သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပါကစၥတန္ကို စစ္ေရးေထာက္ပံ့မႈ ကန္ဆိုင္းငံ့


ပါကစၥတန္ စစ္တပ္ စစ္ေရးျပအခမ္းအနား။ (မတ္ ၂၃-၂၀၁၇)

ပါကစၥတန္အစိုးရအေနနဲ႔ အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးႂကြ Haqqani ကြန္ယက္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မႏွိမ္ႏွင္းဘူးဆိုၿပီး အေမရိကန္က ပါကစၥတန္ကိုေပးေနတဲ့ စစ္ေရးေထာက္ပံ့စားရိတ္ သန္း ၅၀ ကိုမေပးဘဲ ဆိုင္းထားဖုိ႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္လိုက္တဲ့အတြက္ ပါကက္စတန္ဖက္က Haqqani ကြန္ယက္အေပၚ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈေတြ လုပ္လာႏိုင္ပါသလဲ။ အေမရိကန္ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးစစ္ဆင္ေရးမွာ ပါကစၥတန္မပါဘဲ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါသလား။ သတင္းေထာက္ Nazrana Ghaffar ရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္ကို မစုျမတ္မြန္က တင္ျပပါမယ္။

ပါကစၥတန္အတြက္ စစ္ေရးေထာက္ပံ့စားရိတ္ ေဒၚလာသန္း ၅၀ ကိုအေမရိကန္က ဆိုင္းငံ့ထားဖုိ႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ပါကစၥတန္အစိုးရရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈစစ္ဆင္ေရးနဲ႔ အေမရိကန္ေထာက္ပံ့မႈအေပၚ ပါကစၥတန္စစ္တပ္မွီခိုေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို ပါကစၥတန္ထဲမွာ ေဆြးေႏြးစရာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ Afghanistan ႏိုင္ငံကို အေမရိကန္က စစ္ဝင္တိုက္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ကစလုိ႔ Afghanistan နဲ႔ ပါကစၥတန္နယ္စပ္က စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ႔ေတြကို ကူညီႏွိမ္ႏွင္းေပးဖို႔ ပါကစၥတန္စစ္တပ္ကုိ အေမရိကန္က စစ္ေရးကူညီစားရိတ္ေပးခဲ့တာ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၃၀ ႐ွိသြားပါၿပီ။

ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ဖက္က အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔အစည္းအျဖစ္သတ္မွတ္ထားတဲ့ Haqqani ကြန္ယက္ကုိ ပါကစၥတန္က ကိုင္တြယ္ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းမ႐ွိဘူးလို႔ အေမရိကန္တာဝန္႐ွိသူေတြဘက္က ဟိုးအရင္ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာထဲက ေျပာေနခဲ့တာပါ။ ပါကစၥတန္ေထာက္လွမ္းေရးနဲ႔ Haqqani ကြန္ယက္ ဆက္ႏြယ္မႈ႐ွိေနတယ္လို႔လည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သံသယ႐ွိၾကပါတယ္။ ဒီအဖဲြ႔ကုိ ေခ်မႈန္းေအာင္ အေမရိကန္က ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈရပ္လိုက္ေပမဲ့ ထိေရာက္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေလ့လာသူတခ်ဳိ႕က ေျပာၾကပါတယ္။ New York ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ သတင္းေထာက္ Jahangir Khattak ကသူ႔ရဲ႕အျမင္ကို VOA ကိုခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဒါအသစ္အဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။ ပါကစၥတန္ရဲ႕ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး အေထာက္အပံ့နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပူးေပါင္းတပ္ဖဲြ႔ေတြအတြက္ ေထာက္ပံ့ေရးရန္ပံုေငြေပးတဲ့ နည္းလမ္းကို အေမရိကန္အစိုးရ လုပ္ခဲ့တာႏွစ္ေပါင္းေတာ္ေတာ္ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီနည္းနဲ႔ အရင္ကမေအာင္ျမင္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ ဒီတေခါက္မွာ ေအာင္ျမင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္လို႔ မရပါဘူး။"

ဝါ႐ွင္တန္အေျခစိုက္ Afghan ႏိုင္ငံေရးကၽြမ္းက်င္သူ Hashim Wahdatyar ကလည္း ပါကက္စတန္ဖက္က Haqqani ကြန္ယက္ကို စိတ္ပါလက္ပါ ႏွိမ္ႏွင္းမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။

"စစ္စားရိတ္ေထာက္ပံ့မႈေတြျဖတ္လိုက္လို႔ ပါကစၥတန္ဘက္က Haqqani ကြန္ယက္အေပၚ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီကိစၥအတြက္ ပါကစၥတန္ဘက္က ရင္းႏွီးထားတာလည္း ႏွစ္ေပါင္းမနည္းေတာ့ပါဘူး။ Trump အစိုးရbက္က ေမာင္းသူမဲ့ Drone ယာဥ္ေတြပိုသုံး တုိက္ခိုက္တာ။ Osama bin Laden ကိုဝင္ဖမ္းခဲ့တုန္းကလို အထူးတပ္ဖဲြ႔စစ္ဆင္ေရးလုပ္ငန္းေတြ တဖက္သတ္ ပိုတုိးလုပ္လာမွာမ်ဳိးကိုေတာ့ပါကစၥတန္ဘက္က စိုးရိမ္ႏိုင္ပါတယ္။"

အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈတုိက္ဖ်က္ေရးစစ္ပြဲေတြမွာ ပါကစၥတန္ဘက္က ေပးဆပ္မႈေတြမ်ားတယ္လို႔ ပါကစၥတန္ဘက္ကေတာ့ ေျပာေနပါတယ္။ ေဝးလံတဲ့ တုိင္းရင္းေဒသေတြမွာ စစ္ဆင္ေရးေတြလုပ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္သမားေတြ အခိုင္အမာေျခကုပ္ ယူထားတဲ့ေနရာေတြကို ေျခမႈန္းႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ Afghanistan ႏိုင္ငံတည္ၿငိမ္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ပါကစၥတန္အစိုးရရဲ႕ အကူအညီလိုတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ အေမရိကန္စစ္တပ္အႀကီးအကဲေတြက အေလးထားေျပာေန ဆဲျဖစ္ပါတယ္။

Afghanistan မွာတိုက္ေနတဲ့စစ္ပြဲမွာပါကစၥတန္အကူအညီမပါရင္ အေမရိကန္ မႏိုင္ႏိုင္ဘူးလို႔ အေမရိကန္ပူးတဲြတပ္ဖဲြ႔မ်ားရဲ႕ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Joseph Dunford က July လတုန္းကပဲ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ပါကစၥတန္မွာ ေလာေလာဆယ္ အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ စစ္မ်က္ႏွာျပင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဖြင့္တိုက္ခိုက္ေနပါတယ္။ ပါကစၥတန္ထဲက IS စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ႔ကို ေျခမႈန္းဖုိ႔ Khyber-2 ဆိုတဲ့စစ္ဆင္ေရးကို မၾကာခင္ကပဲစခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ စစ္ေရးေထာက္ပံ့မႈေတြ ျဖတ္တာကိုေတာ့ လိုလားမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ Peshawar ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ႏိုင္ငံေရးသံုးသပ္သူ Khadim Hussain ကေျပာပါတယ္။

"ပါကစၥတန္စစ္တပ္က စစ္ဆင္ေရးေတြလုပ္ေနခ်ိန္မွာ ေထာက္ပံ့မႈေတြ ျဖတ္ေတာက္ ခံခ်င္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေထာက္ပံ့မႈေတြကို ခြဲေဝေပးတယ္။ ျဖတ္ေတာက္တယ္ ဆိုတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ေတြက ႐ႈပ္ေထြးပါတယ္။ ပါကစၥတန္အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ေထာက္ပို႔ေရးပိုင္း ျပႆနာေတြ ႐ွိလာႏိုင္ပါတယ္။ Afghanistan မွာအၾကမ္းဖက္မႈေတြ ပိုျဖစ္ေအာင္ အားေပးလာႏိုင္ပါတယ္။ တာလီဘန္ေတြကို အေၾကာင္းျပၿပီး ႐ု႐ွားတုိ႔ တ႐ုတ္တု႔ိbက္က လွည့္အျမတ္ထုတ္ႏုိ္င္ပါတယ္။"

အေမရိကန္နဲ႔ ပါကစၥတန္ၾကား နားလည္မႈပိုရႏိုင္ေအာင္ ေဆြးေႏြးၾကဖုိ႔လိုတယ္လို႔ သံုးသပ္သူတခ်ဳိ႕ကလည္း အႀကံေပးေနၾကပါတယ္။ တဖက္နဲ႔တဖက္ ယံုၾကည္မႈ နည္းပါးေနတာကို ေျဖ႐ွင္းႏိုင္ဖုိ႔လုပ္ရမယ္။ Afghanistan နဲ႔ဆက္ဆံေရး မွာလည္းပါကစၥတန္ရဲ႕ သေဘာထားကိုျပင္ဖုိ႔လိုတယ္လို႔ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစုိက္ သတင္းေထာက္ Khattak ကေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG