယ္။

ေနာက္တခုက ျမန္မာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတဲ့သူေတြလည္းပါတယ္။ ေသနတ္ဒဏ္ရာနဲ႔လူေတြလည္းပါတယ္။ ဓားဒဏ္ရာရတဲ့သူလည္းပါတယ္ ေနာက္ မိဘေတြ အကုန္အသတ္ခံလိုက္ရတဲ့ က်န္ခဲ့တဲ့ ကေလးေတြ မိဘမဲ့ကေလးေတြလည္းပါတယ္။ အကုန္လံုး ဝိုင္းၿပိီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ သူတို႔ေတြ႔ၾကံဳရတဲ့အခက္အခဲေတြ သူတို႔မိဘေတြ ဘယ္လိုအသတ္ခံခဲ့ရတယ္ဆိုတာ အကုန္လံုး ဝိုင္းၿပိီး ေျပာျပၾကတယ္။ အကုန္လံုး ဝိုင္းၿပီးရွင္းျပတယ္။ အဲ့ဒီ့မွာ သူတို႔ကျပန္ေျပာတယ္ ငါတို႔လည္း အားလံုးသိတယ္ အဲ့တာေၾကာင့္မို႔လို႔ အားလံုးဝိုင္းၿပီး ကူေနၾကတာပဲ။ အကုန္လံုး ဝိုင္းလုပ္ေပးေနၾကတာပဲ အဲ့တာေၾကာင့္မို႔လို႔ လုပ္ေပးေနၾကတာေလဆိုၿပီး ေျပာတယ္။"

ဘာလုခါလီဒုကၡသည္စခန္း ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့သူ ကိုအီစလံကလည္း သူတို႔ဒုကၡသည္ေတြ ဆံုးရႈံးနစ္နာခဲ့ရတာေတြ၊ သူတို႔ကိုက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တင္ျပေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

"'ဒီကေန႔ ညေန ၂နာရီေက်ာ္ေလာက္မွာ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ဥကၠ႒တို႔ ကုတုပေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းကို ေရာက္ရွိလာပါတယ္။ အဲ့ဒီ့မွာ ဒုကၡသည္ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕နဲ႔ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအပါအဝင္ လူေပါင္း ၄၆ေယာက္ ပါ၀င္ၾကပါတယ္။ အဲ့မွာ က်ေန္ာတို႔ အဓိက ေဆြးေႏြးတာကေတာ့ ႏုိင္ငံသားကိစၥ အဓိက ေဆြးေႏြးတင္ျပတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Repatriation​ ကိစၥလည္း ေဆြးေႏြးတင္ျပတယ္။ ေနာက္ ဒီက ဒုကၡသည္စခန္းက အေျခအေနေတြကို က်ေန္ာတို႔က တင္ျပတယ္။ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္မွာ ကုလသမဂၢဘက္က သူတို႔ဘက္က က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ဘက္က ေျပာဆိုေဆာင္ရြက္သြားပါတယ္။ တျခား UNHCR နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ကိစၥေတြကိုလည္း UNHCR မင္းၾကီးကလည္း ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုညိွႏိႈင္းၿပိီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။"

ဒါ့အျပင္ သိန္းခ်ီခိုလံႈေနထိုင္တဲ့ စခန္းတြင္းက ဒုကၡသည္ေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စားနပ္ရိကၡာ အခက္အခဲနဲ႔ ေနရာထိုင္ခင္း အၾကပ္အတည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ကို တင္ျပခဲ့ၾကတယ္လို႔ ကုတုပေလာင္ ဒုကၡသည္စခန္းက ဦးမာမြတ္အလီက ေျပာျပပါတယ္။

"ဒီမွာ ဆန္ရယ္ ပဲရယ္ ဆီရယ္ပဲ ရတယ္။ က်န္တာေတြ မရဘူး ဟင္းလိုတယ္။ ဆီလိုတယ္ ေနာက္ အသားငါးေတြ လိုတယ္။ အဲ့တာေတြ မရဘူး အဲ့တာေတြ အခက္အခဲေတြ ေတာ္ေတာ္ျဖစ္ေနတယ္။ ေနေရးထုိင္ေရးကလည္း ေနရာက က်ဥ္းက်ဥ္းေလးဆိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး အခက္အခဲၾကံဳေနရတယ္။ ေနာက္တခုက ေသာက္သံုးေရ၊ ေဆးဝါး ေနာက္တခုက ပညာေရး အဲ့တာေတြ အကုန္လံုး အခက္ခဲျဖစ္ေနၾကတယ္ဆိုၿပီး တင္ျပၾကတယ္။ အဲ့တာကို ကမာၻ႔ဘဏ္ဥကၠ႒က ခင္ဗ်ားတို႔ အဆင္ေျပဖို႔အတြက္ ဒီမွာလာၿပီးေတာ့ ေငြေတြ လွဴဒါန္းေနတာပဲ အဲ့တာ အဆင္ေျပသြားမယ္ အဲ့တာ ခင္ဗ်ားတို႔အတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားေနတာပဲ လုပ္ေဆာင္ေနတာပဲဆိုၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးပါတယ္။"

ဒီခရီးစဥ္ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ၊ သူတို႔ကို ကူညီေပးေနတဲ႔ လူမႈ အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြနဲ႔ တသားတည္း ရွိေနတာကို ျပသတဲ႔ ခရီးစဥ္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ကုလ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ေျပာဆိုခဲ့သလို ရုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ ကမၻာေပၚမွာ ဖိႏွိပ္ခံရဆုံး လူမႈအသုိင္း၀ုိင္း တခုျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒီျပႆနာဟာ လူသားခ်င္းစာနာမႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ အိမ္မက္ဆုိးႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က Twitter လူမႈကြန္ယက္ကတဆင့္ မေန႔တုန္းက ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ႔ အသံုးအႏႈန္းကို ျမန္မာအစိုးရဘက္က လက္မခံသလို ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္ကို လူေပါင္း သိန္းခ်ီ ထြက္ေျပးရတဲ႔ ကိစၥဟာ လူမ်ိဳးစု အလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈ အျဖစ္ အေမရိကန္၊ ကုလသမဂၢတို႔ဘက္က စြပ္စြဲ ေျပာဆုိမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ကေတာ့ အဲဒီလုိ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ခိုင္မာတဲ့သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ျပသဖို႔လိုအပ္တယ္ဆိုၿပီး ျမန္မာအစုိးရဘက္က ျပန္လည္ တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG