သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေရြးေကာက္ပဲြ လြတ္လပ္မွ်တဖို႔ အေမရိကန္ ထပ္မံ တုိက္တြန္း


အေမရိကန္သမၼတရဲ႕ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရး ဆိုင္ရာ ဒုတိယအၾကံေပး ပုဂၢိဳလ္ Ben Rhodes ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တနဂၤေႏြေန႔က်ရင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘယ္လို ဆက္လုပ္သြားရမယ္ဆိုတာကို ကမာၻႀကီး အေနနဲ႔ ယံုၾကည္ကိုးစားရေလာက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရလာမွာျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္သမၼတရဲ႕ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရး ဆိုင္ရာ ဒုတိယအၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ Ben Rhodes ကေျပာလုိက္ပါတယ္။ ဗုဒၶဟူးေန႔က ေဆြးေႏြးပြဲတခု အတြင္းမွာ မစၥတာ Rhodes က အဲဒီလိုေျပာသြားတာပါ။

ေရြးေကာက္ပြဲေတြၿပီးတဲ့ေနာက္ အက်ဳိးေက်းဇူးခံစားရႏုိင္ေျခ အလားအလာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနၿပီး အေမရိကန္က ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြထဲက ႐ုပ္သိမ္းဖို႔က်န္ေနေသးတာေတြကို ႐ုပ္သိမ္းပစ္လိုက္ႏုုိင္ေျခ ရွိေနတာကိုလဲ မစၥတာ Rhodes က အရိပ္အျမြက္ေျပာ သြားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြထဲက တခ်ဳိ႕ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေျဖေလွ်ာ့ေပးထားၿပီးျဖစ္ေပမယ့္ ဆက္ၿပီး အေရးယူထားတာေတြ ရွိေသးသလို SDN လို႔ေခၚတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္းစီကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူတဲ့စာရင္းထဲမွာ ပါ၀င္ေနသူ အမ်ားအျပားလည္း ရွိေနတုန္းပါပဲ။

ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ဘယ္လိုအကဲျဖတ္မလဲဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မစၥတာ Rhodes က လူထုအေနနဲ႔ မဲေပးခြင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ရရဲ႕လား၊ မဲေပးခြင့္ ျငင္းပယ္ခံရသလား ဆိုတာေတြကို ေမးခြန္းထုတ္ သြားပါတယ္။

ေနရာေဒသတခ်ဳိ႕မွာပဲ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႀကီးမားတဲ့ျပႆနာေတြ ရွိေနၿပီး တျခားေနရာေတြမွာ ျပႆနာရွိမေနဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ စျဖစ္လာၿပီလို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။ မစၥတာ Rhodes ဟာ သိပ္မၾကာေသးခင္ကမွ ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာေရာက္ခဲ့ၿပီး အစိုးရအဖြဲ႔ ထိပ္တန္းတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ပါ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။

တဆက္တည္းပါပဲ - အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္က ထြက္ေပၚ လာတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႔ ဆႏၵကို အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႔ ေလးစားဖို႔လိုေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရ သမၼတရံုးအႀကီးတန္း အရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု သမၼတရဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးအၾကံေပး ဘန္ရုတ္ဒ္က လာမယ့္ တနဂၤေႏြေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပၿပီးေနာက္ပိုင္း ယံုၾကည္ရႏိုင္ေလာက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ရရွိမွာျဖစ္တယ္လို႔ မေန႔တုန္းက ေျပာဆို ထားတာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ကိုေအာင္ေအာင္က တင္ျပေပးမွာပါ။

ႏုိ၀င္ဘာ၈ ရက္ မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ အေမရိကန္ EU အပါအ၀င္ တျခားႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔အတူ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ အေနနဲ႔လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္မႈေတြရွိေပမယ့္ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ခ်ဳိ႔ယြင္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ အားနဲခ်က္ေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာသမၼတရံုး ညႊန္ၾကားေရးမႈး ဦးေဇာ္ေဌးကေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ရရွိလာတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ေတြဟာ လူထုဆႏၵျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီအေပၚ ႏိုင္ငံတကာက အေလးထားဖို႔ အခုလို ေျပာဆိုပါတယ္။

“ကမာၻႏိုင္ငံေတြေပါ့ေနာ္။ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြ အေနနဲ႔ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ေပါ့ေနာ္။ ကိုယ္ေထာက္ခံတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တဦးတေယာက္ အဖြဲ႔အစည္းတခုထက္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္သူ သန္း(၅၀) ေက်ာ္ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ပိုၿပီးအေလးေပးသင့္တယ္။ ေလးစားသင့္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေလးကို ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ message ေပးလိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာ့လူအဖြဲ႔အစည္းက က်ေနာ္တို႔က အဓိက diverse ျဖစ္တဲ့ အဲေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ပါတီေတြရွိတယ္။ ေနာက္တသီးပုဂၢလေတြရွိတယ္။ ေဒသဆိုင္ရာပါတီေတြေပါ့ေနာ္ အဲဒီလိုမ်ိဳး အေလးေပးတဲ့ပါတီေတြအေနနဲ႔ ဒီအေပၚမွာ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္က အျပင္မွာ မ်က္ျမင္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္လို႔မရတာေတြရွိတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေတြေပၚမွာ ယံုၾကည္ၿပီးေတာ့ ထြက္လာတဲ့ရလဒ္ကို လူထုဆႏၵနဲ႔ ထည့္မတြက္ပဲ စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါက က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ အျပဳသေဘာ မေဆာင္တာေပါ့ေနာ္။ အႏၱရာယ္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အဲဒါ က်ေနာ္တို႔ ထင္တာက ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာသူေတြရွိပါတယ္။ နားဆင္ပါ။ ကိုယ္က လႊတ္ထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ လည္းရွိပါတယ္။ ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ပါ။ အဲဒီအေပၚမွာ ဆံုးျဖတ္မွာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေလးပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာရွိတဲ့ CSIS လို႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာေရးနဲ႔ မဟာဗ်ဴဟာစင္တာမွာဗုဒၶဟူးေန႔က က်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲတခုအတြင္း သမၼတ ဘရက္အိုးဘားမားရဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ဒုတိယအၾကံေပး မစၥတာ Ben Rhodes က ေရြးေကာက္ပြဲကေန ယံုၾကည္ရေလာက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြရလာမယ္လို႔ ေျပာဆိုတဲ့အျပင္ လူထုအေနနဲ႔ မဲေပးပိုင္ခြင့္၊ ေနာက္ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းနဲ႔ ပါတ္သတ္ၿပီး တခ်ဳ႔ိေနရာေတြမွာ ျပသာနာေတြႀကီးႀကီးမားမားရွိေနတာနဲ႔ ပါတ္သတ္ၿပီးေတာ့လည္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အခုအခါမွာ ႏိုင္ငံတြင္း အေျခအေနေတြဟာ သိမ္ေမြ႔နက္နဲၿပီး လူထုေတြအေနနဲ႔ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္မလဲဆိုတာကို မသိဘူးလို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။ သတင္းစာဆရာ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ကေတာ့ သမိုင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး အခုလို သံုးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။

“ဒီ ၁၉၆၂ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘယ္အခ်ိန္မွာပဲ မဲပံုးေထာင္ေထာင္ ျပည္သူ႔ရဲ႕ ဆႏၵ အစစ္အမွန္ဆိုရင္ ေသခ်ာတာ အဲဒီစစ္တပ္က ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားတဲ့ ဒီစစ္အာဏာပိုင္ေတြ က ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားတဲ့ ပါတီဆိုတာ ရံႈးမွာပဲ။ ၿပီးေတာ့မွ အတိုက္အခံဆိုတာ ႏိုင္မွာပဲ။ ဒါ အရမ္းႀကီးကို ရိုးရွင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ အခု ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလမွာ ျပည္သူလူထု ရဲ႕ေထာက္ခံမႈ အင္အားေတြ ၊ေျပာဆိုစကားေတြ အကုန္လံုးျမင္ရတဲ့အခါမွာလည္း ဒါႀကီးက အရမ္းရိုးရွင္းတယ္။ ဒါေတြက ျပည္သူေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မို႔ တကယ့္ျဖစ္ရပ္၊ အဲဒီတကယ့္ျဖစ္ရပ္ႀကီးက ဒါလံုး၀ႀကီးကို ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သြားတယ္။ မမွန္မကန္တာေတြ ျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ အေနာက္ႏိုင္ငံ ၾကားထဲမွာေတြလည္း သံုးသပ္ရမွာေပါ့ေလ။”

ျမန္မာႏုိင္္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြထဲက တခ်ဳိ႕ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေျဖေလွ်ာ့ေပးထားၿပီးျဖစ္ေပမယ့္ ဆက္ၿပီး အေရးယူထားတာေတြ ရွိေသးသလို SDN လို႔ေခၚတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္းစီကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူတဲ့စာရင္းထဲမွာ ပါ၀င္ေနသူ အမ်ားအျပားလည္း ရွိေနေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးတဲ့ေနာက္ အလားအလာေကာင္းေတြရွိေနၿပီး ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းပစ္လိုက္ႏုုိင္ေျခ ရွိေနတာကိုလဲ မစၥတာ Rhodes က အရိပ္အျမြက္ေျပာသြားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ဒီေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ပိုင္း အေျခအေနဟာ အားလံုး လက္ခံႏုိင္တဲ့ အေနအထားရွိလာမွာပါလား။ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လက္ခံဖို႔နဲ႔ အေျခအေနကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္ဖို႔ေတာ့ အခုအခါမွာ အားလံုးျပင္ဆင္ထားတယ္လို႔ ညႊန္ၾကားေရးမႈး ဦးေဇာ္ေဌးက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အထူးသျဖင့္ အာရွေဒသမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြေပါ့ေနာ္။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပက္သက္လို႔ အရံွူးဒဏ္ကို ခံယူတက္ဖို႔ မ်ားေသာ အားျဖင့္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး အားနည္းတယ္ ဒါေလးေတြ သြားတူပါတယ္။ အလားတူပဲ က်ေနာ္တို႔ ေရြးေကာက္ပြဲသမိုင္း ဖဆပလ ေခတ္ ကေနၿပီးျပန္ၾကည့္ရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္နဲ႔ ပက္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ဟိုးအရင္တုန္းကေတာ့ ႀကီးႀကီးမားမား ပဋိပကၡ ေတြ ရွိခဲ့တယ္ေပါ့ေနာ္။

အဲဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သမၼတႀကီး အေနနဲ႔ အထူး အေလးေပးၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ ေရြးေကာက္ပြဲကာလ၊ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ဒီကာလ ၃ ပါးတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကို တပ္မေတာ္ရယ္ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ၊ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ေကာမရွင္ရယ္၊ ေနာက္ civil society ရယ္ ျပည္သူလူထုရယ္ ၊ ေနာက္ဆံုးျပည္သူ ထဲကေနၿပီးေတာ့ ေမတၱာရပ္ခံၿပီး volunteer အထူးရဲေပ့ါေနာ္၊ အဲဒါမ်ိဳးေတြ လုပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္”

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ အခု ၂၀၁၅ ခုနွစ္ေတြမွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကိုက်င္းပမွာျဖစ္ၿပီး အတတ္ႏိုင္ဆံုး သန္႔ရွင္း မွ်တေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္လို႔လည္း သူကဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစိုးရ အေနနဲ႔ေကာ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ပါ လြတ္လပ္ၿပီး မ်ွတတဲ့ေရြးေကာက္ ပြဲျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္းနဲ႔ ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပ ေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔၀င္ ၁ ေသာင္းေက်ာ္ကို လက္ခံထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG