သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဘ႑ာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈ ထင္သာျမင္သာရွိဖုိ႔ ျမန္မာကို ကမၻာ့ဘဏ္တိုက္တြန္း


ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ျပည္သူ႔ဘ႑ာအသံုးစရိတ္ေတြအေပၚ တာ၀န္ခံမႈအပိုင္းမွာ တုိးတက္မႈေတြရွိေပမဲ့ ျပင္ဆင္စရာေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္က ေျပာ လိုက္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဟာ
ေနာက္ႏွစ္က်ရင္ ၆ ဒႆမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရ တယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ထုတ္ျပန္တဲ့ စီးပြားေရးေစာင့္ၾကည့္မႈ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ကိုသားညြန္႔ဦး က တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးဟာ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ၆ ဒႆမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးျမင့္လာတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ထုတ္ျပန္တဲ့ စီးပြားေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအစီရင္ခံစာမွာ
ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဓာတ္ေငြ႔ထုတ္လုပ္မႈ၊ ၀န္ေဆာင္မႈ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ ေနာက္
ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ လူသံုးကုန္ပစၥည္း ႏုိင္ငံျခားတင္ပို႔မႈက႑ေတြ အားေကာင္းလာတာေၾကာင့္ အခုလိုမ်ိဳး စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာတာလို႔ ကမၻာ့ဘဏ္က သံုးသပ္ပါတယ္။

ဓာတ္ေငြ႔ထုတ္လုပ္မႈအပိုင္း ဆက္ၿပီးေတာ့ တုိးတက္ေနတာ၊ ေနာက္ ကုန္သြယ္မႈေတြ တုိးတက္လာတာနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ အားေကာင္းလာတာေတြေၾကာင့္ ေနာက္ႏွစ္မွာေတာ့ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဟာ ၆ ဒႆမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ တက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းရတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္အစီရင္ခံစာသစ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လို႔ ဒီစားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ၿခံေျမငွားရမ္းခေတြ ျမင့္တက္လာတာနဲ႔အမွ် ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈေတြ ရွိလာခဲ့ၿပီးေတာ့ အခု ဒီ ၾသဂုတ္လအတြင္းမွာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဟာ ၇ ဒႆမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျဖစ္လာတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္က ေထာက္ျပပါတယ္။

အစိုးရအသံုးစရိတ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ေရွ႕ႏွစ္ဘတ္ဂ်က္အတြက္ လူမႈေရးက႑ေတြမွာ အရင္ကထက္ပိုၿပီးေတာ့ သံုးစြဲႏုိင္ဖုိ႔ ေထာက္ပံ့ေပးထားေပမဲ့ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အသံုးစရိတ္ကေတာ့ ျမင့္မားေနဆဲျဖစ္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာလည္းပဲ ျပည္သူ႔အသံုးစရိတ္ေတြနဲ႔ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ တာ၀န္ခံမႈေတြကို အကဲျဖတ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ လက္ရွိ ျပည္သူ႔ဘ႑ာစီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္မွာ အားသာခ်က္ေတြရွိသလိုပဲ ျပဳျပင္မႈေတြ လုပ္သင့္တဲ့က႑ေတြကိုလည္း ေထာက္ျပထားပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲမွာေတာ့ ေငြေၾကးခြဲေ၀သံုးစြဲမႈေတြအေပၚမွာ အမ်ားျပည္သူ နားလည္သိရွိေအာင္ ထင္သာျမင္သာရွိဖို႔ကိုလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ကမၻာ့ဘဏ္ကဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ က်န္ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းေတြ အကူအညီနဲ႔ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္ကို ဆန္းစစ္မႈေတြလုပ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအေပၚမွာ ျပဳျပင္စရာေတြကို သူတို႔ စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီလို႔ ျမန္မာသမၼတရဲ႕ စီးပြားေရးအႀကံေပး ေဒါက္တာေဇာ္ဦး က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ဒီကမၻာ့ဘဏ္ကေနဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ေရာ၊ ADB ေရာ၊ ၿပီးေတာ့ ဒီက အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ Treasury Department ကပါ ၀င္ၿပီးေတာ့ ကူေပးခဲ့တဲ့ အစီအစဥ္တခုရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါက PEFA လို႔ ေခၚပါတယ္။ Public Expenditure and Financial Accountability ေပါ့ေနာ္။ ဆိုလိုတာက က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ စီမံခန္႔ခြဲမႈမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ တာ၀န္ခံမႈရွိသလဲဆုိတာ ဆိုလိုတာက အဲ့ဒီစိစစ္ခ်က္အရ က်ေနာ္တို႔ဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစီအစဥ္ေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ နည္းဗ်ဴဟာေတြကိုေပါ့ စၿပီးေတာ့ ေရးဆြဲၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ တဲ့အပိုင္း ရွိပါတယ္။ အခုကေတာ့ Public Financial Management ဆိုတဲ့ PEFA အၿပီးမွာ PFM နဲ႔ အခု စၿပီးေတာ့ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အဓိကကေတာ့ ဌာနဆုိင္ရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ဘ႑ာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈေတြ အားေကာင္းေအာင္ သင္တန္းေတြေပးတယ္။ အေတြ႔အႀကံဳေတြ ဖလွယ္ေစတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြရွိပါတယ္။”

ကမၻာ့ဘဏ္အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြန႔ဲအတူပဲ ဒီ စီးပြားေရး၀န္ႀကီး ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္တုိးတက္လာေအာင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြ ေတြ႔ရတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ဥပေဒသစ္ျပဌာန္းတာေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို စနစ္တက် ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲတာေတြ၊ ေနာက္ ဌာနဆုိင္ရာေတြကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ၿပီးေတာ့ အရည္အေသြး ျမႇင့္တာေတြရွိတယ္ ဆုိတာကို ေထာက္ျပပါတယ္။

လက္ရွိ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြမွာ ဦးေဆာင္မႈအပိုင္းမွာ ခုိင္ခုိင္မာမာရွိေပမဲ့လို႔ ဌာနဆုိင္ရာေတြေရာ ပုဂၢလိကပိုင္းေတြမွာပါ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ စြမ္းေဆာင္ရည္ပိုင္း အားနည္းတာဟာ အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚခ်က္တရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာသမၼတရဲ႕ စီးပြားေရးအႀကံေပး ေဒါက္တာေဇာ္ဦးက ဗြီအိုေအကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ သမၼတႀကီးကလည္း ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို လုပ္ဖို႔ဆုိၿပီးေတာ့ ဒါ အႀကိမ္ႀကိမ္ေပါ့ေနာ္ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းတာရွိတယ္။ ေပၚလစီေတြ ခ်မွတ္တာရွိတယ္။ ၿပီးရင္ မၾကာမၾကာ ထြက္ၿပီးေတာ့ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႔ကိုပါ သတိေပးၿပီးေတာ့ တဆင့္ၿပီးတဆင့္ လုပ္ႏုိင္ေအာင္ ညႊန္ၾကားေနတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္ ဒီ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္မွာ ဦးေဆာင္ၾကတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌႀကီးေတြေရာ၊
ေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကပါ ဒီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလမ္းေၾကာင္းကို ပိုၿပီးေရာက္လာေအာင္ ဒါေပမဲ့ ျပႆနာက က်ေနာ္တုိ႔မွာက စြမ္းေဆာင္ရည္အားနည္းတဲ့ဟာ ေနရာတုိင္းမွာ ေတြ႔ေနရတယ္။ ဒါကလည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေပါ့ က်ေနာ္တို႔ အထီးက်န္ေနခဲ့ရတဲ့ကိစၥေတြ၊ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္ေတြ ပညာသင္ၾကားခြင့္၊ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ထိပ္တန္းေရာက္ေနတဲ့ ပညာေတြကို ဆည္းပူးခြင့္မရခဲ့တဲ့ ျပႆနာေတြ၊ ဒီစြမ္းေဆာင္ရည္ အားနည္းေနတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့အပိုင္းမွာ ေႏွးေကြးမႈေတြ ရွိေနတယ္။ မကၽြမ္းက်င္တာေတြေၾကာင့္ ေနာက္က်ေနတာေတြရွိတယ္။ အဲ့ဒီအပိုင္းက က်ေနာ္တုိ႔ အခု အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာျဖစ္ေနတယ္။ Capacity Building လို႔ေခၚတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ဘယ္လိုျမႇင့္မလဲ။”

အခု ဒီထုတ္ျပန္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးေစာင့္ၾကည့္မႈ ကမၻာ့ဘဏ္အစီအရင္ခံစာဟာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒီအစီရင္ခံစာကို ၆ လတႀကိမ္ ထုတ္ျပန္သြားဖို႔ စီစဥ္ထားတယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္က ေျပာပါတယ္။ ဒီအထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ျဖစ္ေပၚတုိးတက္ေနတ့ဲ စီးပြားေရးနဲ႔ မူ၀ါဒဆုိင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ ေရွ႕အလားအလာ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြကို ေလ့လာေဖာ္ျပသြားမွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒါေတြဟာ အားလံုးအတြက္ အသံုး၀င္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ျဖစ္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္းလည္း ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အႀကီးတန္းစီးပြားေရးပညာရွင္က Khwima Nthara က ေျပာတဲ့အေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။
XS
SM
MD
LG