သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈတခုျဖစ္တဲ့ the National Emergencies Act အေမရိကန္ အမ်ိဳးသားအေရးေပၚ အက္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျဖည့္စြတ္ၿပီး ေနာက္ထပ္ တႏွစ္သက္တမ္းတိုး လိုက္တာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ရဲ့ လက္ရိွစီးပြားေရးအေပၚ ထူးထူးျခားျခား ေျပာင္းလဲလာဖု႔ိ မရိွႏိုင္ေၾကာင္း ဘဏ္လုပ္ငန္းရွင္နဲ႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ ဒီသတင္းကိုေတာ့ ဗြီအုိေအျမန္မာပိုင္းရဲ႕ သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အေရးယူဒဏ္ခတ္ထားတဲ့ စာရင္းကေန ေျဖေလ်ာ့လုိက္တဲ့ အထဲမွာ သစ္လုပ္ငန္း၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာလုပ္ငန္း၊ သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္း နဲ႔ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္လုပ္ငန္းေတြ အပါအ၀င္ အစိုးရပိုင္လုပ္ငန္း ၇ ခုနဲ႔ ႏိုင္ငံပိုင္ ဘဏ္ သံုးခုတို႔ကို ပါ၀င္ပါတယ္။ အင္း၀ဘဏ္နဲ႔ ျမ၀တီဘဏ္တို႔ကိုေတာ့ ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြအတြက္ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ လုပ္ခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒီလုိေျဖေလ်ာ့တာေတြရိွေပမဲ့ မူလက ပစ္မွတ္ထားအေရးယူဒဏ္ခတ္မႈ စာရင္းထဲမွာပါတဲ့ Steven Law နဲ႔ Asia World ကုမၸဏီ တို႔အျပင္၊ သူတို႔အေနနဲ႔ ရွယ္ယာ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏီ ၆ ခုကို ထပ္တိုးလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္အမ်ိဳးသားအေရးေပၚ အက္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျဖည့္စြတ္သက္တမ္းတုိးလိုက္တဲ့အေပၚအၿငိမ္းစား ဗဟုိဘဏ္ ဒုဥကၠဌ ဦးသန္းလြင္က အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“ေလ်ာ့ေပါ့ေပးတယ္ဆိုေတာ့ ဒါႀကိဳဆိုရမွာေပါ့ ။ တဘက္က ျပန္ၾကည့္ရင္ေတာ့လည္း ဒီ Sanction ေပါ့ေနာ္ ဒီပိတ္ဆို႔မႈႀကီးက ဆက္ရွိေနေသးတဲ့သေဘာဆိုေတာ့ အေမရိကန္ဘဏ္ေတြက ဒီျမန္မာႏိုင္ငံကို လာဖို႔အလားလာ နည္းသြားတယ္။ အေမရိကန္ဘဏ္ေတြ ကျမန္မာႏိုင္ငံကို မလာဘူးဆိုရင္ ဥေရာပတိုက္မွာရွိတဲ့ အဂၤလန္တို႔ဘာတို႔ေပါ့ေလ ၊ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ဘဏ္ေတြက လာမွာမဟုတ္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူကလည္း အေမရိကန္ဘဏ္ေတြရဲ႕ အေျခအေနကိုၾကည့္ေနတာကို အေမရိကန္ဘဏ္ေတြကလည္း အေနာက္ႏိုင္ငံ ဘဏ္ေတြမလာဘူးဆိုရင္ ဒီႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကလည္း ဒါ မ်ားမ်ားလာမွာ မဟုတ္ဘူးေလ။”

ႏိုင္ငံတကာဘဏ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ရာမွာလည္း အရင္အေျခအေနကေန ေျပာင္းလဲလာ ဖြယ္မရိွေသးႏိုင္ေၾကာင္း ဦးသန္းလြင္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ႏိုင္ငံျခားသံုးေငြကိုင္ေဆာင္ခြင့္ရထားတဲ့ ပုဂၢလိက ဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ ျပည္ပန႔ဲ ဆက္သြယ္တဲ့အခါမွာ အေမရိကန္ဘဏ္ေတြနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ တျခားဘဏ္ေတြနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ဥပမာ- ေငြသြင္းေျခမႈ အပိုင္းမွာက်ေတာ့ က်ေတာ္တို႔က တဆင့္ခံပါမယ္။ ဥပမာဆိုပါစို႔ စင္ဂၤပူဘဏ္ေတြကေန တဆင့္သြားရလိမ့္မယ္။ အခုလည္း ဒီအတိုင္းဆက္သြားရမယ္ထင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ sanction ကရွိေနတာကို ။ အဲလိုပဲ ဆက္သြားေနရရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အရင္အတိုင္းပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ကေတာ့ ဒါ လိုအပ္တာထက္ပိုၿပီးေတာ့ ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားမယ္ေပါ့ဗ်ာ။ မ်ားမယ္ဆိုေတာ့ နစ္နာမယ့္သေဘာရွိတယ္။”

စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ)ကေတာ့ ေျဖေလ်ာ့မႈမွာ ဘဏ္တခ်ိဳ႔ပါ၀င္လာတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာဘဏ္ေတြနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ရာနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြမွအတုိင္းအတာတရပ္အထိ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္ေၾကာင္း ရႈျမင္ပါတယ္။

“ခါတိုင္း ေငြေပးေငြယူကိစၥေတြက ခက္ခက္ခဲခဲရွိေနတာကေနၿပီးေတာ့ အခုဆိုရင္ MFTB တို႔ ေနာက္ဆံုး အင္း၀တို႔ ျမ၀တီတို႔ပါတယ္ဆိုေတာ့ ဒီေငြေပးေငြယူကိစၥေတြ ျမန္ဆန္ေခ်ာေမြ႕သြားႏိုင္တယ္။ ကုန္သြယ္ေရး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းလာမယ္ေပါ့ေနာ္။ အေမရိကန္ရဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ရကိုင္ရတာလြယ္ေအာင္ ပိုလုပ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ျမင္တယ္။ ဒါလည္း အဓိကေတာ့ အေမရိကန္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက lobby လုပ္ၾကတာေပါ့ေလ။”

ဒီအေျပာငး္အလဲေတြဟာ ျမန္မာျပည္စီးပြားေရးကို ထူးထူးျခားျခား သက္ေရာက္မႈမရိွႏိုင္ဘူးလို႔လည္း သံုးသပ္ပါတယ္။

“အစိုးရဲ႕ အျပဳအမႈကို ေျပာင္းလဲဖို႔လို႔ရည္ရြယ္ၿပီးေပမယ့္ တကယ္တန္းခံရတာကေတာ့ ေအာက္ေျခလူတန္းစားေပါ့ေနာ္။ အေပၚမွာကေတာ့ လြတ္ေနတာေတြ အမ်ားႀကီးပဲရွိတယ္ေလ။ တကယ္တန္းခံရတာကေတာ့ ေအာင္ေျခလူတန္းစားပဲေလ ။ အခုနည္းနည္းေပါ့ေနာ္ ေအာက္ေျခလူတန္းစားခံရတာေလး နည္းနည္းေလးေလ်ာ့သြားမယ္၊ နည္းနည္းေလးသက္သာမယ္လို႔ ဆရာတို႔ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

UMFCCI ေခၚ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္ၾကီးမ်ားနဲ႔ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းရဲ႕ အတြင္းေရးမႈး ဦးေအးလြင္က အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ေငြေၾကးဆိုင္ရာဘဏ္ေတြကို ခြင့္ျပဳတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေသးစား၊ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ႏိုင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး မူလအတိုင္း ဘဏ္ရဲ႕ facility ေတြ ၊ system ေတြအတြက္ Payment ေတြအားလံုးက အလြယ္တကူ စိတ္ခ်စြာလုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ အေသးစား၊ အလတ္စားေတြ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ျပန္လည္ဦးေမာ့လာဖို႔ အေျခအေနေတာ့ရွိပါတယ္။”

တခ်ိန္တည္းမွာလည္း ေျဖေလ်ာ့လုိက္တဲ့ အစိုးရပိုင္လုပ္ငန္း ၇ ခုနဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေသးစားနဲ႔ အလတ္စားလုပ္ငန္းရွင္ေတြလည္း အက်ိဳးရိွလာႏိုင္မယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ႏုုိင္ငံေတာ္အတုုိင္ပင္ခံ ပုုဂၢဳိလ္၊ ႏုုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိေနတဲ့စင္ကာပူ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးတို႔ရဲ့အတူက်င္းပတဲ့ ပူးတြဲ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ စီးပြားေရးပိတ္ဆုုိ႔မႈမ်ားကုုိ ေျဖေလွ်ာ့ၿပီး ေနာက္ထပ္ ၁ ႏွစ္ ထပ္မံသက္တမ္းတုုိးလုုိက္ေပမဲ့ ႏုုိင္ငံကိုု ထိခိုုက္မည္မဟုုတ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သိသာထင္ရွားတဲ့အေျပာင္းအလဲေတြ ျမင္ေတြ႔လာရေပမယ့္လို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းကို အရပ္ဖက္က လံုး၀ ခ်ဳပ္ကိုုင္ႏို္င္ဖို႕ အေျခအေနမရိွေသးတာနဲ႔ အျခားေသာ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေတြေၾကာင့္ ဒီ ဥပေဒကို ဆက္ၿပီး သက္တမ္းတိုးထား ရတာျဖစ္တယ္လို႔လည္း အေမရိကန္အစိုးရက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG