သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

site logo
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေမရိကန္ ႏွင့္ ျမန္မာ့အေရး


Derek Chollet, counselor of the U.S. Dept. of State, with Kin Moy, principal deputy asst. secretary for the Bureau of East Asian and Pacific Affairs, and Craig Hart, U.S. deputy asst. administrator for East Asia and the Pacific at the embassy in Jakarta on Oct. 21, 2021.

ဦးေအာင္ခင္ရဲ႕ ျမန္မာ့အေရး သုံးသပ္ခ်က္

လက္ရိွဘ႑ာႏွစ္အတါက္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္မွာ ျပဌာန္းတဲ့ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရး အက္ဥပေဒ NDAA – National Defense Authorization Act for 2022 ဟာ စာမ်က္ႏွာ (၉၁၀) ရိွၿပီး ပုဒ္မေပါင္း (၆၆၁၀) ရိွပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ပုဒ္မ (၆၅၁၀) ဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ NUG အမ်ဳိးသားညီညႊတ္ေရးအစိုးရကို ေထာက္ခံၿပီး၊ တရားဝင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေရး၊ CDM အာဏာဇီဆန္ေရး လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ အျခားဒီမိုကေရစီ အစုအဖြဲ႔မ်ားကို ကူညီေရး၊ စစ္ေကာင္စီ အေထာက္အပံ့ မရေရးနဲ႔ တရားမဝင္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ အတိအလင္း ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။။

စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ကိစၥလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေရးအသံုးစရိတ္ ေဒၚလာသန္း (၇၇၀,၀၀၀) ထဲမွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္သံုးမယ့္ စရိတ္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ျမန္မာအရပ္သားအစိုးရလက္ထက္က New York Federal Reserve ဘဏ္မွာ အပ္ႏံွထားတဲ့ ေဒၚလာသန္း (၁၀၀၀) ကိုလည္း အေမရိကန္အစိုးရက ခ်ဳပ္ကိုင္လိုက္ပါတယ္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကိုလည္း ဒဏ္ခတ္အေရးယူပါတယ္။ ေဖေဖၚဝါရီလ (၁) ရက္ေန႔က တာဝန္ရိွသူ ျမန္မာအရာထမ္း (၇) ဦးကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာဟာ NDAA ဥပေဒကို ဆက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ သေဘာပါ။

ဒဏ္ခတ္အေရးယူတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ စစ္ေကာင္စီဝင္ေငြ နည္းပါးသြားဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ စစ္ေကာင္စီကို ႏုိင္ငံတကာအသိုက္အဝန္းမွာ လူရာမဝင္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒဏ္ခတ္္အေရးယူလို႔ စစ္အုပ္စု ေျပာင္းလဲမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ျမွင္တင္ေရးလုိ႔ ေရးထားတဲ့ အေမရိကန္ကာကြယ္ေရးဥပေဒ NDAA ပုဒ္မ (၆၅၁၀) ရဲ ႔ အထင္ရွားဆံုး အားနည္းခ်က္ကေတာ့ PDF ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြကို စစ္မႈေရးရာ ေထာက္ပံ့ဖို႔ မေဖာ္ျပတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ စစ္မႈေရးရာနဲ႔ မဆိုင္တဲ့ လူမႈစီးပြားေရး အကူအညီေတြေပးၿပီး ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအေရးကို ျမွင့္တင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး USIP အေမရိကန္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသုေတသနဌာနက ကၽြမ္းက်င္သူ (၉) ဦးပါဝင္တဲ့ ျမန္မာ့ေရးရာေလ့လာေရးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

ျမန္မာ့ေရးရာေလ့လာေရးအဖြဲ႔ရဲ ႔ ေတြ႔ရိွခ်က္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို ေဖေဖၚဝါရီလ (၁) ရက္ေန႔က USIP က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ အရပ္သားအသင္းအဖြဲ႔၊ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုနဲ႔ NLD အၾကား ယံုၾကည္မႈ မခိုင္မာေသးလို႔ စစ္ေကာင္စီကို ဆန္႔က်င္ရာမွာ စည္းလံုးညီညြတ္ေရး အျပည့္အဝ မရႏုိင္ေသးတာလုိ႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာတံု႔ျပန္မႈဟာလည္း ထိေရာက္မႈ မရိွဘူးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ တရုတ္ကို မီွခိုလာရေပမယ့္ တရုတ္ရဲ ႔ လိုအင္ဆႏၵကို ျဖည့္စြမ္းႏုိင္စြမ္း စစ္ေကာင္စီမွာ မရိွဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႔ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကို တင္ျပထားပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ ဆန္္႔က်င္ေရးဆိုတဲ့ ဘံုလမ္းစဥ္ကို တျပည္လံုး က်င့္သံုးေပမယ့္ စစ္ေကာင္စီကို ေအာင္ႏုိင္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ စည္းလံုးေရးအင္အားေကာင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အေမရိကန္က ဝင္ေရာက္ကူညီႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စစ္ေကာင္စီကို သက္ဆိုးရွည္ေစတဲ့ ရင္းျမစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ဖိအားေပးတဲ့ေနရာမွာလည္း အေမရိကန္ ပါဝင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ အရာရိွႀကီးေတြ၊ လုပ္ငန္းေတြကို အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားေပမယ့္ ထိေရာက္မႈ ရိွမရိွ ဆိုတာကိုေတာ့ မသိႏုိင္ေသးပါဘူး။ အိႏိၵယနဲ႔ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြကိုေတာ့ ျမန္မာ့အေရးမွာ ပိုမိုတက္ၾကြလာေအာင္လည္း အေမရိကန္က ႀကံေဆာင္ႏိုိင္ပါတယ္။ တရုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးမွာ သံသယကင္းဖို႔အတြက္ တရုတ္အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့လမ္းေၾကာင္း ဖြင့္ထားရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မ (၆၅၁၁) မွာ တရုတ္ေရးရာ အေမရိကန္မဟာဗ်ဴဟာကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာ့အေရးမွာ အေမရိကန္နဲ႔ တရုတ္ ကုလသမဂၢမွာ နားလည္မႈ ယူဖူးတဲ့ သာဓကလည္း ရိွပါတယ္။

စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေထာက္ပံ့ဖို႔လည္း USIP ေလ့လာေရးအဖြဲ႔က အေမရိကန္အစိုးရကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ႏုိင္ခ်ိန္မွာ ကူညီရတာ မလြယ္ကူေပမယ့္ ေဒသခံ အရပ္သားအသင္းအဖြဲ႔ေတြ၊ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ခြဲ စတာေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့လည္း ဒုကၡသည္ကို ကူညီႏုိင္ပါတယ္။ ေဒသဆိုင္ရာ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရး က်ယ္ျပန္႔လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းဖို႔လည္း အႀကံေပးထားပါတယ္။ အားလံုးပါဝင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္မယ့္ အခြင့္အလမ္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းမႈ မျဖစ္ပြားေအာင္ စီစဥ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္အစိုးရက ေတာ္လွန္ေရးအုပ္စုေတြကို အတတ္ပညာပိုင္းဆုိင္ရာ အကူအညီေပးဖို႔ USIP ျမန္မာ့ေရးရာေလ့လာေရးအဖြဲ႔က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေပၚေပါက္ေရး၊ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ မ်ဳိးဆက္သစ္ထဲမွာ ပညာဥာဏ္ ထက္ျမက္တဲ့ အမာခံေကဒါ ေပၚထြန္းေရးအတြက္ အေမရိကန္အစိုးရက ကူညီႏုိင္ပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈကို မွတ္တမ္းတင္ၿပီး တရားစီရင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္လည္း အေမရိကန္အစိုးရက ကူညီသင့္ေၾကာင္း USIP ေလ့လာေရးအဖြဲ႔က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။


== Unicode ==

ဦးအောင်ခင်ရဲ့ မြန်မာ့အရေး သုံးသပ်ချက်

လက်ရှိဘဏ္ဍာနှစ်အတါက် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မှာ ပြဌာန်းတဲ့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေး အက်ဥပဒေ NDAA – National Defense Authorization Act for 2022 ဟာ စာမျက်နှာ (၉၁၀) ရှိပြီး ပုဒ်မပေါင်း (၆၆၁၀) ရှိပါတယ်။ ဒီအထဲမှာ ပုဒ်မ (၆၅၁၀) ဟာ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေးနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ NUG အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရကို ထောက်ခံပြီး၊ တရားဝင်အောင် လုပ်ဆောင်ရေး၊ CDM အာဏာဇီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှုနဲ့ အခြားဒီမိုကရေစီ အစုအဖွဲ့များကို ကူညီရေး၊ စစ်ကောင်စီ အထောက်အပံ့ မရရေးနဲ့ တရားမဝင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန် အတိအလင်း ဖော်ပြပါတယ်။ ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုကိုလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။။

စစ်ဘေးရှောင်ဒုက္ခသည်များကို ကူညီစောင့်ရှောက်ဖို့ ကိစ္စလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် ဒေါ်လာသန်း (၇၇၀,၀၀၀) ထဲမှာ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးအတွက်သုံးမယ့် စရိတ်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ မြန်မာအရပ်သားအစိုးရလက်ထက်က New York Federal Reserve ဘဏ်မှာ အပ်နံှထားတဲ့ ဒေါ်လာသန်း (၁၀၀၀) ကိုလည်း အမေရိကန်အစိုးရက ချုပ်ကိုင်လိုက်ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကိုလည်း ဒဏ်ခတ်အရေးယူပါတယ်။ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့က တာဝန်ရှိသူ မြန်မာအရာထမ်း (၇) ဦးကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူတာဟာ NDAA ဥပဒေကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ သဘောပါ။

ဒဏ်ခတ်အရေးယူတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ စစ်ကောင်စီဝင်ငွေ နည်းပါးသွားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာ စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းမှာ လူရာမဝင်အောင် ကြိုးစားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒဏ်ခတ်အရေးယူလို့ စစ်အုပ်စု ပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ မြှင်တင်ရေးလို့ ရေးထားတဲ့ အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးဥပဒေ NDAA ပုဒ်မ (၆၅၁၀) ရဲ့ အထင်ရှားဆုံး အားနည်းချက်ကတော့ PDF ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်နဲ့ တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေကို စစ်မှုရေးရာ ထောက်ပံ့ဖို့ မဖော်ပြတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ စစ်မှုရေးရာနဲ့ မဆိုင်တဲ့ လူမှုစီးပွားရေး အကူအညီတွေပေးပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေးကို မြှင့်တင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး USIP အမေရိကန်ငြိမ်းချမ်းရေးသုတေသနဌာနက ကျွမ်းကျင်သူ (၉) ဦးပါဝင်တဲ့ မြန်မာ့ရေးရာလေ့လာရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပြီး ဆွေးနွေးကြပါတယ်။

မြန်မာ့ရေးရာလေ့လာရေးအဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်နဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေကို ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့က USIP က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အရပ်သားအသင်းအဖွဲ့၊ တိုင်းရင်းသားအုပ်စုနဲ့ NLD အကြား ယုံကြည်မှု မခိုင်မာသေးလို့ စစ်ကောင်စီကို ဆန့်ကျင်ရာမှာ စည်းလုံးညီညွတ်ရေး အပြည့်အဝ မရနိုင်သေးတာလို့ ဆိုပါတယ်။ နိုင်ငံတကာတုံ့ပြန်မှုဟာလည်း ထိရောက်မှု မရှိဘူးလို့ သုံးသပ်ပါတယ်။ တရုတ်ကို မှီခိုလာရပေမယ့် တရုတ်ရဲ့ လိုအင်ဆန္ဒကို ဖြည့်စွမ်းနိုင်စွမ်း စစ်ကောင်စီမှာ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်အနေနဲ့ လုပ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေကို တင်ပြထားပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင် ဆန့််ကျင်ရေးဆိုတဲ့ ဘုံလမ်းစဉ်ကို တပြည်လုံး ကျင့်သုံးပေမယ့် စစ်ကောင်စီကို အောင်နိုင်ရေးနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် စည်းလုံးရေးအင်အားကောင်းဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အမေရိကန်က ဝင်ရောက်ကူညီနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီကို သက်ဆိုးရှည်စေတဲ့ ရင်းမြစ်အမျိုးမျိုးကို ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်ပြီး နိုင်ငံတကာက ဖိအားပေးတဲ့နေရာမှာလည်း အမေရိကန် ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ အရာရှိကြီးတွေ၊ လုပ်ငန်းတွေကို အမေရိကန်က ဒဏ်ခတ်အရေးယူထားပေမယ့် ထိရောက်မှု ရှိမရှိ ဆိုတာကိုတော့ မသိနိုင်သေးပါဘူး။ အိန္ဒိယနဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံတွေကိုတော့ မြန်မာ့အရေးမှာ ပိုမိုတက်ကြွလာအောင်လည်း အမေရိကန်က ကြံဆောင်နိုင်ပါတယ်။ တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးမှာ သံသယကင်းဖို့အတွက် တရုတ်အစိုးရနဲ့ ဆွေးနွေးတဲ့လမ်းကြောင်း ဖွင့်ထားရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ (၆၅၁၁) မှာ တရုတ်ရေးရာ အမေရိကန်မဟာဗျူဟာကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာ့အရေးမှာ အမေရိကန်နဲ့ တရုတ် ကုလသမဂ္ဂမှာ နားလည်မှု ယူဖူးတဲ့ သာဓကလည်း ရှိပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်ဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီထောက်ပံ့ဖို့လည်း USIP လေ့လာရေးအဖွဲ့က အမေရိကန်အစိုးရကို တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်နိုင်ချိန်မှာ ကူညီရတာ မလွယ်ကူပေမယ့် ဒေသခံ အရပ်သားအသင်းအဖွဲ့တွေ၊ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့၊ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ခွဲ စတာတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့လည်း ဒုက္ခသည်ကို ကူညီနိုင်ပါတယ်။ ဒေသဆိုင်ရာ အရပ်သားအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး ကျယ်ပြန့်လာအောင် ကြိုးပမ်းဖို့လည်း အကြံပေးထားပါတယ်။ အားလုံးပါဝင်တဲ့ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်မယ့် အခွင့်အလမ်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းမှု မဖြစ်ပွားအောင် စီစဉ်နိုင်ဖို့အတွက် အမေရိကန်အစိုးရက တော်လှန်ရေးအုပ်စုတွေကို အတတ်ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အကူအညီပေးဖို့ USIP မြန်မာ့ရေးရာလေ့လာရေးအဖွဲ့က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်ကောင်းပေါ်ပေါက်ရေး၊ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် မျိုးဆက်သစ်ထဲမှာ ပညာဉာဏ် ထက်မြက်တဲ့ အမာခံကေဒါ ပေါ်ထွန်းရေးအတွက် အမေရိကန်အစိုးရက ကူညီနိုင်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး တရားစီရင်နိုင်ဖို့အတွက်လည်း အမေရိကန်အစိုးရက ကူညီသင့်ကြောင်း USIP လေ့လာရေးအဖွဲ့က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG