သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Tiananmen ျဖစ္ရပ္ကို မ်ိဳးဆက္သစ္ တရုတ္လူငယ္ေတြ သိၾကရဲ႕လား


Tiananmen ျဖစ္ရပ္

၁၉၈၉ ခုနွစ္က တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ Tiananmen အေရးအခင္းလို႔ လူသိမ်ားတဲ့ လူထုဆႏၵျပႀကီး ျဖစ္ပြားခဲ့တာမွာ နွစ္ေပါင္း ၃၀ ျပည့္အခမ္းအနား ဒီ တစ္ပတ္ထဲမွာ က်ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္အစိုးရက တင့္ကားေတြ အသုံးျပဳတဲ့အထိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ နွိမ္နင္းခဲ့တဲ့ ဒီ ဆႏၵျပပြဲမွာ လူေပါင္း ရာခ်ီ ဒါမွမဟုတ္ ေထာင္ခ်ီ ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဟာင္ေကာင္နဲ႔ ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွာ ဒီ ဆႏၵျပပြဲ အမွတ္တရ အခမ္းအနားေတြကို က်င္းပခဲ့ေပမယ့္ တရုတ္ ကြန္ျမဳနစ္ ပါတီ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ ဆင္ဟြာ၊ ျပည္သူ႕႔ ေန႔စဥ္၊ Global Times နဲ႔ CCTV သတင္းဌာနၾကီး ေတြမွာ ဒီ အေၾကာင္း ဘာမွာ ေဖာ္ျပထားတာ မရွိပါဘူး။ ဒီလို ႏွစ္ ေပါင္း ၃၀ ၾကာ ပိတ္ပင္ခံထားရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကို တရုတ္လူမ်ိဳးဆက္ေတြ ဘယ္လို သိၾကရသလဲ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ကိုရဲမင္းထြန္းက တင္ျပေပးပါမယ္။

တရုတ္ႏုိင္ငံအတြင္း ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ပိုမို ရရွိဖို႔ တရုတ္ ေက်ာင္းသားေတြ ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပပြဲဟာ Tiananmen အျဖစ္အပ်က္လို႔ လူသိမ်ားခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၉ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ စတင္ခဲ့့ၿပီး ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔မွာ ၿပီးဆုံးခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္အစိုးရက တင့္ကားေတြ အသုံးျပဳတဲ့အထိ အင္အား အလြန္အကၽြန္ သုံး နွိမ္နင္းခဲ့လို႔ ဆႏၵျပ ေက်ာင္းသား ျပည္သူေတြ ရာခ်ီ ဒါမွမဟုတ္ ေထာင္ခ်ီ ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီ Tiananmen အျဖစ္အပ်က္ ၿပီးဆံုးခဲ့တာ ဒီတစ္ပတ္ထဲမွာ ႏွစ္ ၃၀ တင္းတင္း ျပည့္ခဲ့ပါျပီ။ ဒါေပမဲ့ တရုတ္ႏုိ္င္ငံအတြင္း မီဒီယာ ေတြကေတာ့ ဒီ သတင္းကို နွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း အေမွာင္ခ်ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ႏွစ္ ၃၀ ပိတ္ပင္ခံထားရတဲ့ ျဖစ္ရပ္အေၾကာင္း တရုတ္ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြ ဘယ္လို သိၾကသလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ Johns Hopkins တကၠသိုလ္က အသက္ ၂၇ နွစ္အရြယ္ ဘြဲ႔လြန္ တရုတ္ ေက်ာင္းသား Yufan Huang က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ ကၽြန္ေတာ္ အသက္ ၁၀ နွစ္အရြယ္မွာ ကၽြန္ေတာ့္ ေမေမက အေရးၾကီးတာ တစ္ခု ျပစရာရွိတယ္ဆိုျပီး Documentary တစ္ခုကို ျပပါတယ္။ ေမေမက ဘာ ေ၀ဖန္ခ်က္မွ မေပးသလို ဒီ အေၾကာင္းကို ရွင္းျပတာလည္း မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ ဒီ အေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း နားမလည္ ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေကာလိပ္ တက္တဲ့အခါက်မွ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္လြန္းလို႔ internet နဲ႔ စာအုပ္ေတြကေန မရပ္မနား ေလ့လာ ခဲ့ပါတယ္။”

ႀကီးမား က်ယ္ေျပာလွတဲ့ တရုတ္ႏုိင္ငံအတြင္း ဒီ သမိုင္း၀င္ ျဖစ္ရပ္ကို သူ႔လို ႏႈိက္ႏိႈက္ခၽြတ္ခၽြတ္ ေလ့လာလို႔ သိရသူေတြ ရွိသလို အေပၚယံသာ သိသူေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေၾကာင္းနဲ႔ ဒီ အေၾကာင္း လုံး၀ မသိရွိသလို အေရးမထားၾကသူေတြလည္း ရွိေၾကာင္း သူ႔ရဲ႕မ်ိဳးဆက္အတြင္း ကြဲျပားတဲ့ လူငယ္ အုပ္စု (၃) စုအေၾကာင္း အခုလို႔ ေျပာျပပါတတယ္။

“ ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ အုပ္စု ၃ စုကို ခြဲၿပီး ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ပထမ အုပ္စုက ကၽြန္ေတာ့္လိုေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဆႏၵျပ ေက်ာင္းသားေတြအေပၚ စာနာမိတယ္။ သူတို႔က တိုင္းျပည္ေကာင္းဖို႔ အတြက္ လုပ္ခဲ့တာပဲလို႔ ယူဆတယ္။ ဒုတိယ အုပ္စုကေတာ့ ဒီ အေၾကာင္း အေပၚယံသာ သိၿပီး အစိုးရ ေျပာတဲ့အတိုင္း ခံယူထားတဲ့သူေတြ။ ဒီ အျဖစ္အပ်က္ကို ျပည္ပက ႀကိဳးကိုင္ ခဲ့တယ္လို႔ ယုံၾကည္ၾကတယ္။ အဲဒီ အုပ္စုက အၾကီးဆုံး။ တတိယ အုပ္စုကေတာ့ ဒီ အေၾကာင္း သိလည္း မသိဘူး၊ ဂရုလည္း မစိုက္ဘူး။”

၁၉၈၉ ဒီ ဆႏၵျပမွဳကို တရုတ္အစိုးရက ႏွိမ္းနင္းခဲ့ အျဖစ္အပ်က္အေပၚမွာ သူက အစိုးရဘက္က အင္အား အလြန္အကၽြံ သုံးခဲ့တယ္လို႔ ယုံၾကည္ၿပီး ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔ အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ အထိ မရည္ရြယ္ေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းသားေတြကို သတ္ျဖတ္တဲ့အထိ အင္အား အလြန္ မသုံးသင့္ေၾကာင္း အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ ေက်ာင္းသားေတြက အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ ဆႏၵျပတယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ အၾကမ္းဖက္ နိမ္နင္းခဲ့တာ မွားခဲ့တယ္ဆိုျပီး ၀န္ခံရင္လည္း အစိုးရကို ထိခိုက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အစိုးရအေနနဲ႔ သူတို႔ကို္ယ္ သူတို႕ ယုံၾကည္မႈပို ရွိသင့္ပါတယ္။ ဆႏၵျပပြဲေၾကာင့္ တရုတ္ႏုိင္ငံ ၿပိဳကြဲၿပီး ဆိုဗီယက္ ယူနီယံလို ျဖစ္လိမ့္မယ္ လို႔ အစိုးရက ဆင္ေျခေပးပါတယ္။ ဒါဟာ လုံး၀ မမွန္ပါဘူး။ အဲဒီ ဆင္ေျခေပးၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ သတ္ျဖတ္ျပီးမွ ဆႏၵျပပြဲကို အဆုံးသတ္ႏုိင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။”

ေက်ာင္းသားေတြကို ရာ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ အသက္ေသဆုံးခဲ့တဲ့ Tiananmen အျဖစ္အပ်က္ တရုတ္ျပည္တြင္း အေမွာင္ခ်ထားတဲ့နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Stimson Center က သုေတသီ Yun Sun က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ ႏွစ္တိုင္း ဒီ အခ်ိန္ဟာ အကဲဆတ္တဲ့ အခ်ိန္ ျဖစ္သလို စိတ္ တုန္လွဳပ္ရတဲ့ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ အျဖစ္အပ်က္အတြင္း တိတိက်က် ဘာေတြ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ရွင္းလင္းေျပာျပဖို႔ ျပည္တြင္းေရာ ျပည္ပမွာပါ တရုတ္အစိုးရကို ေတာင္းဆို ေနတာပါ။ တရုတ္အစိုးရဘက္က တစ္စုံတစ္ရာ ရွင္းလင္းလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္မကေတာ့ မထင္ဘူး။ သူတို႔က သမိုင္းျဖစ္ရပ္ထက္ လက္ရွိ အေျခအေန ကို ပိုျပီး အာရုံစိုက္ေနၾကပါတယ္။ တရုတ္အစိုးရအတြက္ တည္ၿငိမ္မွဳက အေရးႀကီးဆုံးလို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ သူတို႔ အေနနဲ႔ မတည္မျငိမ္ မွဳကို ျဖစ္ေပၚေစမယ္ အရာ နည္းနည္းကိုမွ မရွိေစခ်င္ပါဘူး။”

တရုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီ့ထက္ပို ယုံၾကည္မွဳ ရွိသင့္တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး Yun Sun က အခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ တရုတ္ အစိုးရ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သည့္ထက္ပို ယုံၾကည္မႈ ရွိသင့္တယ္လို႔ ကၽြန္မတို႔ ယုံၾကည္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သိပ္ ယုံၾကည္မႈ ရွိတဲ့ အစိုးရေတာင္ အမွား လုပ္တာတိုင္းကို လုိုက္ၿပီး ရွင္းလင္း ၀န္ခံ ေနဖို႔ေတာ့ မရွိပါဘူး။ တရုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ယဥ္ေက်းမႈ ေတာ္လွန္ေရးလို တစ္ျခား အမွားေတြ လုပ္ခဲ့တာပါပဲ။”

တရုတ္အစိုးရက သမိုင္း၀င္ အျဖစ္အပ်က္ တစ္ခုကို အေမွာင္ခ်ထားတာဟာ တည္ျငိမ္မႈကို ထိခိုက္မွာကို စိုးရိမ္လို႔လား ဒါမွမဟုတ္ အမွားကို ၀န္ခံ သလို ျဖစ္မွာ မို႔လားဆိုတာကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာ တစ္ခုပါ။ ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးၾကီးတဲ့ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုကို သိခြင့္မရတဲ့ တရုတ္ေက်ာင္းသား Yunfan Huang တို႔လို လူငယ္ မ်ိဳးဆက္ကေတာ့ ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ဒီလို ျဖစ္ရပ္ေတြကို စိတ္၀င္တစား ေလ့လာရင္း ဒီ ေမးခြန္းကို တစ္ေန႔ အေျဖ ေပးႏုိင္ ေကာင္းပါရဲ႕။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG