သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန အထူး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴးရဲ႕ မၾကာခင္ စတင္ေတာ့မယ့္ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္းက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန အျဖစ္မွန္ေတြကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို မတ္လမွာ တင္သြင္းမယ့္ သူ႔အစီရင္ခံစာအတြက္ မစၥ Yanghee Lee အေနနဲ႔ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြကိုေရာ ႏွစ္ဘက္အသိုင္းအဝုိင္းက ေဒသခံျပည္သူေတြနဲ႔ ကိုယ္တုိင္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းၿပီး အေျခအေနမွန္ကို သိရွိစံုစမ္းေစလိုတယ္လို႔လည္း တုိက္တြန္းၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မဆုမြန္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး မစၥ Yanghee Lee ဟာ လာမယ့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၉ ရက္ေန႔ကေန ဇန္နဝါရီလ၂၀ ရက္ေန႔အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာေရာက္မယ့္အေၾကာင္း ဂ်နီဗာအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး႐ံုးက ဗီြိအိုေအကို အတည္ျပဳ ေျပာဆိုပါတယ္။ မစၥ Yang Hee Lee ဟာ သူ႔ခရီးစဥ္အတြင္း အခ်ိန္ရွိသေလာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို အခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္းသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢရံုး သတင္းျပန္ၾကားေရးအရာရွိ ဦးေအး၀င္းကလည္း VOA ျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ေျပာလို႔ရတာကေတာ့ ၁ ႏွစ္ကို ၂ ေခါက္လာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက မတ္လမွာ ထိုင္တယ္ေလ၊ အဲဒီေကာင္စီကို အစီရင္ခံရမယ္။ ဆုိေတာ့ အဲဒီအစီအရင္ခံစာကို ေရးဖို႔က ဒီအခ်က္အလက္ စုေဆာင္းရတာပါ။ ခရီးစဥ္ကေတာ့ ရခိုင္ပါသလို တျခားေဒသေတြလည္း ပါပါတယ္ခင္ဗ်။ Special reporter က သူက ျမန္မာႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံလံုးအတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ပါတယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ေနာ္ အခ်ိန္ရွိသေလာက္ ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေ၇းဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို သူက အခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္းရမွာပါ။ ခရီးစဥ္အတြက္ကေတာ့ သူတို႔ တိုက္ရိုက္ေဆြးေႏြးေနပါတယ္ခင္ဗ်”

ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြက စိတ္ဝင္စားေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတဲ့ မစၥYanghee Lee ရဲ႕ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မစၥ Yanghee Lee ရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆး ေဖာ္ထုတ္လို႔ရလာမယ့္ ရလဒ္ေတြကလည္း သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႐ိုဟင္ဂ်ာ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ Wakar Uddinက ေျပာပါတယ္။

“Yanghee Lee ရခိုင္ျပည္နယ္ကိုသြားရင္ ရခိုင္ျပည္ ေမာင္ေတာေျမာက္ဘက္မွာ အခု ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က မီး႐ိႈ႕လိုက္တဲ့ ရြာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ မိသားစု အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ Yanghee Lee ရြာေတြကိုသြားၿပီးေတာ့ မိသားစုနဲ႔ စကားေျပာသင့္ပါတယ္။ မိသားစုက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရပါမယ္။ ကုလသမဂၢ က အဲဒါကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ က်ေနာ္ ေတာင္းဆုိပါတယ္။ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ Yanghee Lee သြားတဲ့ခရီးက တကယ့္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။”

မစၥ Yanghee Lee ရဲ႕ ရခုိင္ျပည္နယ္ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး- ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“Yanghee Lee ကေပါ့ေနာ္ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပံုမွန္လာပါတယ္။ သူက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္တေယာက္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔တဲ့အခါမွာလည္း မွ်မွ်တတ က်ေနာ္တုိ႔ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ စိုးရိမ္ပူပန္မႈကိုလည္း ထည့္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားပါ။ ဒါမွ ႏွစ္ဘက္ မွ်မွ်တတ ေၾကညာခ်က္ေတြ၊ တင္ျပမႈေတြရွိမွသာလွ်င္ ဒါဟာ ခံစားခ်က္ေတြ ေလ်ာ့လာၿပီးေတာ့ေနာ္ က်ေနာ္တုိ႔ အခ်င္းခ်င္း ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္လို႔ ေျပာေပမဲ့ သူက ရန္ကုန္ေလဆိပ္ေလာက္ ေရာက္တယ္ဆုိရင္ပဲ သူ႔ရဲ႕ဇာတိ႐ုပ္က ျပေတာ့တာပဲဗ်။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ေတြက သူ႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို သိပ္ၿပီးေတာ့ အားမရဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ဒီတေခါက္လည္း လာတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ ျဖစ္စဥ္နဲ႔လည္း မေရွးမေႏွာင္းမွာျဖစ္ေနေတာ့ ဒီထက္ပိုတဲ့ အစီရင္ခံစာ ဘဂၤါလီဘက္ကေန ဘက္လိုက္ၿပီးေတာ့ ေျပာဆုိတဲ့ အစီရင္ခံစာမ်ိဳး ေျပာမွာ တင္ျပမွာကို စိုးပါတယ္။ ဒါဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္ရာ မေရာက္ဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြအေပၚမွာ ပိုၿပီး ဆိုးရြားသြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရာက်မယ့္ အစီရင္ခံစာမ်ိဳးကိုေတာ့ ဒီတေခါက္ေတာ့ေပါ့ေနာ္ မွ်မွ်တတေလး ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဒီမွာျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာကို မီးေလာင္ရာ ေလပင့္သလို ျဖစ္သြားမွာကို စိုးရိမ္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို တင္သြင္းမယ့္ သူ႔အစီရင္ခံစာအတြက္သြားေရာက္တဲ့ မစၥ Yanghee Lee ရဲ႕ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ ရဲလံုျခံဳေရးအဖြဲ႔ဝင္ေတြ၊ သက္ဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူေတြကိုေရာ ႏွစ္ဘက္အသိုင္းအဝုိင္းက ေဒသခံျပည္သူေတြနဲ႔ ကိုယ္တုိင္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းၿပီး အေျခအေနမွန္ကို သိရွိစံုစမ္းႏိုင္ဖုိ႔ မစၥ Yanghee Lee အေနနဲ႔ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားေပးေစလိုပါတယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာ Wakar Uddin က တိုက္တြန္းၾကပါတယ္။

မစၥ Yang Hee Lee ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးသူအျဖစ္ ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇြန္လကစလို႔ ၆ ႏွစ္ သက္တမ္းအတြက္ ကုလသမဂၢက ခန္႔အပ္ခံထားရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ့မတိုင္ခင္ မစၥ Yang Hee Lee ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေနာက္ဆံုး လာခဲ့တာကေတာ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လကျဖစ္ပါတယ္။ မစၥ Yang Hee Leeရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ခရီးစဥ္ေတြအတြင္းမွာေတာ့ ရခုိင္ေဒသခံတခ်ိဳ႕ရဲ႕ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈနဲ႔လည္း ရင္ဆုိင္ခဲ့ရတာပါ။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္းမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀၁၆ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ၉ရက္ေန႔ျဖစ္ပြားတဲ့ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈ ေနာက္ပိုင္း ေနာက္ဆက္တြဲ အၾကမ္းဖက္သူေတြကို တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖဲြ႔ဘက္က လုိက္လံၿပီး နယ္ေျမရွင္းလင္း ရွာေဖြႏွိမ္ႏွင္းတဲ့ေနရာမွာ ေဒသခံမူဆလင္လူမ်ိဳးေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ရိွေနတယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ သတင္းထြက္ေပၚသလို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး အေပၚ အေျခခံၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသြားမယ္လို႔ အစိုးရဘက္ကလည္း တုံ႔ျပန္ထားတာပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ျပသနာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ရခိုင္ျပည္နယ္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္းလည္းျဖစ္၊ ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္လည္းျဖစ္တဲ့ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္ၿပီး ေလ့လာေနတာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG