သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရၾကား ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့ခ်ိန္မွာပဲ လူကုန္ကူးမႈ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာလည္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက စီစဥ္မႈနဲ႔ အေမရိကန္ Johns Hopkins တကၠသိုလ္က လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္ေတြကို နယ္စပ္အေျခစိုက္ ျမန္မာလူမႈကူညီေပးေရး အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ပူးတြဲ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မဆုမြန္ က တင္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက လူေမွာင္ခုိကုန္ကူးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး႐ုံးရဲ႕ အထူးသံတမန္ Luis CdeBaca ဦးေဆာင္တဲ့ ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႔နဲ႔ ျမန္မာဘက္ က ရဲခ်ဳပ္ ဗုိလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္၀င္း ဦးေဆာင္တဲ့ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအဖဲြ႔တုိ႔ဟာ ေနျပည္ေတာ္မွာ ၾသဂုတ္လဆန္းက ေတြ႔ဆုံၿပီး လူေမွာင္ခုိမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ အေလးအနက္ ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက တနလၤာေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူကုန္ကူးမႈ ျဖစ္ရပ္ေတြထဲက အဓမၼ လုပ္အားေပးခုိင္းေစမႈ၊ လိင္လုပ္ငန္းအတြက္ ေမွာင္ခုိမႈ၊ ေနာက္ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြကုိ ဥပေဒမဲ့ စုေဆာင္းၿပီး စစ္သားအျဖစ္ ခုိင္းေစမႈ စတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ အပါအဝင္ လူေမွာင္ခုိကုန္ကူးမႈရဲ႕ သားေကာင္ ျဖစ္ခဲ့ရသူေတြ အတြက္ ဘဝ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးနဲ႔ မိသားစု ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရး ကိစၥေတြ အေလးထားေဆာင္ရြက္ဖုိ႔နဲ႔ လူကုန္ကူးသူေတြကုိ ထိေရာက္စြာ အေရးယူႏုိင္ဖုိ႔ေတြကုိ ျမန္မာ-အေမရိကန္ ၂ ႏုိင္ငံ အရာရွိေတြ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။

ဒီလို အေမရိကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေရွ႕ဆက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့ခ်ိန္မွာပဲ အေမရိကန္အစိုးရဘက္က လူကုန္ကူးမႈ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္အေျခစိုက္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ရွိ Social Action for Women (SAW) အဖြဲ႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး နယ္စပ္ေဒသတြင္း လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းကို စီမံကိန္းခ်ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

SAW အဖြဲ႔ဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ တာ့ခ္ခ႐ိုင္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ထဲမွာရွိၿပီး HIV
ေ၀ဒနာရွင္မ်ား၊ လူကုန္ကူးခံခဲ့ရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ေစာင့္ေရွာက္သူမဲ့ေန သည့္ ကေလးသူငယ္ေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက Johns Hopkins တကၠသိုလ္က လူေမွာင္ခိုကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ SAW အဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး SAW အဖြဲ႔က အမႈေဆာင္ေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ မရီရီဝင္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာမွာေတာ့ မရီရီဝင္း က အခုလို ေျဖပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ Johns Hopkins တကၠသိုလ္ႀကီးကေန က်မတို႔ SAW အဖြဲ႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ မဲေဆာက္ဧရိယာမွာရွိတဲ့ Migrant အလုပ္သမားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လူကုန္ကူးမႈေတြ ဘယ္ေလာက္ျဖစ္ေနသလဲ။ ဘယ္လိုမ်ိဳး ပံုစံမ်ိဳးေတြနဲ႔ လူကုန္ကူးမႈေတြ ျဖစ္ေနၾကသလဲ။ လူကုန္ကူးမႈျဖစ္ေနတဲ့လူေတြကိုေပါ့ က်မတို႔က ဘာေတြ လုပ္ေပးသင့္သလဲ။ ဘယ္လိုမ်ိဳး အကူအညီမ်ိဳးေတြ သူတို႔ကို ေပးရမလဲ။ အဲ့ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်မတို႔က လုပ္တာမ်ိဳးေတြရွိပါတယ္။ စစခ်င္းမွာေတာ့ မဲေဆာက္နဲ႔ ဖုတ္ဖရ ဧရိယာမွာရွိတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြထဲကေန က်မတို႔က သူတို႔ေတြကိုေပါ့ေနာ္ Survey (စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈ) လုပ္တာေတြရွိတယ္။ ေနာက္တပိုင္းက်ေတာ့ က်မတို႔က က်မတို႔ဆီမွာ ေဂဟာရွိတယ္ေပါ့ေနာ္ အဲ့ဒီေဂဟာမွာ ဒီ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့သူေတြကို ကူညီေပးတာေတြ၊ ေနာက္ မိသားစု ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရး လုပ္ေပးတာေတြေပါ့ေနာ္ က်မတို႔ အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြ လုပ္တာေတြရွိတယ္။”

ေမး။ ။ ဒီလူကုန္ကူးမႈက ဘယ္လိုမ်ိဳး လုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားလဲေပါ့ေနာ္။ အမတို႔ Survey (စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈ) အရ၊ ေနာက္လုပ္ရတဲ့အခါ ပိုၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈ ရွိတာ ရွိလဲ။
ေျဖ။ ။ “မ်ားေသာအားျဖင့္ေပါ့ေနာ္ လူကုန္ကူးမႈ ျဖစ္တဲ့သူေတြကေတာ့ စက္႐ံုထဲမွာေပါ့ေနာ္ အလုပ္မေကာင္းလို႔ သြားၾကတဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာ စက္႐ံုထဲက အလုပ္သမားေတြမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ေနာက္ sex worker (ျပည့္တန္ဆာ) ေပါ့ေနာ္ အဲ့လိုမ်ိဳး ႐ံုေတြက လူေတြေပါ့ေနာ္။ လူကုန္ကူးမႈေတြ ျဖစ္တာေတြ မ်ားၾကတယ္။ ေနာက္ က်မတို႔ အဲ့ဒီမွာ ရလိုက္တာကေတာ့ တကယ္ေပါ့ေနာ္ လူကုန္ကူးမႈ ခံေနရတဲ့သူေတြက အဲ့ဒီထဲမွာေပ့ါေနာ္ ပညာတတ္ေတြလည္းပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပညာ မတတ္တဲ့သူေတြလည္းပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုမ်ိဳး လူမ်ိဳး အမ်ားႀကီးထဲမွာမွ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ေတာင္မွေပါ့ေနာ္ ငါတို႔ေတြဟာ လူကုန္ကူးမႈ ျဖစ္ေနပါလားဆိုတာ သူတို႔ကိုယ္တုိင္ မသိၾကဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲ့လိုမ်ိဳးဟာေတြ က်မတို႔ ေတြ႔ရတယ္ေပါ့။”

ေမး။ ။ ဒီလူကုန္ကူးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အမတို႔ကို အေမရိကန္ရဲ႕ နည္းပညာနဲ႔ သူတို႔ဘက္က သင္ၾကားမႈ အပိုင္းေလးေတြလည္း ေျပာျပေပးပါဦး။
ေျဖ။ ။ က်မတို႔ SAW မွာကက်ေတာ့ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပညာေပးတာေတြ၊ ဘာေတြကေတာ့ အစကတည္းက ရွိၿပီးသားပဲေပ့ါေနာ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ေတြက က်မတို႔ကို လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးတဲ့အခါမွာေပါ့ လူကုန္ကူးမႈ ဆုိလို႔ရွိရင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး အခ်က္အလက္မ်ိဳးေတြ ပါလို႔ရွိရင္ လူကုန္ကူးမႈ ေျမာက္တယ္။ သူတို႔က အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြ က်မတို႔ကို Train (သင္ၾကား) ေပးတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္တႏွစ္မွာက်ေတာ့ ေဂဟာမွာရွိတဲ့ ေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုင္းေပါ့။ လူကုန္ကူးမႈ ျဖစ္တာေတြကို ဘယ္လိုမ်ိဳး ေစာင့္ေရွာက္ရမယ္။ ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းေရးလုပ္လို႔ရွိရင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး ပံုစံမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္တယ္။ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ေတြ ရွိသလဲဆုိတာ သူတို႔ က်မတို႔ေတြကို အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးတယ္။

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့အမ။ အဲ့ဒီစီမံကိန္းက အမတို႔ဆီမွာ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ရွိေနၿပီလဲ လုပ္ေနတာေလ။
ေျဖ။ ။ ၂၀၁၁ မွာက်ေတာ့ က်မတုိ႔က ဒီ Johns Hopkins နဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ က်မတို႔ ဒီ Trafficking Project (လူကုန္ကူးမႈတိုက္ဖ်က္ေရးစီမံကိန္း) ကို လုပ္တာေပါ့။ အခုလည္း က်မတို႔ရခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ၊ အဲ့ဒီ ႏွစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာေပါ့ ဒီ Migrant (ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား)
ေတြၾကားထဲမွာရခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို က်မတို႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ NGO ေတြနဲ႔ က်မတို႔ေတြ ျပန္ၿပီးေတာ့ ျဖန္႔ေ၀မယ့္ Meeting (အစည္းအေ၀း) လည္း က်မတို႔ေတြ လုပ္ဖို႔ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာေပါ့ေနာ္ အမရယ္ အားလံုးကလည္း ဒီလိုမ်ိဳး တကၠသိုလ္တစ္ခုနဲ႔ လုပ္ရတာဆိုေတာ့ စိတ္၀င္စားၾကတာေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔အေနနဲ႔လည္း လုပ္ရတာ ဒီအေနာက္မွာေပါ့ေနာ္ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးရွိတယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး အားတက္မႈေတြလည္း ရွိတယ္ေပါ့။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ဆီကေနလည္း က်မတို႔က အမ်ားႀကီး က်မတို႔အတြက္ ရတယ္ေပါ့ေနာ္။

အေမရိကန္ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ လက္ေတြ႔ ကြင္းဆင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ SAW အဖြဲ႔က မရီရီဝင္း ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္တဲ့ ကမာၻတ၀ွမ္း လူေမွာင္ခုိမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ အဆင့္မွာရွိတဲ့ တုိင္းျပည္တခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေစာေစာပိုင္းႏွစ္ေတြက အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာေတြမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ လူကုန္ကူးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိတဲ့ ႏုိင္ငံအဆင့္ (၃) မွာ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရတာလည္း
ျဖစ္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG