သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တ႐ုတ္အစိုးရကဦးေဆာင္ၿပီး ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အျပည့္အဝ အာမခံမႈရွိပါ့မလားဆိုတာကို ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက စုိးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ေဒသခံေတြကို လုုပ္အားခ တန္ေၾကး မေပးတာ အပါအဝင္ အဂတိလုိက္စား ေနတဲ့ အာဏာပုိင္ေတြေပါင္းၿပီး တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ အက်ဳိးအျမတ္ပိုရွိေအာင္ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနတာေၾကာင့္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီရဲ့ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ မႈေတြေပၚ စိုးရိမ္လာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ VOA သတင္းေထာက္ Saibal Dasgupta ရဲ႕ သတင္းလႊာကို အေျခခံၿပီး ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

တ႐ုတ္ရဲ႕ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈစီမံကိန္းေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အာမခံခ်က္ေပးႏုိင္ပါ့မလားဆိုတာကို ကုလသမဂၢက စိုးရိမ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး႐ုံး UNHCHR က ေငြေရးေၾကးေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အထူး စုံစမ္း စစ္ေဆးေရးမႉးJuan Pablo Bohoslavsky က ေဘဂ်င္းၿမဳိ႕ေတာ္မွာ တနလၤာေန႔ကက်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း အဲဒီလုိ ေျပာဆိုလုိက္တာပါ။

တ႐ုတ္အစိုးရက ဦးေဆာင္ၿပီး ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၇ ႏိုင္ငံပါ၀င္တဲ့ အာရွေဒသ အေျခခံအေဆာက္အအုံဆိုင္ရာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဘဏ္ AIIB နဲ႔ ဘရာဇီး၊ ႐ုရွား အိႏၵိယ၊ ေတာင္အာဖရိကနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေတြပါဝင္တဲ့ BRICS ဆိုတဲ့ ဖြံ႔ၿဖဳိးတိုးတက္ေရးဘဏ္သစ္ေတြကို မၾကာေသးမီက တ႐ုတ္တုိ႔ တည္ေထာင္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီဘဏ္ေတြရဲ႕ ဘ႑ာေငြသုံးစြဲမႈအပိုင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ အကာကြယ္ေပးမႈအပိုင္း ဘယ္လုိဆက္စပ္မႈရွိသလဲဆိုတာကို UNHCHR က စုံစမ္း ေလ့လာေနဆဲမွာပဲ တ႐ုတ္အစိုးရက ဒီဘဏ္ အုပ္စုႏွစ္ခုကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္နဲ႔ ထူေထာင္လုိက္ပါတယ္။ AIIB ဘဏ္တခုလုံးအတြက္ မ,တည္ေငြဟာ ေဒၚလာဘီလ်ံ (၁၀၀) ရွိမွာျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဘဏ္အစုရွယ္ယာရဲ႕ ၃၀% ကို ပုိင္ဆုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြဟာ ကမၻာ့ဘဏ္ထက္ ေက်ာ္လြန္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာမွာ ေငြအလုံးအရင္းနဲ႔ ဝင္ေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံလာတာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ စိုးရိမ္မႈတုိးလာတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ AIIB ဘဏ္ အဲဒီအုပ္စုထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံလည္းပါဝင္ၿပီး အစုရွယ္ယာ ေဒၚလာ (၂၆၄) သန္း ထည့္ဝင္သြားဖို႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က တေလာက အတည္ျပဳထားၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလုိ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ဆက္သြယ္ေဆြးေႏြးႏိုင္ဖုိ႔ခက္ခဲတဲ့အျပင္ တုံ႔ျပန္ေျဖရွင္းဖို႔လည္း သိပ္အေလးမထားတာေတြ႔ရတယ္လို႔ Juan Pablo Bohoslavsky က ေျပာပါတယ္။ မစၥတာ Bohoslavsky ဟာ သူ႔ရဲ႕စုံစမ္းစစ္ေဆးေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကိုေနာင္ႏွစ္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ တင္ျပဖုိ႔ရွိပါတယ္။

တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြရဲ့ စီမံကိန္းတဝိုက္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြကို တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြက သိပ္ၿပီး အေလးထားပုံမရဘူးဆိုတာ UNHCHR အဖြဲ႔ရဲ႕ေလ့လာခ်က္ေတြက ဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြမွာ ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြက ေဒသခံေတြကို အကာကြယ္အျပည့္အဝ မေပးတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ HRW ေခၚ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔ကလည္း ေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။ HRW အဖြဲ႔ရဲ႕ တ႐ုတ္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒါ႐ိုက္တာ Sofie Richardson က ခုလိုေထာက္ျပပါတယ္။

“သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံရဲ႕ အလုပ္သမားခံစားခြင့္ ဥပေဒအရ ေဒသခံေတြကို ေနရာခ်ထားေပးရမယ့္ ကိစၥေတြ၊ ေလွ်ာ္ေၾကးေပးေရးကိစၥေတြမွာ ေဒသခံေတြကို ဘယ္လို အကာအကြယ္ေပးမလဲဆိုတဲ့အခ်က္ကို စာခ်ဳပ္မွာ တ႐ုတ္အစိုးရက ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားတာမ်ဳိး မရွိတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးကို တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြက ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာတင္ လုပ္တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ သူ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံထဲမွာလည္း က်ဴးလြန္ေနတာပါ။”

ႏိုင္ငံျခားမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတဲ့ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြဟာ ေဒသခံေတြရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမႈကို ရင္ဆိုင္ရေလ့ရွိၿပီး အဲဒီအထဲမွာ ျမန္မာ၊ သီရိလကၤာ၊ ကင္ညာ စတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာရွိတဲ့ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တ႐ုတ္ရဲ႕ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြျဖစ္တဲ့ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီရဲ႕ လက္ပံေတာင္း ေၾကးနီ စီမံကိန္း၊ ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ေရနံနဲ႔သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္းစီမံကိန္းနဲ႔ ေခတၱရပ္ဆိုင္းထားတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းေတြေၾကာင့္ အျငင္းပြား ဖြယ္ရာ ေျမယာသိမ္းဆည္းမႈအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ေဝဖန္ေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္း တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Sofie Richardson က ခုလို ေဝဖန္ေျပာဆိုပါတယ္။

“ေဒသခံ အာဏာပိုင္ေတြကိုယ္ႏႈိက္ကလည္း ဥပေဒကို ေလးစားရေကာင္းမွန္းမသိတဲ့အခါက်ေတာ့ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြက ဥပေဒကို အလြယ္တကူ ခ်ဳိးေဖါက္ဖို႔ ျဖစ္လာတာပါ။ ကုမၸဏီေတြဘက္က အလုပ္သမားဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖါက္လာၾကသလို လုပ္ခနည္းနည္းပဲေပးၿပီး အလုပ္ကို ပုိလုပ္ခုိင္းတာမ်ဳိး စတဲ့ ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြကို လုပ္ေနၾကတာ ရွိပါတယ္။”

တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြဟာ သူတို႔လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈ အဆင္ေျပေစဖို႔အတြက္ ေဒသခံအာဏာပိုင္ေတြကို လာဘ္ထုိးတာမ်ဳိးရွိေၾကာင္း ဒီလုိအျဖစ္ အပ်က္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္းရွိေၾကာင္း Sofie Richardson ကေျပာပါတယ္။ ေဒသခံေတြရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမႈကို လ်စ္လွ်ဴ႐ႈမထားဘဲ အေလးထားစဥ္းစားသင့္ၿပီး ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေျဖရွင္းသင့္တယ္လို႔ UNHCHR အဖြဲ႔က အႀကံျပဳထားပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈစီမံကိန္းေတြဟာ လူအဖြဲ႔အစည္း အတြင္း တင္းမာမႈကို တိုးပြားေစသလို ေနာက္ဆက္တြဲပဋိပကၡေတြကိုပါ ဆက္ျဖစ္ေစတယ္ဆိုတဲ့ ေဝဖန္မႈေတြလည္း ထြက္ေပၚေနတာပါ။

တိုင္းျပည္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြက သိသာတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ေဒသခံေတြကို မိမိ ေနရပ္ရင္း ကေန အဓမၼေျပာင္းေ႐ႊ႕ခိုင္းတာ၊ ဥပေဒမဲ့ အဖမ္းဆီးခံရတာအပါအဝင္ လြတ္လပ္စြာ အသက္ရွင္သန္ခြင့္ေတြကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြရွိတယ္လု႔ိ ကုလသမဂၢအရာရွိက ေျပာေနပါတယ္။

တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င္းပင္က AIIB ဘဏ္အဖြဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေတြ႔ဆံုစဥ္။
တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င္းပင္က AIIB ဘဏ္အဖြဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေတြ႔ဆံုစဥ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္တဲ့ AIIB နဲ႔ BRICS ဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ အျခားဖြံ႔ၿဖဳိးေရးဘဏ္ေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့ၿပီးသားအမွားမ်ဳိးကို ထပ္ၿပီးမက်ဴးလြန္မိေစဖို႔ လိုတယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢ ဘက္က ေထာက္ျပေနပါတယ္။

ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ၊ ဖြဲ႔စည္းပုံအားနည္းတဲ့အစိုးရေတြ ရွင္သန္ေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြက စီမံကိန္းႀကီးေတြ သြားေရာက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေနတာနဲ႔အမွ် တ႐ုတ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး စံခ်ိန္စံညႊန္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေနရဲ႕လား ဆိုတာကို ပိုၿပီး ေစာင့္ၾကည့္မႈေတြ တုိးလာေနပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG