သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခုိင္အေရး ကုလစုံစမ္းေရးအဖဲြ႔ကုိ လက္ခံဖုိ႔ အကဲခတ္ေတြ တုိက္တြန္း


ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားျမင္ကြင္း။

ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ကို ျမန္မာအစိုးရက လက္မခံဘူးဆုိရင္ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ ယံုၾကည္မႈကို ေလ်ာ့က်ေစၿပီး ဆန္႔က်င္ေ၀ဖန္တာေတြ ပိုမိုျမင့္တက္လာႏိုင္ေၾကာင္း ျမန္မာအေရးသံုးသပ္သူေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ျပည္တြင္းအေျခအေနမွန္ကို တင္ျပဖုိ႔အတြက္အခြင့္အေရးတခုလည္း ဆံုးရႈံးႏိုင္တယ္လုိ႔လည္း သံုးသပ္ၾက ပါတယ္။ ဒီသတင္းကိုဗီြအုိေအျမန္မာပိုင္းရဲ့သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ့ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ လာခြင့္မျပဳဖို႔ ျမန္မာသံရံုးေတြကို လိုအပ္သလုိ ညႊန္ၾကားကာကြယ္သြားမယ့္အေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ၾကီး ဦးေက်ာ္တင္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ ေျပာဆုိခဲ့တာဟာ အရပ္သားအစုိးရရဲ႕ ပုံရိပ္ကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္တယ္လုိ႔ အကဲခတ္ေတြက သတိေပးေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးစံုစမ္းဖို႔အတြက္ ဖဲြ႔စည္းခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ (Fact Finding Mission)ကို လက္မခံဘူးဆုိရင္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ႏိုင္ငံတကာက ယံုၾကည္မႈ ေတြ က်ဆင္းလာႏိုင္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာေရးရာသံုးသပ္သူ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္၀င္းက သံုးသပ္ပါတယ္။

"အက်ိဳးအျမတ္ ဘာမွမျမင္ဘူး။ ထိခုိက္မႈက မ်ားမယ္ေနာ္။ ျငင္းဆန္ေနမယ္ဆိုရင္ ျပသနာက ေပ်ာက္သြားမွာမဟုတ္ဘူးေလ။ တစ္ပါတီအစိုးရတို႔ စစ္အစိုးရတို႔ဆိုရင္ တမ်ိဳး အခုက ဒီမိုကေရစီအစိုးရျဖစ္ၿပီး ျငင္းတယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ အင္မတန္႐ုပ္ဆိုးတယ္။က အခုေတာင္ျဖစ္ေနၿပီေလ ဆိုေတာ့ ပိုဆိုးလာမွာပဲ။ ဒီဒီမိုကေရစီအစိုးရေရာ ဒီဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ေရာ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာက ဝိုင္းၿပီးေဝဖန္ေနၾကတယ္ ရႈတ္ခ်ေနၾကတယ္ အယံုၾကည္မရွိဘူးေျပာေနၾကတယ္။ အခုလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ခုနကေျပာတဲ့ စိတ္ဆႏၵေတြ အျမင္ေတြက ပိုၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္လာမယ္။"

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကစလုိ႔ လူမႈအသိုင္းအ၀န္းၾကား ျဖစ္ပြားတဲ့ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ မတည္မၿငိမ္အေျခအေနေတြ ႀကံဳေနရတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ၊ လုံၿခံဳေရးအာဏာပုိင္ေတြက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ေနေၾကာင္း စြပ္စဲြခ်က္ေတြအေပၚ စုံစမ္းဖုိ႔ ကုလသမဂၢက အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ေစလႊတ္ဖုိ႔ စီစဥ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ကုလသမဂၢရဲ႕ အစီအစဥ္ဟာ လက္ေတြ႔ အေျခအေနေတြကုိ ထင္ဟပ္မႈ မရွိဘူးဆုိၿပီး ျမန္မာအစုိးရက ကန္႔ကြက္ထားတာပါ။

လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ Equality Myanmar ရဲ့ ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းကေတာ့ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ အစီအစဥ္ကုိ လက္မခံဘူးဆုိရင္ အေျခအေနမွန္ကို တင္ျပႏိုင္ဖို႔ အခြင့္အေရးလည္း ဆံုးရႈံးႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

" လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမရွိပါဘူး ဒါကို အမွန္တကယ္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို သက္ေသျပႏုိင္ဖို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းတခုကလည္း လြတ္သြားႏုိင္တယ္။ တကယ္လို႔ မရွိဘူးဆိုရင္လည္း မရွိဘူးဆိုတာ သက္ေသျပႏိုင္ဖို႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းရွိမယ္။ စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့သူေတြကလည္း ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မရွိဘူးဆိုလည္း မရွိဘူးဆိုတာ တင္ျပၾကမွာပဲ။ အဲ့ေတာ့ တကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဘက္က ခုိင္လံုေပမဲ့ စံုစမ္းမႈ ခြင့္မျပဳတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါေတြကို ဆံုး႐ံႈးသြားႏုိင္တဲ့အရာတခုပါ။"

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအမွန္တကယ္ရိွေနတယ္ဆုိရင္ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို မရရိွတာ ေၾကာင့္ ခ်ိဳးေဖာက္သူေတြက ပိုမိုက်ဴးလြန္ႏိုင္သလို ခ်ိဳးေဖာက္ခံရသူေတြက အစိုးရကို အယံုအၾကည္ မရိွျဖစ္ၿပီး တိုင္းျပည္အတြက္ ေရရွည္ထိခိုက္ႏိုင္ေၾကာင္းလည္း သံုးသပ္ပါတယ္။

ဒုတိယ၀န္ၾကီး ဦးေက်ာ္တင္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ ရွင္းလင္းေျပာဆုိစဥ္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြေခါင္းေဆာင္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္က ေဆာင္ရြက္ ေနတာရိွသလို ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ အၾကံေပး ေကာ္မရွင္ကလည္း ေလ့လာစံုစမ္းတာေတြ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။

ဒီအခ်က္အေပၚမွာ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းက သူ႔အျမင္ အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဒုတိယသမၼတတေယာက္လုပ္သြားတဲ့ေကာ္မရွင္က ျပည္တြင္းမွာေတာင္မွ သိပ္ၿပီးေတာ့ ေထာက္ခံမႈက မရွိဘူး။ အစိုးရက လုပ္ျမဲကိစၥတခုလိုပဲ လူေတြက ဒါကို သိပ္ေတာင္ ဂရုမစိုက္ဘူးေလ။ ေနာက္ၿပိးေတာ့ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ကလည္း အခ်ိန္ယူၿပီးေတာ့ လုပ္ရဦးမယ္။ ဒီႏွစ္ခုနဲ႔ ၿပီးေရာလို႔ သတ္မွတ္လို႔မရဘူးေလ။ ကိုယ္လည္း ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ေနတယ္။ ဟိုဘက္ကလည္း ကိုယ္ေတြဆီက ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ဟာေတြကို မထင္လို႔ သူ႔အေနနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး ေစလႊတ္လိုက္တာပဲ ဥပမာ ႏွစ္ခုသံုးခုရွိလို႔ မင္းတို႔ လာစရာမလိုဘူးဆိုရင္လည္း ေျပာမယ္ဆို မလံုေလာက္ဘူးေလ။ မျပည့္စံုဘူး။"

ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းရဲ႕အျမင္ကေတာ့-

"ဦးျမင့္ေဆြရဲ႕ေကာ္မရွင္ကို အမ်ားစုက သူ႔ရဲ႕ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ယံုၾကည္မႈမရွိၾကဘူး ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သံသယေတြအမ်ားၾကီးရွိတယ္ ဒါက ပထမတခ်က္ပါ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာကေန ပြင့္လင္းေသာ လြတ္လပ္ေသာ ကၽြမ္းက်င္ေသာသူမ်ိဳး ရွိဖို႔အတြက္ ထပ္မံေတာင္းဆိုျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ ေနာက္ ကိုဖီအာနန္ရဲ႕ ေကာ္မရွင္ကိုေျပာမယ္ဆိုရင္ ကိုဖီအာနန္ရဲ႕ေကာ္မရွင္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ဖို႔အတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္လံုးဝမရွိပါဘူး သူ႔တာဝန္က ျဖစ္ေနတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုေျဖရွင္းႏုိင္မလဲ ဆိုတဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ေတြ ေပးတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ဒီႏွစ္ခုရဲ႕ၾကားထဲမွာ က်ေနာ္တို႔အားလံုးလည္း ယံုၾကည္ႏုိင္တယ္ ႏုိင္ငံတကာကလည္း ေလးစားထားတယ္။ ေနာက္ၿပီးလို႔ရွိရင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္လည္း ရွိေသာ ႏုိင္ငံတကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ကို ထားရွိဖို႔ ေတာင္းဆိုတာျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ အဲ့လိုပဲ ေတြးမိပါတယ္။"

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေစလႊတ္မယ့္ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ကုိ အိႏၵိယႏုိင္ငံက Indira Jaising က ဦးေဆာင္ၿပီး၊ အဖဲြ႔၀င္ေတြအျဖစ္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံက Radhika Coomaraswamy ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက Christopher Sidoti တုိ႔ ပါ၀င္မွာျဖစ္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလထဲမွာပဲ ေၾကညာထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG