သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ႔တရားစီရင္ေရး လိုရာဆြဲခံေနရသလား


ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဗဟိုတရား႐ံုးခ်ဳပ္ အေဆာက္အဦးျမင္ကြင္းတခု။ ဇြန္ ၁၊ ၂၀၁၂။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ အေျခအေန က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ ကမာၻ႕တရားမွ်တမႈ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ ေရးအဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ သပ္မွတ္ခ်က္အေပၚ ဥပေဒပညာရွင္ေတြရဲ႕ သေဘာထားဘယ္လိုရွိပါသလဲ၊ လတ္တေလာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ထင္ရွားတဲ့ အမႈေတြအေပၚ တရားရံုးေတြရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီး ဦးစံမိုးေ၀ က တင္ျပထားပါတယ္။

World Justic Project ေခၚ ကမာၻ႕တရားမွ်တမႈေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕က ကမာၻေပၚက ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၁၃ ႏိုင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္မႈ အေျခအေနေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ၿပီး တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈရွိတဲ့ႏိုင္ငံေတြ စာရင္းကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဆင့္ ၁၀၀ ေနရာမွာ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး ဒါဟာဆိုရင္ အရင္ႏွစ္ကထက္ အဆင့္ ၂ ဆင့္ ေလွ်ာ့ခ်သတ္မွတ္ လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလိုသတ္မွတ္လိုက္မႈက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္စြာတရားစီရင္မႈ မရွိေသးပဲ ျဖစ္ေနတာကို ေထာက္ျပလိုက္တာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ AHRC အာရွ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေျပာပါတယ္။

မၾကာခင္ကပဲ ရဲတပ္ဖြဲ႕က အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈမႈေတြနဲ႔ အေရးယူမႈေတြျပဳလုပ္ရာမွာ တရားခံေျပးေတြအျဖစ္ေၾကညာထား ခံရသူေတြထဲမွာ တရားေရး၀န္ထမ္းေတြ ပါ၀င္ေနမႈက သက္ေသျပေနတယ္လို႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက ေထာက္ျပပါတယ္။

" ဒီတရားသူႀကီးေတြ တရားစြဲအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာပါတဲ့ ဥပေဒအရာရွိေတြ ဒါေတြကလည္း က်ေနာ္တို႔ ဌာနဆိုင္ရာအေရးယူမႈေတြ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ တရက္ ႏွစ္ရက္ကပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕ကေနၿပီးေတာ့ တရားခံေျပးေတြအျဖစ္ ၀ရမ္းထုတ္ၿပီး ေၾကညာရတဲ့ အဆင့္အထိ ေရာက္လာတာကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႕ရတယ္ အဲဒီအထဲမွာ တရားသူႀကီးေတြ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီးေတြပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တခါ ဥပေဒအရာရွိေတြပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီဟာေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးက လြတ္လပ္စြာ တရားစီရင္ေရး မရွိတဲ့အျပင္ ျခစားမႈလာဒ္စားမႈေတြနဲ႔ အျပည့္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို ဒီအစီရင္ ခံစာကေန ေထာက္ျပလိုက္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္။"

WJP အဖြဲ႕အစီရင္ခံစာအရ ေဒသတြင္းမွာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၁၅ ႏိုင္ငံရွိတဲ့အနက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အဆင့္ ၁၄ မွာ ေရာက္ရွိေနပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ကတိုင္းတာတဲ့ေနရာမွာ အစိုးရေကာ ျပည္သူေတြပါ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈရွိျခင္း၊ လူတိုရဲ႕ အေျခခံရပိုင္ခြင့္ေတြကို အကာကြယ္ေပးတဲ့ မွ်တေသာ တရားဥပေဒမ်ားရွိျခင္း၊ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းနဲ႔ ဘက္လိုက္မႈကင္းမဲ့ျခင္းတို႔ကို အေျခခံၿပီး ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကိုလိုနီေခတ္က ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ေခတ္မမွီေတာ့တဲ့ ဥပေဒေတြကို ဆက္လက္ အသံုးျပဳေနဆဲျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈ ေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။

ဦးမင္းလြင္ဦးရဲ႕ အျမင္ကေတာ့

"ဒီဥပေဒကို အနက္အဓိပၸယ္ေတြကို ဖြင့္ဆိုတဲ့ အခါမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြ တရားသူႀကီးနဲ႔ တရားစြဲ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးက ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလူေတြက မိမိ လိုသလို ေတြးၿပီးေတာ့ ဥပေဒအရ တိတိက်က် လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ခ်င္းမရွိပဲနဲ႔ စစ္ေဆး ဆံုးျဖတ္ေနတဲ့ ဟာကေန က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးစနစ္က လြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရး စနစ္ကို ေရာက္မလာပဲနဲ႔ အဂတိတရားေတြနဲ႔ေပါ့ဗ်ာ၊ ေၾကာက္ရတာရယ္ လာဒ္ေပးလာဒ္ယူရွိတာေတြရယ္ အစရွိသျဖင့္ေပါ့ေလ အဂတိတရားကေန မလြတ္ႏိုင္ေသးတဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႕ရပါတယ္။"

တခ်ိန္ထဲမွာပဲ NLD ပါတီရဲ႕ ဥပေဒအႀကံေပး တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးကုိနီကုိ လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္သူအျဖစ္ စြပ္စဲြခံထားရတဲ့ ၾကည္လင္းနဲ႔ သံသယရွိသူ ၃ ဦးထဲက ေအာင္၀င္းထြန္းကို က်ပ္ သိန္း ၅၀၀တန္ ခံ၀န္ကတိနဲ႔ မေန႔ကအာမခံေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ တရားဥပေဒ ေၾကာင္းအရ စြဲဆိုတဲ့ ပုဒ္မဟာ အာမခံေပးႏိုင္တဲ့ ပုဒ္မနဲ႕ အႀကံဳး၀င္လို႔သာ အာမခံေပးတာျဖစ္မယ္လို႔ ဦးမင္းလြင္ဦးက သံုးသပ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တရားရံုးဖက္က အမႈသြား အမႈလာအေပၚ ထည္႔သြင္း စဥ္းစားစရာေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ တရားလိုဘက္က အမႈကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ ေပးေနတဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးေနလ ကေတာ့ အာမခံေပးတယ္ဆိုတာ အာမခံေပးဖို႔ သတ္သတ္မဟုတ္ပဲ ျပန္ၿပီး စဥ္းစားရမယ္႔ ကိစၥေတြရွိေသးတယ္လို႔ ဗီြအုိေအကို ေျပာပါတယ္။

"အဓိကအားျဖင္႔ အခ်က္၃ခ်က္ကိုဘဲ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ပထမ တခ်က္က ဥပေဒအရ အာမခံေပးနိုင္တဲ႔ ျပစ္မႈျဖစ္သလား ၊ဒုတိယ တစ္ခ်က္ကေတာ႔ တရားခံထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္မွာလား၊နံပါတ္၃အခ်က္ကေတာ႔ သက္ေသေတြအားလံုးကို လြတ္ေျမာက္သြားလို႔ရွိရင္ သက္ေသေတြအားလံုးကို ဖ်က္စီးပစ္နိုင္သလားဆိုတဲပ အခ်က္၃ခ်က္ကို ထည္႔သြင္းစဥ္းစားရမယ္လို႔ က်နာ္ထင္ပါတယ္။ အဲ႔လိုစဥ္းစားရမယ္႔အပိုင္းမွာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္အရ အာမခံေပးနိုင္တဲ႔ ပုဒ္မဆိုတာမွန္ပါတယ္။ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္နိုင္မယ္႔အေနအထား ဟုတ္တယ္ မဟုတ္တယ္ဆိုတဲ႔ ကိစၥကလည္း လံုေလာက္တဲ႔ ခံ၀န္ရွိမယ္ဆဆိုလို႔ရွိရင္ ဒါကလည္းမွန္တယ္လို႔ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တတိယအခ်က္ေနနဲ႔ သက္ေသေတြအားလံုးကို ဖ်က္ဆီးနိုင္သလားဆိုတာကိုေတာ႔ က်ေနာ္တို႔က သတိနဲ႔ၾကည္႔ရမယ္႔အေျခအေနတစ္ခုလို႔ ထင္ပါတယ္။"

ထင္ရွားတဲ့ ေနာက္အမႈတခုျဖစ္တဲ့ ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ၂ ေယာက္ရဲ႕ အမႈမွာဆိုရင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ေပါက္ၾကားမႈ အက္ဥပေဒနဲ႔ အေရးယူထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အာမခံေပးလို႔ မရဘူးဆိုေပမယ့္၊ တရားလိုနဲ႔ တရားလိုရဲ႕ အဓိကက်တဲ့ သက္ေသေတြကို စစ္ေဆးၿပီးလို႔ စစ္ေဆးေပၚေပါက္ခ်က္ေတြအ ရႏိုင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ေပါက္ၾကားတဲ့ ကိစၥရပ္ ထင္ထင္ရွားရွားမျဖစ္ဘူးဆိုရင္ အာမခံေပးၿပီး ဆက္လက္ ထုေခ်ခြင့္ ျပဳႏိုင္ပါတယ္လို႔ ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက သံုးသပ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးစနစ္မွာ တရားစြဲအဖြဲ႕အစည္းေတြက သက္ေသေတြအမ်ားႀကီးတင္ၿပီး လိုအပ္တဲ့အခ်က္ေတြကို ေနာက္ေခၚသက္ေသေတြမွာ ထပ္ထည့္ၿပီး အမႈကို အတင္းခိုင္လံုေအာင္ သက္ေသျပေနတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ျမန္မာတရားစီရင္ေရးစနစ္မွာ ေတြ႕ေနရၿပီး အလြန္ရုပ္ဆိုးတဲ့အေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ျမန္မာ႔တရားစီရင္ေရး လိုရာဆြဲခံေနရသလား
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:46 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG