သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျပည္ပေရာက္ တိဘက္အစိုးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္သစ္ကို ေရြးေကာက္

  • Kurt Burmese

တိဘက္အစုိးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အသစ္ ေရြးေကာက္ခံရသူ လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂး။ မတ္ ၂၀၊ ၂၀၁၁။

ကမၻာတ၀န္းမွာ ရွိၾကတဲ့ တိဘက္ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ျပည္ပေရာက္ တိဘက္ အစိုးရရဲ႕ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အသစ္အျဖစ္ ဟားဗာ့ဒ္ တကၠသိုလ္ဆင္း ဥပေဒပညာရွင္ တဦးကို တင္ေျမႇာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ ပထမဦးစားေပး လုပ္ငန္းေတြထဲမွာ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္အစိုးရရဲ႕ ပံုစံကို ေျပာင္းလဲဖို႔လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္း လားမား (Dalai Lama) လက္ထက္ အစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ တရား၀င္ တည္ရွိမႈ အားနည္းခဲ့တာကို အားေကာင္းလာေအာင္ လုပ္ဖို႔နဲ႔ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ လုပ္ဖို႔ တိဘက္ေခါင္းေဆာင္သစ္က ေဆာင္ရြက္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဗီြအိုေအရဲ႕ ေတာင္အာရွ သတင္းေထာက္ ကာ့တ္ အခ်င္း (Kurt Achin) သတင္းေပးပို႔ထားတာကုိ ကိုေက်ာ္ေအာင္လြင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အသက္ ၄၂ ႏွစ္အရြယ္ လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂး (Lobsang Sangay) ဟာ တိဘက္တို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္အသစ္ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္အစိုးရအဖြဲ႕ အရာရွိေတြက မေန႔ကပဲ ေၾကညာပါတယ္။ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္ ၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လက ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပး ေရြးခ်ယ္ခဲ့တဲ့အခါ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဟားဗာ့ဒ္ တကၠသိုလ္က ဥပေဒဘြဲ႕ရ လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂးက ၅၅% နဲ႔ အႏိုင္ရခဲ့ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ သူက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မၾကာခင္ လပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္အစိုးရအဖြဲ႕ အေျခစိုက္ရာ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းက ဒရမ္ဆာလာၿမိဳ႕ (Dharmsala) ကို ေျပာင္းေရႊ႕မယ့္သေဘာ ရွိပါတယ္။

အိႏိၵယႏိုင္ငံဟာ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္ အစိုးရအဖြဲ႕ကို ၁၉၅၉ ခုႏွစ္ကတည္းက လက္ခံထားတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က တ႐ုတ္စစ္တပ္ရဲ႕ တိဘက္ေဒသကို က်ဴးေက်ာ္မႈေၾကာင့္ တိဘက္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္း လားမားနဲ႔အတူ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ တိဘက္လူမ်ဳိးေတြ ဟိမ၀ႏၲာနယ္စပ္ကို ျဖတ္ၿပီး အိႏိၵယႏိုင္ငံထဲကို ေရာက္လာခဲ့တာပါ။

ဆယ္စုႏွစ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားၾကာေအာင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္း လားမားက တိဘက္တို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ရွိလာခဲ့ၿပီး တိဘက္လူမ်ဳိးေတြကလည္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးကိုပဲ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္နဲ႔ေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္နဲ႔ေရာ၊ ေအာင္ျမင္ထင္ရွားတဲ့ တိဘက္ လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားသူတဦး အျဖစ္နဲ႔ေရာ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကလို႔ သူ႔ေနရာကို အစားထိုးမယ့္သူ မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ ျမင္ရေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လတုန္းက ႏိုင္ငံေရးကေန သူ အနားယူေတာ့မယ္လို႔ ဘုန္းေတာ္ႀကီးက ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

တန္းဇင္ စြန္းဇူး (Tenzin Tsundue) ဟာ တိဘက္ လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားသူလည္းျဖစ္၊ စာေရးဆရာ တဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးက အနားယူဖို႔ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္း လားမားက ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂးကို ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲက သိပ္ၿပီး အေရးႀကီးတဲ့ အေျခအေနကို ျဖစ္ေစခဲ့တယ္လို႔ တန္းဇင္ စြန္းဇူးက ေျပာပါတယ္။

“သူက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အသစ္တဦး သက္သက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ တိဘက္ႏိုင္ငံေရး တေခတ္ဆန္းလာတဲ့ ကိစၥပါ။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးရဲ႕ ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္မႈနဲ႔ လူအမ်ား ေထာက္ခံၾကည္ညိဳမႈဆိုတဲ့ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔တဲ့ အေျခအေနကေန ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တင္ေျမႇာက္ခံရတဲ့ တိဘက္ေခါင္းေဆာင္မႈ ပံုစံသစ္ကို ခြဲထြက္လာတဲ့ ေျခလွမ္းသစ္ပါပဲ။” လို႔ ေျပာသြားခဲ့တာပါ။

တိဘက္ေခါင္းေဆာင္သစ္ လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂးဟာ အသက္ ၄၂ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္း လားမားထက္ ၃၄ ႏွစ္ ငယ္ပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးထက္လည္း ပိုၿပီး ေလာကီဆန္ပါတယ္။ သူဟာ အိႏိၵယက ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး တိဘက္လို႔ ေရးသားထားတဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ ေျမပံုထဲက နယ္ေျမဆီကို တခါမွ ေျခမခ်ဘူးတဲ့သူပါ။

လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂးဟာ အရြယ္ကလည္းငယ္၊ အေနာက္တိုင္း ပညာတတ္လည္း ျဖစ္ေတာ့ တိဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးတခု ေပၚေပါက္ဖို႔ တိဘက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြက သူ႔ကို အခြင့္အလမ္းတရပ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကတာပဲလို႔ တန္းဇင္ စြန္းဇူးက ေျပာပါတယ္။

“သည္းခံ ထိန္းခ်ဳပ္မႈလည္းႀကီး၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္လည္းျဖစ္၊ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကို အေျခမခံတဲ့ အစိုးရမ်ဳိးကေန ပိုၿပီး တက္တက္ႂကြႂကြနဲ႔ ထိထိမိမိ ေဆာင္ရြက္မယ့္ အစိုးရမ်ဳိးအျဖစ္ လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂးက ေခါင္းေဆာင္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေခတ္မီတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တဦးေပါ့။” လို႔ တန္းဇင္ စြန္းဇူးက ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။

လိုဘ္ဆန္ ဆန္းေဂးရဲ႕ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ တရား၀င္ ေၾကညာတဲ့ အခမ္းအနားကို ၾသဂုတ္လမွာ က်င္းပဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္း လားမားကေတာ့ တိဘက္ကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေဒသအျဖစ္ တ႐ုတ္ဆီကရဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ တိဘက္လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ တ႐ုတ္ဆီက လံုး၀ လြတ္လပ္ေရးကို လိုခ်င္ေနၾကတာပါ။ ေလာေလာဆယ္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ နယူးေဒလီမွာေတာ့ တိဘက္ လူငယ္ကြန္ဂရက္စ္က ေခါင္းေဆာင္ ၃ ဦး အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပေနၾကပါတယ္။ တိဘက္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း တခုကို တ႐ုတ္ဘက္က ၿဖိဳခြင္းခဲ့လို႔ပါ။ ဒီျပႆနာကို ျမန္ျမန္ မေျဖရွင္းေပးဘူးဆိုရင္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က တိဘက္မွာ ျဖစ္ခဲ့သလို ႀကီးမားတဲ့ ဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔လည္း သူတို႔က သတိေပးေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG