သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကမာၻတ၀ွမ္းမွာ လူအမ်ားႀကိဳက္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ မ်ားလာတာဟာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ စံတန္ဖိုးေတြ ဆုတ္ယုတ္သြားႏိုင္ဖြယ္ ရွိတယ္လို႔ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အႀကီးအကဲက သတိေပး ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ Geneva ၿမိဳ႕ကေန ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Lisa Schlein ရဲ႕ သတင္းေပးပို႔ခ်က္အေပၚ အေျခခံၿပီးေတာ့ ရွားေဖာင္ က စုစည္း တင္ျပထားပါတယ္။

ျပည္သူ႔အက်ဳိးသယ္ပိုးၿပီး ျပည္သူထုကို ကိုယ္စားျပဳ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတယ္လို႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေျပာေနၾကတဲ့ လူအမ်ားႀကိဳက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အကာအကြယ္မဲ့ေနတဲ့ လူနည္းစုေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို နင္းေခ်ပစ္ႏိုင္တယ္လို႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Kenneth Roth က ေျပာပါတယ္။ ဒီလူအမ်ားႀကိဳက္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ လူနည္းစုေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ ဆုတ္ယုတ္ေအာင္ လုပ္လာၿပီးဆိုရင္ လူမ်ားစုေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုလည္း မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ Roth က သတိေပးေျပာဆိုပါတယ္။

ကမာၻေပၚမွာ လူအမ်ားႀကိဳက္၀ါဒ တိုးျမင့္လာတာဟာ လူ႔အခြင့္အေရး စံတန္ဖိုးေတြအေပၚ ကမာၻတ၀ွမ္းရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈေတြကို အားနည္းသြားမွာကိုလည္း သူစိုးရိမ္တယ္လို႔ Kenneth Roth က ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ ကုသမဂၢနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးပဋိဉာဥ္စာတမ္းကို အေျခခံေရးဆြဲထားတဲ့ မွန္တိုင္ေတြကိုလည္း တျဖည္းျဖည္း ဆုတ္ယုတ္ေစမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

“ကမာၻတ၀ွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္တဲ့ေနရာမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ေထာက္ခံအားေပးမႈေတြ ဆံုးရႈံးသြားရမွာကို လြန္စြာ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရပါတယ္။ အခုခ်ိန္ထိ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိရေသးသလို၊ ေျပာဖို႔လည္း ေစာပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥအေပၚ စိတ္၀င္စားမႈ လံုး၀ မျပတဲ့ လူကို ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ခန္႔အပ္တာနဲ႔ အမ်ဳိးသားေတြကိုပို ေထာက္ခံတယ္ဆိုတဲ့ Trump ရဲ႕ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုမႈေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အလြန္းအမင္း စိုးရိမ္စရာရွိပါတယ္။”

ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားက ေခတ္မီွတဲ့ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအေပၚ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေျပာဆိုေထာက္ခံမႈက အေရးပါေၾကာင္း၊ ဒါေပမဲ့လည္း Trump အစိုးရတက္လာတာကို အခြင့္အေရးတရပ္အျဖစ္ အသံုးခ်ၿပီးေတာ့ အစိုးရအေတာ္မ်ားမ်ားက အတိုက္အခံေတြအေပၚ ၿဖိဳခြင္းမွာကို စိုးရိမ္တယ္လို႔ Roth က ေျပာပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး တန္ဖိုးေတြကို ျမင့္တင္ေပးတဲ့ ဦးေဆာင္မႈေနရာမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ထည့္တြက္လို႔မရေတာ့ပဲ - တျခားႏိုင္ငံေတြက ၀င္ေရာက္တာ၀န္ယူရမယ္လို႔လည္းသူကဆိုပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြရွိေနတဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနဲ႔ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြအပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြအေပၚမွာလည္း ပါ၀င္ကူညီေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

အခုအခါမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရ တက္လာၿပီးဆိုေပမဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ပဋိပကၡေတြဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနေသးသလို အေရးႀကီးတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြျဖစ္တဲ့ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရးနဲ႔ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးဌာနေတြဟာ စစ္တပ္ရဲ႕ ေအာက္မွာပဲရွိေနေသးတာေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတ Trump အစိုးရလက္ထက္ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ ဦးစားေပးမႈ ေလ်ာ့နည္းလာတာဟာ စိုးရိမ္စရာျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြက အမ်ားႀကီးပါ။ Trump အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သိပ္နာမည္မေကာင္းလွတဲ့ Exxon Mobil အႀကီးအကဲေဟာင္းကိုလည္း သူက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ အမည္တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ဦးစားေပးမလား၊ ထည့္သြင္းမွာလားဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ မူဆလင္ အစြန္းေရာက္ေတြကို ႏွိမ္နင္းဖို႔ Trump ရဲ႕ အေျပာအဆုိေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူနည္းစု ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္ေတြက ပိုမို ႏွိပ္ကြပ္လာမွာကို က်ေနာ္တုိ႔ စိုးရိမ္ပါတယ္။”

အေမရိကန္သမၼတသစ္ Doanld Trump ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္းကို သိပ္မသိသလို ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ထည့္သြင္း စဥ္းစားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း Brad Adams က ေျပာပါတယ္။

“Donald Trump က ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘယ္မွာရွိတယ္ဆုိတာကိုေတာင္ သိခ်င္မွ သိမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဘယ္လုိ လုပ္ေဆာင္မလဲ၊ ေတာ္တယ္လို႔ဆုိရမယ့္ လက္ရွိ သံအမတ္ႀကီးကိုပဲ ဆက္ ခန္႔ထားမလား။ ဒါမွမဟုတ္ ႏုိင္ငံေရးအရ လူသစ္ကို ခန္႔မလား၊ ၀ါရွင္တန္ကေန တ႐ုတ္ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔အတြက္ ဗ်ဴဟာ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာကို ထည့္သံုးဖို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ ေပးမလား။ ဒါေတြကို တပ္အပ္ မေျပာႏုိင္ေသးပါဘူး။”

သမၼတ Trump ခန္႔အပ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္းကိုသိပ္မသိပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ေနရာ ၃ ခုမွာရွိတဲ့ ေဒသခံျပည္သူေတြကို အေထာက္အကူေပးေနတဲ့ WFP ကမာၻစားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ကေနတဆင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေဒၚလာ ၅ သန္းဖိုးရွိတဲ့ အကူအညီေတြကို ေပးသြားဖို႔ရွိေနေပမယ့္ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနရဆဲပဲလို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG