သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူေမွာင္ခိုမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ျမန္မာအဆင့္ ေလ်ာ့က်


အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွာ က်င္းပတဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ လူကုန္ကူးမွဳ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ပြဲ အခမ္းအနား ကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိန္႔ခြန္းေျပာ။

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လူကုန္ကူးမႈ ေစာင့္ၾကည့္ခံ Tier 2 အဆင့္ ၂ စာရင္းမွာ ၄ နွစ္ဆက္တိုက္ ရွိေနခဲ့ၿပီး သတ္မွတ္ခ်က္အရ Tier 2 စာရင္းထဲမွာ ထည့္သြင္းလို႔ မရတဲ့အတြက္ ျမန္မာအစိုးရကို တြန္းအားေပးတဲ့အေနနဲ႕ Tier 3 အဆင့္ကို ေလ်ာ့ခ် သတ္မွတ္လိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။ မေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၁၆ခုနွစ္ ႏိုင္ငံတကာလူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာမွာ ပါတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနကေန သီးသန္႔ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို တင္ျပမွာပါ။

၂၀၁၆ခုနွစ္ ႏိုင္ငံတကာလူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာ
၂၀၁၆ခုနွစ္ ႏိုင္ငံတကာလူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာ

ျမန္မာႏိုင္ငံကို လူကုန္ကူးမႈတိုက္ဖ်က္ေရးမွာ လံုး၀ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိတဲ့ ႏိုင္ငံTier3 အဆင့္ ၃ အျဖစ္ ေလ်ာ့ခ်သတ္မွတ္လိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာဌာနခဲြ ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရအမ်ဳိးသမီး Gabrielle Price က ဗီြအိုေအကို အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

"အစီရင္ခံစာေရးသားတဲ့ကာလျဖစ္တဲ့ ဧၿပီလ ၁ ရက္ ၂၀၁၅ခုနွစ္ကေန မတ္လ ၃၁ ရက္ ၂၀၁၆ခုနွစ္အတြင္း ျမန္မာအစိုးရဟာ Tier 2 အဆင့္ ၂ ေစာင့္ၾကည့္ခံ စာရင္းမွာပဲ ဆက္ၿပီးရွိေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလို အဆင့္ ၂ ေစာင့္ၾကည့္ခံ စာရင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆက္ၿပီးရွိေနေပမဲ့ ေလးႏွစ္ဆက္တိုက္ ၾကာျမင့္လာတဲ့အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဥပေဒအရ ဒီအဆင့္မွာ ဆက္ၿပီးထားလို႔ မရတဲ့အတြက္ Tier 3 အဆင့္၃ အျဖစ္ေလ်ာ့က်သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။"

ဒါ့အျပင္ ေၾကညာခ်က္မွာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး လိင္ေဖ်ာ္ေျဖေရးနဲ႔ အလုပ္သမားအတြက္ လူကုန္ကူးတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြ အဓိက က်ဴးလြန္သူေတြ ကို ျမန္မာအစိုးရက စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး အေရးယူတာေတြကို ဆက္တိုက္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္းေဖၚျပထားပါတယ္။

ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ရင္လည္း ျမန္မာအစိုးရဟာ စစ္တပ္မွာအတင္းအဓမၼစုေစာင္းခံရတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြကိုလည္း ေဖၚထုတ္ၿပီး စစ္မႈထမ္းအျဖစ္မွ ထြက္ခြင့္ေပးတာေတြကို ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေဆာင္ရြက္ခဲ့ တယ္ လို႔ ေရးသားထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔လဲ က်ဴးလြန္သူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ လံုေလာက္မႈမရွိဘူးလို႔ Gabrielle Price ကေျပာပါတယ္။

"ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းတဲ့ ျပစ္မႈကိုက်ဳးလြန္တဲ့အတြက္ စစ္တပ္အရာရွိ ၁၁ ဦးနဲ႔ အရာခံအၾကပ္တပ္သား၁၄ ဦးကို ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ကေန ေဖၚထုတ္ အေရးယူတာ၊ ဒဏ္ေငြရိုက္တာ ဒါမွမဟုတ္ ပင္စင္လစာေလ်ာ့ခ်တာမ်ဳိးေတြအပါအ၀င္ အျပစ္ေပးအေရးယူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဆိုးရြားလွတဲ့ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈကို က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈအတြက္ ဒီအေရးယူမႈဟာ မွ်တမႈေတာ့မရွိပါဘူး။ အသက္အရြယ္ငယ္သူေတြကို စစ္တပ္တြင္း လူသစ္အေနနဲ႔စုေဆာင္းမႈကို ဥပေဒအရတားျမစ္ထားသလို အရာခံအၾကပ္တပ္သားတခ်ဳိ႕ကို စစ္တပ္က အျပစ္ေပးေနတယ္ဆိုေပမဲ့ အရပ္သားပဲြစားေတြ၊ စစ္တပ္အရာရွိေတြကို အရပ္ဖက္တရားရံုးေတြကေန အမႈဖြင့္ အေရးယူျခင္းမရွိခဲ့ပါဘူး။"

ဒါ့အျပင္ အတင္းအဓမၼလုပ္အားေစခိုင္းမႈကိုက်ဴးလြန္တဲ့ အရပ္သားအရာရွိေတြကို အျပစ္ေပးအေရးယူဖို႔ ၂၀၁၂ခုႏွစ္ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒ ဒါမွမဟုတ္ အျခားသင့္ေတာ္တဲ့ ဥပေဒေတြကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က အသံုးျပဳျခင္း လံုး၀မရွိခဲ့ဘူးလို႔လည္း ေၾကညာခ်က္မွာေဖၚျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက အစီရင္ခံစာေရးသားေနတဲ့ ကာလ အတြင္းမွာလည္း စစ္တပ္အရာရွိေတြနဲ႕ အရပ္သားအရာရွိေတြဟာ အမ်ဳိးသားေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြအျပင္ ကေလးေတြကိုပါ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားခိုင္းေစတဲ့အျပင္ စစ္သားစုေဆာင္းသူေတြနဲ႔ အရပ္သားပဲြစားေတြကလည္း ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈေတြ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို လူကုန္ကူးမႈ က်ဴးလြန္တဲ့ျပစ္မႈေတြအတြက္ အရပ္သားအရာရွိေတြကို အေရးယူ အျပစ္ေပး ကိုင္တြယ္တဲ့ေနရာမွာ အစိုးရဘက္က ေအာင္ျမင္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး လို႔လည္း ေၾကညာခ်က္မွာ ေရးသားထားပါတယ္။

အခုလို ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈေတြဆက္ၿပီးရွိေနေသးတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ စစ္ေရးအကူအညီေပးမယ့္အစီအစဥ္ မျပဳလုပ္ဖို႔ နယူးေရာက္အေျခစိုက္ HRW ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႕ႀကီးကေတာင္းဆိုေၾကာင္း အဖဲြ႔ရဲ႕ ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Jo Becker က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

"အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနကေန ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈေတြ ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕စာရင္းကို နွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၂၀၁၀ခုနွစ္ကစၿပီး ႏွစ္တိုင္းေဖၚျပခံခဲ့ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္ကေန ကေလးေတြကို တပ္သားသစ္အျဖစ္ ဆက္ၿပီး စုေဆာင္းေနလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈ ကာကြယ္ေရးမွာ အနည္းငယ္တိုးတက္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သလို ကေလးစစ္သားေတြကိုလည္း စစ္တပ္ကေန ျပန္ၿပီး လႊတ္ေပးလိုက္တာ မ်ဳိးေတြေတာ့ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဆက္ၿပီးစုေဆာင္းေနဆဲပဲ ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြရွိေနတာေၾကာင့္လည္း ဒီႏွစ္အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဆက္ၿပီးပါေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၀၈ခုနွစ္မွာ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ဥပေဒအရ ကေလးစစ္သားအသံုးျပဳေနဆဲ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေမရိကန္အစိုးရက စစ္ေရးအကူအညီေတြ ေပးလို႔မရပါဘူး။ အနာဂတ္နွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးမွာလည္း ဒီကိစၥကိုထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီး ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈေတြရွိေနသမွ် အေမရိကန္ဘက္က ျမန္မာကို စစ္ေရးအကူအညီ မေပးဖို႔ က်မတို႔ေတာင္းဆိုပါတယ္။"

၂၀၁၆ခုနွစ္ ႏိုင္ငံတကာလူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြမွာ အိုးအိမ္စြန္႕ခြာထြက္ေျပးေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ေပါင္း ၁၂၀,၀၀၀ နီးပါးေလာက္ရွိေနၿပီး သူတို႕ေတြဟာ လူကုန္ကူးမႈခံရမယ့္ အႏၲရာယ္ေတြ တိုးလာေနေၾကာင္းေဖၚျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG