သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

Donald Trump ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဟာ ဘယ္အခန္းက႑က ရွိေနမလဲ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းဟာ ဒီသတင္းပတ္အတြင္း စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ Trump ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ သူရဲ႕အစိုးရ အဖဲြ႔၀င္ ၀န္ႀကီးေတြ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္က ၾကားနာစစ္ေဆးပဲြေတြအတြင္း ထြက္ဆိုခ်က္ေတြ ကိုၾကည့္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထားေတြအေပၚ ေ၀ဖန္စိုးရိမ္မႈေတြ ထြက္လာခဲ့ပါတယ္။

Trump ရဲ႕ေရြးေကာက္ပဲြ မဲဆြယ္စဥ္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာအခ်က္ေတြနဲ႔အတူ VOA သတင္းေထာက္ Bill Gallo ရဲ႕ သတင္းေပးပို႕ထားတာကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္ၿပီးေျပာျပမွာပါ။

ေရနံေတြကို သိမ္းထားမယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပဲြ မဲဆြယ္စဥ္ကာလ တေလ်ာက္လံုး Donald Trump ဟာ ထပ္ခါထပ္ခါ ကတိေပးခဲ့ပါတယ္။

အီရတ္ႏိုင္ငံက ေရနံေတြကို ေျပာေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ အီရတ္ စစ္ပဲြမွာ ေအာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံအေနနဲ႕ အီရတ္က ေရနံေတြကို ထုတ္ယူ ေရာင္းခ်သင့္ခဲ့တယ္လို႔ Trump ကေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို Donald Trump မွတ္ခ်က္ေပးေျပာခဲ့တဲ့စကားေတြကိုၾကည့္ရင္ သူရဲ႕အစိုးရလက္ထက္မွာ ျပင္ပႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္မလဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ နယူးေရာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Sarah Margon ကေျပာပါတယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထိေတြ႕ပတ္သက္မႈ မရွိတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္မ၀င္စားတာ ဒါမွမဟုတ္ အျခား အက်ဳိးစီးပြားေရးကိစၥေတြမွာ လူ႕အခြင့္အေရးကို ခုတုန္းလုပ္ၿပီး သူတို႔လိုခ်င္တာရဖို႔ စည္းရံုးတဲ့ အစိုးရအဖဲြ႔မ်ဳိး ျဖစ္လာမွာကို က်မတို႔ အလြန္အင္မတန္ စိုးရိမ္ပါတယ္။”

ဒါအျပင္ ရုရွား သမၼတ Vladimir Putin ၊ အီဂ်စ္သမၼတ Abdel Fattah al-Sissi ဒါမွမဟုတ္ ဆီးရီးယား သမၼတ Bashar al-Assad တို႕လို အာဏာရွင္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ပဲ Turmp ကပူးေပါင္း လုပ္ကိုင္လိုစိတ္ရွိတယ္ ဆိုတာကို Margon က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ေတာ့ တခါတရံမွာ သူတိုရဲ႕ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြကိုယ္တိုင္လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္သူေတြ ျဖစ္ေနတာ အသစ္အဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ Trump နဲ႔ သူရဲ႕ ထိပ္တန္းအရာရွိတခ်ဳိ႕ဟာ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုရမွာကို မလိုလားခဲ့ၾကပါဘူး။

Turmp က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ခန္႔အပ္ဖို႔ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ Rex Tillerson ဆိုရင္ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံမွာ ရုရွားအစိုးရရဲ႕ စစ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈေတြဟာ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ရာ ေရာက္တယ္ ဆိုတာကို ေျပာဖို႔ ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းမႈမွာ လူေပါင္းေထာင္နဲ႔ခ်ီ ေသဆံုးခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ္သမၼတ Rodrigo Duterte ကို ေ၀ဖန္ကန္႔ကြက္တာမ်ဳိးလည္း Tillerson က မလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူဟာ လက္ေတြ႔က်က်ၾကည့္သူတဦးျဖစ္တယ္လို႔ Tillerson က သူ႔ကိုယ္ကိုကိုယ္ သူကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

“အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္သူေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရး အႏၱရာယ္ရွိေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒတိုင္း မွာ လူ႔အခြင့္အေရးတခုကိုပဲ စၿပီး ထည့္သြင္းစဥ္းစားမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တာဟာ ယုတၱိမတန္ပါဘူး။”

ဒါေပမယ္လို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ စံတန္ဖိုးသတ္မွတ္မႈ နွစ္ခုၾကားမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ တကယ္ပဲ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္ဖို႔ လိုအပ္ေနသလား။

မလိုအပ္ဘူးလို႔ ေျပာလားသူက လန္ဒန္တကၠသိုလ္က Leslie Vinjamuri ျဖစ္ပါတယ္။ သူက ဗီြအိုေအကို skype ကတဆင့္အခုလိုေျပာသြားပါတယ္။

“လူ႔အခြင့္အေရးကို လက္ခံယံုၾကည္မႈအေပၚမွာ က်မတို႔ရဲ႕စိတ္၀င္စားမႈဟာ အရမ္းကိုမ်ားေနတယ္လို႔အျငင္းပြားႏိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေရရွည္သာမက ေရတိုသြားတဲ့အခါမွာေတာင္ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥဟာ မိတ္ေဆြမဟာမိတ္ေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ လြယ္ကူေအာင္ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ကမၻာမွာ အျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔အက်ဳိးရွိရွိနဲ႔ အလုပ္လုပ္ဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက လိုအပ္ပါတယ္။”

မၾကာခင္ သမၼတအျဖစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုေတာ့မယ့္ Trump အတြက္ ေသခ်ာတာတခုကေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႕လံုၿခံဳေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ကို မွ်တမႈရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ သူဟာ ပထမဆံုး အေမရိကန္သမၼတ မဟုတ္သလို ေနာက္ဆံုးသမၼတလည္း ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

XS
SM
MD
LG