သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္က်ဴးလြန္ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကန္ အေသးစိတ္ စံုစမ္းစစ္ေဆး


ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား ေရေၾကာင္းလမ္းကတဆင့္ တဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးလာၾကစဥ္

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လက ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၇၀၀,၀၀၀ နီးပါးေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခိုလႈံေစဖို႔ အေျခစိုက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဴိးေဖာက္မႈ အေျခအေနေတြကို အေမရိကန္အစိုးရက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့အေၾကာင္း ရိုက္တာသတင္းမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒီစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္ေနတာ မွန္ကန္ေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက အတည္ျပဳေျပာၾကားခဲ့သလို HRW လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ႀကီးကလည္း ႀကိဳဆိုလုိက္ပါတယ္။

အေၾကာင္းစံုကို ေဒၚလွလွသန္းက တင္ျပေပးမွာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လက ARSA ရိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ေမာင္ေတာရဲစခန္းေတြကို ၀င္တိုက္ခဲ့တဲ့ ေနာက္ဆက္တဲြအျဖစ္ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေၾကာင့္ တဖက္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၇၀၀,၀၀၀ ရွိရာ Cox’s Bazar မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ဦးေဆာင္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔က မတ္လနဲ႔ ဧၿပီလက သြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္အစိုးရအရာရွိေတြကို ကိုကားၿပီး ရိုက္တာသတင္းမွာ ေဖၚျပထားတာျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို အေမရိကန္ရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို HRW ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြဲ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams ကႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။

“အေမရိကန္အစိုးရက အခုလို စံုစမ္းစစ္ေဆးတာကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔က လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ တာ၀န္ေပးခ်က္အရ စံုစမ္းစစ္ေဆးေနသလို HRW အပါအ၀င္ NGO အဖဲြ႔အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြက ဒီကိစၥကို အေလးထားကိုင္တြယ္ၾကဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြက အေလးထားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီသတင္းပတ္ကုန္မွာလည္း အဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြ အဲဒီေဒသကို သြားၾကဖို႔ရွိပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာပဋိပကၡအေၾကာင္း အေသအခ်ာ အခ်က္အလက္ေတြသိႏိုင္မွပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICC ခံုရံုးတင္သင့္သလား၊ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အဆင္ျမင့္အရာရွိေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္အရပ္အသားအစိုးရအေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ခ်မွတ္သင့္သလား ဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္ေစႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔၀င္ (၂၀)ဦးဟာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြအျပင္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေရးရာ ေနာက္ခံရွိသူေတြျဖစ္ၾကၿပီး ရ၀မ္ဒါနဲ႕ ယူဂိုဆလားဗီးယားႏိုင္ငံေဟာင္းေတြကို ခံုရံုးတင္ခဲ့စဥ္က ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾက သူေတြလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဆူဒန္အစိုးရအေပၚ စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈခ်မွတ္ၿပီး လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့တယ္လို႔ အေမရိကန္က ထုတ္ျပန္ေၾကညာႏိုင္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၄ခုႏွစ္ ဆူဒန္ရဲ႕ ဒါေဖါခရိုင္မွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြက်ဴးလြန္စဥ္က စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္မႈခင္းဆိုင္ရာ ေဆးပညာကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္ေတြလည္း ဒီစံုစမ္းမႈမွာ ပါ၀င္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

HRW အဖဲြ႔ရဲ႕ Brad Adams ကေတာ့ အခုလိုကြ်မ္းက်င္သူေတြပါ၀င္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အေထာက္အထားေတြဟာ ျမန္မာအစိုးရကို အေရးယူႏိုင္ဖို႔ အေထာက္အကူျပဳေစလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း အခုလိုေျပာပါတယ္။

“တာ၀န္သိတဲ့ အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးရာမွာ ကြ်မ္းက်င္သူနားလည္တဲ့သူေတြ အသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႕ကလည္း ဒီလိုလူေတြကိုပဲ အသံုးျပဳတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္က်ဴးလြန္မႈေတြဟာ မမွန္ကန္ဘူးလို႔ ဆက္ၿပီး ျငင္းလို႔ရေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။”

ခုလိုစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈအေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြ ရိုက္တာသတင္းမွာေဖၚျပခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မွန္ကန္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနအစိုးရအရာရွိတဦးက ဗီြအိုေအကို အတည္ျပဳေျပာၾကားခဲ့သလို ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ႏိုင္ငံတြင္းမွာရွိေနသူေတြ အားလံုးရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာၿပီး ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြကိုလည္း အေရးယူႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆတဲ့အေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္စံုစမ္းစစ္ေဆးသူေတြဟာ Cox’s Bazar ရွိဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသမီးနဲ႔ အမ်ဳိးသားေပါင္း ၁,၀၀၀ ေက်ာ္တို႔ကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကို ေကာက္ယူရာမွာ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ႕ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကိုလည္း ေမးျမန္းခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Brad Adams က-

“အေမရိကန္စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအရာရွိေတြက ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူအတြက္ တာ၀န္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္အရာရွိေတြရဲ႕ နာမည္ေတြ၊ စစ္သားေတြရဲ႕ နာမည္ေတြ၊ ယူနီေဖာင္းမွာ တပ္ထားတဲ့ တံဆိပ္ေတြ၊ စစ္တပ္ရဲ႕ အမိန္႔ခ်မွတ္တဲ့စနစ္ ၊ တပ္ခဲြေတြရဲ႕ တံဆိပ္ေတြ၊ ဒီတပ္ခဲြေတြက ဘယ္သူ႔အမိန္႔ေအာက္မွာ ရွိတယ္ဆိုတာေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေနတာပါ။ ဒီစံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္အရ အေပၚပိုင္းက ဘယ္သူမွ တာ၀န္ရွိတယ္ဆိုတာ အေျဖထြက္လာမွာပါ။ ရြာေတြကို မီးရွဳိ႕တာေတြ၊ သတ္ျဖတ္တာေတြ၊ အဓမၼျပဳက်င့္တာေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကတဲ့စစ္သားေတြဟာ ဘယ္တပ္ရင္းမွဴးေအာက္မွာ ရွိေနတယ္ဆိုတာသိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ဒီ စံုစမ္းေတြ႕ရွိမႈေတြဟာ ျမန္မာအဆင့္ျမင့္ စစ္အရာရွိေတြအတြက္ အႏၱရာယ္ရွိေစႏိုင္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ အခုလိုစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ျပန္လည္စိစစ္ၿပီး ေမလ ဒါမွမဟုတ္ ဇြန္လေစာေစာပိုင္းမွာ အစီရင္ခံစာျပဳစုဖို႔ရွိေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ထရမ့္အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီအစီရင္ခံစာကို အမ်ားသိေအာင္ ထုတ္ျပန္မလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ အသစ္ေတြခ်မွတ္ဖို႔ အသံုးျပဳမွာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံတကာခံုရံုးတင္ႏုိင္ဖို႔ အႀကံျပဳမွာလားဆိုတာကေတာ့ သဲကြဲစြာမသိရေသးေပမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရး ႏိုင္ငံတကာႏိုးၾကားမႈ ရွိေစဖို႔နဲ႕ အမွန္တရား ထုတ္ေဖၚႏိုင္ဖို႔အျပင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူႏိုင္ဖို႔ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြဟာ အေထာက္အကူျပဳလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္းလည္း ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ေျပာခဲ့ပါတယ္ရွင္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္က်ဴးလြန္ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကန္ အေသးစိတ္စံုစမ္းစစ္ေဆး
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:29 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG